Icma.az
close
up
RU
Mədəaltı vəzinin xərçənginin inkişafını ləngidən gen aşkarlandı

Mədəaltı vəzinin xərçənginin inkişafını ləngidən gen aşkarlandı

Redaktor.az saytından alınan məlumata görə, Icma.az bildirir.

Tokio Elm Universitetinin alimləri müəyyən ediblər ki, CTDNEP1 geni mədəaltı vəzinin axar adenokarsinoması zamanı qoruyucu rol oynaya bilər. Bu xərçəng növü mədəaltı vəzi şişlərinin ən çox rast gəlinən və eyni zamanda ən ölümcül formalarından biri hesab olunur.

Redaktor.az xəbər verir ki, tədqiqatın nəticələri "Cancer Genomics & Proteomics" jurnalında dərc edilib.

Axar adenokarsinoma mədəaltı vəzi xərçəngi hallarının 90 faizindən çoxunu təşkil edir və olduqca mənfi proqnozla xarakterizə olunur. Global Cancer Observatorynin 2022-ci il məlumatlarına görə, Yaponiyada hər il 47 mindən çox yeni xəstəlik halı qeydə alınır, ölüm sayı isə 40 mini ötür. Bu da mədəaltı vəzi xərçəngini ölkədə onkoloji ölüm səbəbləri arasında dördüncü yerə çıxarır.

Yeni müalicə yanaşmalarının axtarışı çərçivəsində aspirant Mayuka Nii və professor Tadaesi Hayata diqqətlərini CTDNEP1 geninə yönəldiblər. Bu gen hüceyrə proseslərinin tənzimlənməsində iştirak edən fosfatazanı kodlaşdırır. Əvvəllər CTDNEP1 uşaqlarda rast gəlinən beyin şişi – medulloblastoma və osteoklastların diferensiasiyasının ləngiməsi ilə əlaqələndirilirdi. Yeni araşdırma isə onun mədəaltı vəzi onkologiyasında da mühüm rol oynaya biləcəyini göstərir.

Alimlər The Cancer Genome Atlas və Pan-Cancer Atlas bazalarından 184 xəstənin genomik və klinik məlumatlarını təhlil edib, həmçinin TIMER2.0 və UALCAN onlayn alətlərindən istifadə ediblər. Nəticələr göstərib ki, şiş toxumalarında CTDNEP1 geninin aktivliyi sağlam toxumalarla müqayisədə xeyli aşağıdır, xüsusən də xəstəliyin erkən mərhələlərində. Genin aşağı ifadə səviyyəsi KRAS və TP53 kimi əsas onkogenlərdə təhlükəli mutasiyalarla və xüsusilə II mərhələdə xəstələrin daha aşağı sağqalma göstəriciləri ilə əlaqələndirilib.

Tədqiqat həmçinin CTDNEP1-in şişin mikroətraf mühitinə təsirini də üzə çıxarıb. Genin aktivliyi az olduqda xroniki iltihabı gücləndirən və immun cavabdan yayınmanı asanlaşdıran mühit formalaşır. Əksinə, CTDNEP1-in yüksək ifadə olunduğu hallarda metabolik və mitoxondrial proseslər daha fəal olur və immun hüceyrələrin infiltrasiyası güclənir.

Professor Hayatanın sözlərinə görə, CTDNEP1 geninin ifadəsinin azalması mədəaltı vəzi xərçənginin erkən mərhələlərində baş verir və xəstəliyin irəliləməsinə şərait yarada bilər. O qeyd edib ki, bu gen erkən diaqnostika və proqnoz üçün potensial biomarker, eləcə də mümkün terapevtik hədəf kimi dəyərləndirilə bilər.

Hazırda tədqiqat qrupu CTDNEP1-in şişin böyüməsinə, metastaz verməsinə və immun sistemlə qarşılıqlı əlaqəsinə təsirini hüceyrə və heyvan modellərində öyrənməyə davam edir. Alimlər hesab edirlər ki, bu gen mədəaltı vəzinin ən aqressiv xərçəng növlərindən birinə qarşı yeni müalicə üsullarının hazırlanması üçün perspektivli namizəddir.

Nuriyyə NATİQQIZI

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:166
embedMənbə:https://redaktor.az
archiveBu xəbər 15 Yanvar 2026 17:14 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see401

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see379

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see358

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see344

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see340

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see318

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

20 Noyabr 2026 22:29see301

Parisdə bugünkü etirazlara 21 mindən çox şəxs qatılıb

21 Noyabr 2026 21:24see232

Azərbaycanda regional tədris mərkəzinin yaradılması Dünya Bankı ilə müzakirə edilib

21 Noyabr 2026 15:42see226

Dünya iqtisadiyyatı təhlükə qarşısındadır KİV

22 Noyabr 2026 07:02see225

BOKT nin rəhbərliyinə təyinat olub

21 Noyabr 2026 14:31see221

Ekspert: Dövlət idarəçiliyinin rəqəmsallaşdırılması Azərbaycan iqtisadiyyatının rəqabət qabiliyyətini artırır

21 Noyabr 2026 17:24see220

La Liqa: Derbidə “sülh”

22 Noyabr 2026 00:06see215

Dərmanlar da icbari tibbi sığortaya daxil edilir Kimlər faydalanacaq?

20 Noyabr 2026 22:21see210

Fermer ucuz satır, alıcı baha alır: Qiymət fərqi harada yaranır?

21 Noyabr 2026 14:38see204

Sumqayıtda gənc oğlan qətlə yetirilib

22 Noyabr 2026 04:55see204

Allah uzaq tutsun, amma müharibə bizim işimizdir Hakan Fidan

22 Noyabr 2026 02:18see201

Mehriban Əliyeva və qızlarından Vyetnam mədəniyyətinə zərif ehtiram Foto

21 Noyabr 2026 15:21see201

Qızıl gələn il ucuzlaşacaq

21 Noyabr 2026 16:40see201

Türkiyə Super Liqası: “Qalatasaray” evdə sevindi

22 Noyabr 2026 00:13see200
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri