Manatın məzənnəsi ilə bağlı SON DƏQİQƏ: Devalvasiya olacaq? Açıqlama

Beynəlxalq reytinq agentliyi “Moody’s” Cənubi Qafqaz və Mərkəzi Asiya ölkələrinin bank sistemləri ilə bağlı növbəti hesabatını açıqlayıb və Azərbaycan banklarının bölgədə geosiyasi risklərə ən az məruz qalan maliyyə qurumları olduğunu bəyan edib. Qurumun dəyərləndirməsinə görə, bu dayanıqlığın arxasında bir neçə mühüm amil dayanır: Azərbaycanın Rusiya ilə məhdud iqtisadi-maliyyə əlaqələri, yüksək neft qiymətlərinin ölkəyə axıtdığı karbohidrogen gəlirlərinin yaratdığı makroiqtisadi sabitlik və ən əsası, milli valyutamız olan manatın ABŞ dollarına bağlılığının təmin etdiyi məzənnə sabitliyi. Hesabatda qeyd olunur ki, qlobal miqyasda geosiyasi gərginliklər və regional münaqişələr hələ də Mərkəzi Asiya və Qafqaz iqtisadiyyatlarına inflyasiya təzyiqləri ötürür, enerji və ərzaq resurslarının bahalaşması pul-kredit siyasətinin sərt qalmasına səbəb olur. Hərçənd ki, hər hansı kəskin kapital axını və ya qlobal iqtisadi zəifləmə fonunda digər regional ölkələrdə milli valyutaların dəyərsizləşməsi riski mövcuddur, Azərbaycan üçün yaxın gələcəkdə belə bir sənari gözlənilmir. Məhz manatın dollara sabitliyi sayəsində bank sistemimiz və ümumilikdə iqtisadiyyatımız valyuta risklərindən qorunur. Bütün bu suallar fonunda əsas müzakirə mövzusu olaraq qalır: Azərbaycan manatını gələn il nə gözləyir, hər hansı real risklər varmı və yaxın gələcəkdə devalvasiya ehtimalı nə dərəcədə realdır?

Məsələ ilə bağlı Nocomment.az-a açıqlama verən iqtisadçı ekspert Əli Cabbarov bildirib ki, “Moody’s” hesabatında yer alan qiymətləndirmələr tamamilə reallığı əks etdirir və yaxın dövr üçün manatın məzənnəsi ilə bağlı hər hansı devalvasiya təhlükəsi mövcud deyil:

"Moody’s-in hesabatı bir daha təsdiq edir ki, Azərbaycanın valyuta bazarı və bank sektoru xarici şoklardan kifayət qədər etibarlı şəkildə qorunur. Manatın ABŞ dollarına sabitlənməsi mexanizmi və ölkənin strateji valyuta ehtiyatlarının yüksək səviyyədə olması makroiqtisadi sabitliyin əsas təminatçısıdır. Gələn il üçün manatın devalvasiyası ehtimalı sıfıra bərabərdir, çünki ölkənin tədiyyə balansında yaranan müsbət saldo və neft qiymətlərinin indiki qənaətbəxş səviyyəsi valyuta bazarında tələb və təklifin balansını tam şəkildə tənzimləyir".

Ekspertin sözlərinə görə, hər hansı qlobal iqtisadi dalğalanmaların və ya regional inflyasiya risklərinin mövcudluğuna baxmayaraq, Mərkəzi Bankın apardığı sərt və ehtiyatlı valyuta siyasəti manatın sabitliyini uzunmüddətli perspektivdə də qoruyub saxlamağa imkan verəcək:

"Əhali və biznes subyektləri devalvasiya ilə bağlı yersiz narahatlıqlardan uzaq olmalıdırlar. İqtisadiyyatımızda valyuta gəlirləri sabitdir və tənzimləyici qurum bazarın ehtiyaclarını tam ödəyəcək gücdədir. Əsas diqqət gələn il devalvasiyaya deyil, idxal olunan inflyasiyanın qarşısının alınmasına və daxili bazarda qiymət sabitliyinin qorunmasına yönəldilməlidir. Azərbaycan manatı qarşıdakı dövrdə də bölgənin ən sabit və etibarlı milli valyutalarından biri olaraq qalacaq".