Icma.az
close
up
RU
Lütfi Zadə dünya elmini dəyişdirdi Rafiq Əliyevin xatirələri

Lütfi Zadə dünya elmini dəyişdirdi Rafiq Əliyevin xatirələri

Teleqraf.com saytından verilən məlumata görə, Icma.az xəbər verir.

“Bu günə kimi Lütfi Zadə kimi sadə insan tanımamışam. Onun yaşayış tərzi də, evi də, rəftarı da sadə idi".

Bunu Teleqraf.com-a açıqlamasında Lütfi Zadə ilə yaxın münasibətləri olmuş, onunla birlikdə fəaliyyət göstərmiş texnika elmləri doktoru, professor Rafiq Əliyev deyib: “Mən indi Lüfi Zadənin məzarını ziyarətə gəlmişəm. Lütfi Zadə bütün zamanların dahisidir. Onun üçün zaman anlayışı yoxdur. Elm tarixində iki növ alimləri fərqləndirirlər. Romantik alimləri və klassik alimləri. Romantik alimlər ideya genaratorlarıdırlar, onlar ideya təqdim edirlər. Bu ideya ətrafında on illiklər, yüzilliklərlə işlənilir, yeni nəzəriyyələr verilir. Klassiklər isə bu ideya üstündə bir bina tikirlər, o ideyaları həyata keçirilər. Lütfi Zadə özünün 6 məşhur nəzəriyyəsi ilə demək olar ki, bütün dünya elmini dəyişdirdi. Onu çox məşhurlaşdıran nəzəriyyə qeyri-səlis məntiq nəzəriyyəsidir. Lütfi Zadə bu nəzəriyyə ilə riyaziyyatı dəyişdirdi. Bu baxımdan qeyri-səlis məntiq bütün elmləri dəyişib. Bu gün dünya kitabxanalarında o cümlədən, mənim kitabxanamda qeyri-səlis fizika, qeyri-səlis kimya, qeyri-səlis psixologiya ilə bağlı kitablar yer alır. Bu nəzəriyyə bütün elmləri dəyişə bildi, çünki dil dəyişdi”.

Rafiq Əliyevin sözlərinə görə onun Lütfi Zadə ilə əsas tanışlığı 1980-ci illərə təsadüf edir: “1964-1967-ci illərdə Moskvada SSRİ Elmlər Akademiyasında İdarəetmə Problemləri İnstitutunda aspirantura təhsili alırdım. Lütfi Zadə də 1964-ci ildə Moskvaya gəlmişdi. Bizim məşhur professorlardan biri mənə dedi ki, “Rafiq, sənin yerlin burdadır, onunla tanış ol”. Lütfi Zadə 1964- ci ildə hələ o qədər də məşhurlaşmamışdı. İlk tanışlığımız orada oldu, lakin bu ötəri tanışlıq idi. Əsas tanışlığımız ABŞ-da qeyri-səlis məntiq üzrə keçirilən ümumdünya konqresdə baş tutdu. Konqresdə onun həyat yoldaşı Ley Zadə də iştirak edirdi. Bu görüşdən sonra bizim birgə fəaliyyətimiz başlandı. Birlikdə bir neçə layihələr etdik. Dünyasının dəyişməzdə 8-9 ay öncə mənə dedi ki, bu qədər birlikdə işləmişik, gəl bir kitab yazaq, iki hissədən ibarət olsun. Birinci hissəni ikimiz yazaq, ikinci hissədə isə dünya ekspertlərinin fikirləri olsun. 600 səhifəlik kitab çap olundu. Təəssüf ki, özü bunu görmədi. Ancaq mən hesab edirəm ki, onlarla kitab içərisində mənim üçün ən əziz kitab Lütfi Zadə ilə birgə yazdığımız “Qeyri-səlis məntiq nəzəriyyəsi və tətbiqi” kitabıdır. Dahi odur ki, öz zəmanəsini 100-150 il qabaqlasın. Onun nəzəriyyələri yüz illər boyu yaşayacaq. Lütfi Zadənin böyüklüyü onun sadəliyi qədər idi. Mən həyatımda Lütfi Zadə sadə bir insan görməmişəm. Onun yaşayış tərzi də, evi də, rəftarı da sadə idi. Onun evi orta statistik azərbaycanlının evindən daha aşağı səviyyədə idi. Ancaq o, elmdə heç bir güzəştə getmirdi. Azərbaycana çox bağlı idi”.

Qeyd edək ki, fevralın 4-ü dünya şöhrətli alim, qeyri-səlis məntiq nəzəriyyəsinin banisi Lütfi Zadənin (Lütfəli Rəhim oğlu Ələsgərzadənin) doğum günüdür. Lütfi Zadə “Təəssüratlar nəzəriyyəsi”, “Sistemlər nəzəriyyəsi”, “Sözlə işləyən kompüter nəzəriyyəsi”, “Optimal süzgəclər nəzəriyyəsi”, “Soft kompyutinq” kimi nəzəriyyələrin müəllifidir. Lütfi Zadə 6 sentyabr 2017-ci ildə ABŞ-ın Kaliforniya ştatında 96 yaşında dünyasını dəyişmişdir. Dünya şöhrətli alim I Fəxri Xiyabanda dəfn olunub.

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:212
embedMənbə:https://teleqraf.com
archiveBu xəbər 04 Fevral 2025 15:17 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see319

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see310

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see307

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see298

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see289

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see277

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see265

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see258

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see256

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see250

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see247

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see242

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see240

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see233

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

19 Noyabr 2026 09:27see220

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see213

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

19 Noyabr 2026 15:22see211

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see206

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see197

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see181
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri