Icma.az
close
up
RU
Mədəaltı vəzinin xərçənginin inkişafını ləngidən gen aşkarlandı

Mədəaltı vəzinin xərçənginin inkişafını ləngidən gen aşkarlandı

Redaktor.az saytından alınan məlumata görə, Icma.az bildirir.

Tokio Elm Universitetinin alimləri müəyyən ediblər ki, CTDNEP1 geni mədəaltı vəzinin axar adenokarsinoması zamanı qoruyucu rol oynaya bilər. Bu xərçəng növü mədəaltı vəzi şişlərinin ən çox rast gəlinən və eyni zamanda ən ölümcül formalarından biri hesab olunur.

Redaktor.az xəbər verir ki, tədqiqatın nəticələri "Cancer Genomics & Proteomics" jurnalında dərc edilib.

Axar adenokarsinoma mədəaltı vəzi xərçəngi hallarının 90 faizindən çoxunu təşkil edir və olduqca mənfi proqnozla xarakterizə olunur. Global Cancer Observatorynin 2022-ci il məlumatlarına görə, Yaponiyada hər il 47 mindən çox yeni xəstəlik halı qeydə alınır, ölüm sayı isə 40 mini ötür. Bu da mədəaltı vəzi xərçəngini ölkədə onkoloji ölüm səbəbləri arasında dördüncü yerə çıxarır.

Yeni müalicə yanaşmalarının axtarışı çərçivəsində aspirant Mayuka Nii və professor Tadaesi Hayata diqqətlərini CTDNEP1 geninə yönəldiblər. Bu gen hüceyrə proseslərinin tənzimlənməsində iştirak edən fosfatazanı kodlaşdırır. Əvvəllər CTDNEP1 uşaqlarda rast gəlinən beyin şişi – medulloblastoma və osteoklastların diferensiasiyasının ləngiməsi ilə əlaqələndirilirdi. Yeni araşdırma isə onun mədəaltı vəzi onkologiyasında da mühüm rol oynaya biləcəyini göstərir.

Alimlər The Cancer Genome Atlas və Pan-Cancer Atlas bazalarından 184 xəstənin genomik və klinik məlumatlarını təhlil edib, həmçinin TIMER2.0 və UALCAN onlayn alətlərindən istifadə ediblər. Nəticələr göstərib ki, şiş toxumalarında CTDNEP1 geninin aktivliyi sağlam toxumalarla müqayisədə xeyli aşağıdır, xüsusən də xəstəliyin erkən mərhələlərində. Genin aşağı ifadə səviyyəsi KRAS və TP53 kimi əsas onkogenlərdə təhlükəli mutasiyalarla və xüsusilə II mərhələdə xəstələrin daha aşağı sağqalma göstəriciləri ilə əlaqələndirilib.

Tədqiqat həmçinin CTDNEP1-in şişin mikroətraf mühitinə təsirini də üzə çıxarıb. Genin aktivliyi az olduqda xroniki iltihabı gücləndirən və immun cavabdan yayınmanı asanlaşdıran mühit formalaşır. Əksinə, CTDNEP1-in yüksək ifadə olunduğu hallarda metabolik və mitoxondrial proseslər daha fəal olur və immun hüceyrələrin infiltrasiyası güclənir.

Professor Hayatanın sözlərinə görə, CTDNEP1 geninin ifadəsinin azalması mədəaltı vəzi xərçənginin erkən mərhələlərində baş verir və xəstəliyin irəliləməsinə şərait yarada bilər. O qeyd edib ki, bu gen erkən diaqnostika və proqnoz üçün potensial biomarker, eləcə də mümkün terapevtik hədəf kimi dəyərləndirilə bilər.

Hazırda tədqiqat qrupu CTDNEP1-in şişin böyüməsinə, metastaz verməsinə və immun sistemlə qarşılıqlı əlaqəsinə təsirini hüceyrə və heyvan modellərində öyrənməyə davam edir. Alimlər hesab edirlər ki, bu gen mədəaltı vəzinin ən aqressiv xərçəng növlərindən birinə qarşı yeni müalicə üsullarının hazırlanması üçün perspektivli namizəddir.

Nuriyyə NATİQQIZI

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:153
embedMənbə:https://redaktor.az
archiveBu xəbər 15 Yanvar 2026 17:14 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see360

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see342

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see312

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see310

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see301

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see292

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

19 Noyabr 2026 18:45see281

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see276

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see266

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see254

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

20 Noyabr 2026 00:06see245

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see238

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

19 Noyabr 2026 17:30see233

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see231

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see230

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see229

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see227

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see223

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see213

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see212
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri