Icma.az
close
up
RU
Mədəaltı vəzinin xərçənginin inkişafını ləngidən gen aşkarlandı

Mədəaltı vəzinin xərçənginin inkişafını ləngidən gen aşkarlandı

Redaktor.az saytından alınan məlumata görə, Icma.az bildirir.

Tokio Elm Universitetinin alimləri müəyyən ediblər ki, CTDNEP1 geni mədəaltı vəzinin axar adenokarsinoması zamanı qoruyucu rol oynaya bilər. Bu xərçəng növü mədəaltı vəzi şişlərinin ən çox rast gəlinən və eyni zamanda ən ölümcül formalarından biri hesab olunur.

Redaktor.az xəbər verir ki, tədqiqatın nəticələri "Cancer Genomics & Proteomics" jurnalında dərc edilib.

Axar adenokarsinoma mədəaltı vəzi xərçəngi hallarının 90 faizindən çoxunu təşkil edir və olduqca mənfi proqnozla xarakterizə olunur. Global Cancer Observatorynin 2022-ci il məlumatlarına görə, Yaponiyada hər il 47 mindən çox yeni xəstəlik halı qeydə alınır, ölüm sayı isə 40 mini ötür. Bu da mədəaltı vəzi xərçəngini ölkədə onkoloji ölüm səbəbləri arasında dördüncü yerə çıxarır.

Yeni müalicə yanaşmalarının axtarışı çərçivəsində aspirant Mayuka Nii və professor Tadaesi Hayata diqqətlərini CTDNEP1 geninə yönəldiblər. Bu gen hüceyrə proseslərinin tənzimlənməsində iştirak edən fosfatazanı kodlaşdırır. Əvvəllər CTDNEP1 uşaqlarda rast gəlinən beyin şişi – medulloblastoma və osteoklastların diferensiasiyasının ləngiməsi ilə əlaqələndirilirdi. Yeni araşdırma isə onun mədəaltı vəzi onkologiyasında da mühüm rol oynaya biləcəyini göstərir.

Alimlər The Cancer Genome Atlas və Pan-Cancer Atlas bazalarından 184 xəstənin genomik və klinik məlumatlarını təhlil edib, həmçinin TIMER2.0 və UALCAN onlayn alətlərindən istifadə ediblər. Nəticələr göstərib ki, şiş toxumalarında CTDNEP1 geninin aktivliyi sağlam toxumalarla müqayisədə xeyli aşağıdır, xüsusən də xəstəliyin erkən mərhələlərində. Genin aşağı ifadə səviyyəsi KRAS və TP53 kimi əsas onkogenlərdə təhlükəli mutasiyalarla və xüsusilə II mərhələdə xəstələrin daha aşağı sağqalma göstəriciləri ilə əlaqələndirilib.

Tədqiqat həmçinin CTDNEP1-in şişin mikroətraf mühitinə təsirini də üzə çıxarıb. Genin aktivliyi az olduqda xroniki iltihabı gücləndirən və immun cavabdan yayınmanı asanlaşdıran mühit formalaşır. Əksinə, CTDNEP1-in yüksək ifadə olunduğu hallarda metabolik və mitoxondrial proseslər daha fəal olur və immun hüceyrələrin infiltrasiyası güclənir.

Professor Hayatanın sözlərinə görə, CTDNEP1 geninin ifadəsinin azalması mədəaltı vəzi xərçənginin erkən mərhələlərində baş verir və xəstəliyin irəliləməsinə şərait yarada bilər. O qeyd edib ki, bu gen erkən diaqnostika və proqnoz üçün potensial biomarker, eləcə də mümkün terapevtik hədəf kimi dəyərləndirilə bilər.

Hazırda tədqiqat qrupu CTDNEP1-in şişin böyüməsinə, metastaz verməsinə və immun sistemlə qarşılıqlı əlaqəsinə təsirini hüceyrə və heyvan modellərində öyrənməyə davam edir. Alimlər hesab edirlər ki, bu gen mədəaltı vəzinin ən aqressiv xərçəng növlərindən birinə qarşı yeni müalicə üsullarının hazırlanması üçün perspektivli namizəddir.

Nuriyyə NATİQQIZI

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:124
embedMənbə:https://redaktor.az
archiveBu xəbər 15 Yanvar 2026 17:14 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see300

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see292

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

16 Noyabr 2026 01:15see256

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see244

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

15 Noyabr 2026 22:01see242

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see241

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

16 Noyabr 2026 01:56see238

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

16 Noyabr 2026 00:05see229

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see225

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see223

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

16 Noyabr 2026 12:36see219

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see201

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see201

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

16 Noyabr 2026 15:49see199

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

16 Noyabr 2026 14:44see198

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see194

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see192

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

16 Noyabr 2026 17:35see190

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

16 Noyabr 2026 22:45see182

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

16 Noyabr 2026 20:15see178
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri