“Mask Xruşşovun ideyalarını kosmosda davam etdirir“ “Financial Times“

"İlon Maskın Mars, süni intellekt və kosmik koloniyalarla bağlı iddialı planları Xruşşov dövrünün "parlaq gələcək" vədlərini xatırladır..."

"SpaceX"-in "kosmik utopiya" planları sovet kosmos xəyalı və Xruşşov dövrü ideologiyası ilə maraqlı paralellər yaradır.

Moderator.az xəbər verir ki, bu barədə "Financial Times" nəşri yazıb.

Maskın kosmik utopiyası və "SpaceX"-in riskli miqyası

Nəşr yazır ki, İlon Maskın gələcək vizyonu Marsda bir milyon insanlıq koloniya, orbital data mərkəzləri və süni intellektlə idarə olunan sivilizasiya kimi iddialı planlara əsaslanır. "SpaceX"-in investor sənədində isə şirkətin gələcəkdə zərərli ola biləcəyi belə açıq şəkildə qeyd olunur.

Buna baxmayaraq, "SpaceX" artıq 650-dən çox orbit buraxılışı həyata keçirib və kosmik sənayeni dəyişib. Şirkətin mümkün 1,75 trilyon dollarlıq qiymətləndirilməsi isə bəzi analitiklər tərəfindən "pul və iqtisadi imkanlar baxımından uzaq miqyas" kimi qiymətləndirilir. "Tesla"-nın "Gələcək Plan IV" isə əmək, enerji və mobilliyin tam transformasiyasını vəd edir.

Sovet kosmos xəyalı ilə tarixi paralellər

Məqalədə qeyd olunur ki, Maskın ritorikası sovet dövrü kosmos ideologiyası və 1961-ci ildə Xruşşovun "parlaq kommunist gələcək" vədləri ilə oxşarlıq yaradır. O dövrdə SSRİ 20 il ərzində tam kommunist cəmiyyət quracağını iddia edirdi.

Nəşr bu paraleli göstərərək bildirir ki, həm sovet planları, həm də Maskın kosmik layihələri miqyas baxımından iddialı, amma reallıq baxımından mübahisəlidir. Eyni zamanda Maskın ideyalarının əsas ilham mənbələrindən biri rus kosmik məktəbinin banisi Konstantin Tsiolkovski hesab olunur. Onun "Yer insanlığın beşiyidir, amma insan beşikdə qala bilməz" fikri Mask tərəfindən də tez-tez sitat gətirilir.

Böyük texnoloji planlar və qeyri-müəyyən gələcək

Nəşr yazır ki, "SpaceX"-in nəhəng planları və Maskın "kosmosa yayılmış sivilizasiya" vizyonu texnoloji baxımdan inqilabi olsa da, iqtisadi reallıqla ziddiyyət yaradır. Tarix göstərir ki, belə genişmiqyaslı utopik layihələr çox vaxt ciddi çətinliklərlə üzləşir. Lakin Mask sovet liderlərindən fərqli olaraq öz şirkətində tam nəzarətə malikdir və bu da onun planlarının nəticəsini daha da qeyri-müəyyən edir.

Bununla belə, investorların ona olan inamı hələ də yüksək olaraq qalır və "SpaceX"-in gələcək IPO-su qlobal maliyyə bazarlarında ciddi hadisə kimi qiymətləndirilir. Analitiklərə görə, şirkətin uğuru və ya uğursuzluğu təkcə bir biznes layihəsi deyil, həm də özəl kosmos sənayesinin gələcək istiqamətini müəyyən edə bilər.