Icma.az
close
up
RU
Lütfi Zadə dünya elmini dəyişdirdi Rafiq Əliyevin xatirələri

Lütfi Zadə dünya elmini dəyişdirdi Rafiq Əliyevin xatirələri

Teleqraf.com saytından verilən məlumata görə, Icma.az xəbər verir.

“Bu günə kimi Lütfi Zadə kimi sadə insan tanımamışam. Onun yaşayış tərzi də, evi də, rəftarı da sadə idi".

Bunu Teleqraf.com-a açıqlamasında Lütfi Zadə ilə yaxın münasibətləri olmuş, onunla birlikdə fəaliyyət göstərmiş texnika elmləri doktoru, professor Rafiq Əliyev deyib: “Mən indi Lüfi Zadənin məzarını ziyarətə gəlmişəm. Lütfi Zadə bütün zamanların dahisidir. Onun üçün zaman anlayışı yoxdur. Elm tarixində iki növ alimləri fərqləndirirlər. Romantik alimləri və klassik alimləri. Romantik alimlər ideya genaratorlarıdırlar, onlar ideya təqdim edirlər. Bu ideya ətrafında on illiklər, yüzilliklərlə işlənilir, yeni nəzəriyyələr verilir. Klassiklər isə bu ideya üstündə bir bina tikirlər, o ideyaları həyata keçirilər. Lütfi Zadə özünün 6 məşhur nəzəriyyəsi ilə demək olar ki, bütün dünya elmini dəyişdirdi. Onu çox məşhurlaşdıran nəzəriyyə qeyri-səlis məntiq nəzəriyyəsidir. Lütfi Zadə bu nəzəriyyə ilə riyaziyyatı dəyişdirdi. Bu baxımdan qeyri-səlis məntiq bütün elmləri dəyişib. Bu gün dünya kitabxanalarında o cümlədən, mənim kitabxanamda qeyri-səlis fizika, qeyri-səlis kimya, qeyri-səlis psixologiya ilə bağlı kitablar yer alır. Bu nəzəriyyə bütün elmləri dəyişə bildi, çünki dil dəyişdi”.

Rafiq Əliyevin sözlərinə görə onun Lütfi Zadə ilə əsas tanışlığı 1980-ci illərə təsadüf edir: “1964-1967-ci illərdə Moskvada SSRİ Elmlər Akademiyasında İdarəetmə Problemləri İnstitutunda aspirantura təhsili alırdım. Lütfi Zadə də 1964-ci ildə Moskvaya gəlmişdi. Bizim məşhur professorlardan biri mənə dedi ki, “Rafiq, sənin yerlin burdadır, onunla tanış ol”. Lütfi Zadə 1964- ci ildə hələ o qədər də məşhurlaşmamışdı. İlk tanışlığımız orada oldu, lakin bu ötəri tanışlıq idi. Əsas tanışlığımız ABŞ-da qeyri-səlis məntiq üzrə keçirilən ümumdünya konqresdə baş tutdu. Konqresdə onun həyat yoldaşı Ley Zadə də iştirak edirdi. Bu görüşdən sonra bizim birgə fəaliyyətimiz başlandı. Birlikdə bir neçə layihələr etdik. Dünyasının dəyişməzdə 8-9 ay öncə mənə dedi ki, bu qədər birlikdə işləmişik, gəl bir kitab yazaq, iki hissədən ibarət olsun. Birinci hissəni ikimiz yazaq, ikinci hissədə isə dünya ekspertlərinin fikirləri olsun. 600 səhifəlik kitab çap olundu. Təəssüf ki, özü bunu görmədi. Ancaq mən hesab edirəm ki, onlarla kitab içərisində mənim üçün ən əziz kitab Lütfi Zadə ilə birgə yazdığımız “Qeyri-səlis məntiq nəzəriyyəsi və tətbiqi” kitabıdır. Dahi odur ki, öz zəmanəsini 100-150 il qabaqlasın. Onun nəzəriyyələri yüz illər boyu yaşayacaq. Lütfi Zadənin böyüklüyü onun sadəliyi qədər idi. Mən həyatımda Lütfi Zadə sadə bir insan görməmişəm. Onun yaşayış tərzi də, evi də, rəftarı da sadə idi. Onun evi orta statistik azərbaycanlının evindən daha aşağı səviyyədə idi. Ancaq o, elmdə heç bir güzəştə getmirdi. Azərbaycana çox bağlı idi”.

Qeyd edək ki, fevralın 4-ü dünya şöhrətli alim, qeyri-səlis məntiq nəzəriyyəsinin banisi Lütfi Zadənin (Lütfəli Rəhim oğlu Ələsgərzadənin) doğum günüdür. Lütfi Zadə “Təəssüratlar nəzəriyyəsi”, “Sistemlər nəzəriyyəsi”, “Sözlə işləyən kompüter nəzəriyyəsi”, “Optimal süzgəclər nəzəriyyəsi”, “Soft kompyutinq” kimi nəzəriyyələrin müəllifidir. Lütfi Zadə 6 sentyabr 2017-ci ildə ABŞ-ın Kaliforniya ştatında 96 yaşında dünyasını dəyişmişdir. Dünya şöhrətli alim I Fəxri Xiyabanda dəfn olunub.

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:230
embedMənbə:https://teleqraf.com
archiveBu xəbər 04 Fevral 2025 15:17 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see363

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see340

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see279

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see273

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see270

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see269

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see263

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see256

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see253

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see249

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

20 Noyabr 2026 21:27see241

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see238

YAP Nizami rayon təşkilatının növbəti yeni ərazi partiya təşkilatı təsis edilib

20 Noyabr 2026 20:43see238

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

20 Noyabr 2026 21:24see236

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see235

Liderlər razılığa gəldi: Süni intellektin hərbi əməliyyatlara müdaxiləsi məhdudlaşdırılır

20 Noyabr 2026 21:29see228

“Xəstələr bilmir hara getsin, hara qaçsın” Onkoloji müalicə ilə bağlı ÇAĞIRIŞ

20 Noyabr 2026 17:30see224

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

20 Noyabr 2026 22:29see224

Ağdamda yaradıcı master klas təşkil olundu FOTO

20 Noyabr 2026 21:05see208

Cennifer Lopesdən ETİRAF: “Altı ay dayanmadan ağladım”

20 Noyabr 2026 19:20see206
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri