Icma.az
close
up
RU
Lütfi Zadə dünya elmini dəyişdirdi Rafiq Əliyevin xatirələri

Lütfi Zadə dünya elmini dəyişdirdi Rafiq Əliyevin xatirələri

Teleqraf.com saytından verilən məlumata görə, Icma.az xəbər verir.

“Bu günə kimi Lütfi Zadə kimi sadə insan tanımamışam. Onun yaşayış tərzi də, evi də, rəftarı da sadə idi".

Bunu Teleqraf.com-a açıqlamasında Lütfi Zadə ilə yaxın münasibətləri olmuş, onunla birlikdə fəaliyyət göstərmiş texnika elmləri doktoru, professor Rafiq Əliyev deyib: “Mən indi Lüfi Zadənin məzarını ziyarətə gəlmişəm. Lütfi Zadə bütün zamanların dahisidir. Onun üçün zaman anlayışı yoxdur. Elm tarixində iki növ alimləri fərqləndirirlər. Romantik alimləri və klassik alimləri. Romantik alimlər ideya genaratorlarıdırlar, onlar ideya təqdim edirlər. Bu ideya ətrafında on illiklər, yüzilliklərlə işlənilir, yeni nəzəriyyələr verilir. Klassiklər isə bu ideya üstündə bir bina tikirlər, o ideyaları həyata keçirilər. Lütfi Zadə özünün 6 məşhur nəzəriyyəsi ilə demək olar ki, bütün dünya elmini dəyişdirdi. Onu çox məşhurlaşdıran nəzəriyyə qeyri-səlis məntiq nəzəriyyəsidir. Lütfi Zadə bu nəzəriyyə ilə riyaziyyatı dəyişdirdi. Bu baxımdan qeyri-səlis məntiq bütün elmləri dəyişib. Bu gün dünya kitabxanalarında o cümlədən, mənim kitabxanamda qeyri-səlis fizika, qeyri-səlis kimya, qeyri-səlis psixologiya ilə bağlı kitablar yer alır. Bu nəzəriyyə bütün elmləri dəyişə bildi, çünki dil dəyişdi”.

Rafiq Əliyevin sözlərinə görə onun Lütfi Zadə ilə əsas tanışlığı 1980-ci illərə təsadüf edir: “1964-1967-ci illərdə Moskvada SSRİ Elmlər Akademiyasında İdarəetmə Problemləri İnstitutunda aspirantura təhsili alırdım. Lütfi Zadə də 1964-ci ildə Moskvaya gəlmişdi. Bizim məşhur professorlardan biri mənə dedi ki, “Rafiq, sənin yerlin burdadır, onunla tanış ol”. Lütfi Zadə 1964- ci ildə hələ o qədər də məşhurlaşmamışdı. İlk tanışlığımız orada oldu, lakin bu ötəri tanışlıq idi. Əsas tanışlığımız ABŞ-da qeyri-səlis məntiq üzrə keçirilən ümumdünya konqresdə baş tutdu. Konqresdə onun həyat yoldaşı Ley Zadə də iştirak edirdi. Bu görüşdən sonra bizim birgə fəaliyyətimiz başlandı. Birlikdə bir neçə layihələr etdik. Dünyasının dəyişməzdə 8-9 ay öncə mənə dedi ki, bu qədər birlikdə işləmişik, gəl bir kitab yazaq, iki hissədən ibarət olsun. Birinci hissəni ikimiz yazaq, ikinci hissədə isə dünya ekspertlərinin fikirləri olsun. 600 səhifəlik kitab çap olundu. Təəssüf ki, özü bunu görmədi. Ancaq mən hesab edirəm ki, onlarla kitab içərisində mənim üçün ən əziz kitab Lütfi Zadə ilə birgə yazdığımız “Qeyri-səlis məntiq nəzəriyyəsi və tətbiqi” kitabıdır. Dahi odur ki, öz zəmanəsini 100-150 il qabaqlasın. Onun nəzəriyyələri yüz illər boyu yaşayacaq. Lütfi Zadənin böyüklüyü onun sadəliyi qədər idi. Mən həyatımda Lütfi Zadə sadə bir insan görməmişəm. Onun yaşayış tərzi də, evi də, rəftarı da sadə idi. Onun evi orta statistik azərbaycanlının evindən daha aşağı səviyyədə idi. Ancaq o, elmdə heç bir güzəştə getmirdi. Azərbaycana çox bağlı idi”.

Qeyd edək ki, fevralın 4-ü dünya şöhrətli alim, qeyri-səlis məntiq nəzəriyyəsinin banisi Lütfi Zadənin (Lütfəli Rəhim oğlu Ələsgərzadənin) doğum günüdür. Lütfi Zadə “Təəssüratlar nəzəriyyəsi”, “Sistemlər nəzəriyyəsi”, “Sözlə işləyən kompüter nəzəriyyəsi”, “Optimal süzgəclər nəzəriyyəsi”, “Soft kompyutinq” kimi nəzəriyyələrin müəllifidir. Lütfi Zadə 6 sentyabr 2017-ci ildə ABŞ-ın Kaliforniya ştatında 96 yaşında dünyasını dəyişmişdir. Dünya şöhrətli alim I Fəxri Xiyabanda dəfn olunub.

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:240
embedMənbə:https://teleqraf.com
archiveBu xəbər 04 Fevral 2025 15:17 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see375

Parisdə bugünkü etirazlara 21 mindən çox şəxs qatılıb

21 Noyabr 2026 21:24see247

Dünya iqtisadiyyatı təhlükə qarşısındadır KİV

22 Noyabr 2026 07:02see241

Azərbaycanda regional tədris mərkəzinin yaradılması Dünya Bankı ilə müzakirə edilib

21 Noyabr 2026 15:42see240

BOKT nin rəhbərliyinə təyinat olub

21 Noyabr 2026 14:31see236

Ekspert: Dövlət idarəçiliyinin rəqəmsallaşdırılması Azərbaycan iqtisadiyyatının rəqabət qabiliyyətini artırır

21 Noyabr 2026 17:24see235

Fermer ucuz satır, alıcı baha alır: Qiymət fərqi harada yaranır?

21 Noyabr 2026 14:38see233

Qızıl gələn il ucuzlaşacaq

21 Noyabr 2026 16:40see231

Mehriban Əliyeva və qızlarından Vyetnam mədəniyyətinə zərif ehtiram Foto

21 Noyabr 2026 15:21see230

La Liqa: Derbidə “sülh”

22 Noyabr 2026 00:06see229

Samvel Karapetyan: “Paşinyan müalicə olunmalıdır”

21 Noyabr 2026 17:14see225

Sumqayıtda gənc oğlan qətlə yetirilib

22 Noyabr 2026 04:55see218

Allah uzaq tutsun, amma müharibə bizim işimizdir Hakan Fidan

22 Noyabr 2026 02:18see213

Türkiyə Super Liqası: “Qalatasaray” evdə sevindi

22 Noyabr 2026 00:13see213

SEPAH ABŞ nin hərbi bazalarını hədəf aldı

22 Noyabr 2026 00:43see213

2026 cı ilin sonunda almaq üçün ən sərfəli iPhone modelləri

21 Noyabr 2026 21:07see212

Ötən gün götürülən narkotik vasitələrin həcmi açıqlandı

21 Noyabr 2026 16:00see212

İbrahim Kalın HƏMAS nümayəndə heyəti ilə Qəzzada atəşkəsi müzakirə etdi

22 Noyabr 2026 00:03see212

İran Bəhreyndə sənaye müəssisəsinə zərbə endirdi

22 Noyabr 2026 00:23see210

Milton qasırğası ABŞ də yaşayan azərbaycanlıların evlərini də vurdu

22 Noyabr 2026 07:05see208
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri