Icma.az
close
up
RU
Mədəaltı vəzinin xərçənginin inkişafını ləngidən gen aşkarlandı

Mədəaltı vəzinin xərçənginin inkişafını ləngidən gen aşkarlandı

Redaktor.az saytından alınan məlumata görə, Icma.az bildirir.

Tokio Elm Universitetinin alimləri müəyyən ediblər ki, CTDNEP1 geni mədəaltı vəzinin axar adenokarsinoması zamanı qoruyucu rol oynaya bilər. Bu xərçəng növü mədəaltı vəzi şişlərinin ən çox rast gəlinən və eyni zamanda ən ölümcül formalarından biri hesab olunur.

Redaktor.az xəbər verir ki, tədqiqatın nəticələri "Cancer Genomics & Proteomics" jurnalında dərc edilib.

Axar adenokarsinoma mədəaltı vəzi xərçəngi hallarının 90 faizindən çoxunu təşkil edir və olduqca mənfi proqnozla xarakterizə olunur. Global Cancer Observatorynin 2022-ci il məlumatlarına görə, Yaponiyada hər il 47 mindən çox yeni xəstəlik halı qeydə alınır, ölüm sayı isə 40 mini ötür. Bu da mədəaltı vəzi xərçəngini ölkədə onkoloji ölüm səbəbləri arasında dördüncü yerə çıxarır.

Yeni müalicə yanaşmalarının axtarışı çərçivəsində aspirant Mayuka Nii və professor Tadaesi Hayata diqqətlərini CTDNEP1 geninə yönəldiblər. Bu gen hüceyrə proseslərinin tənzimlənməsində iştirak edən fosfatazanı kodlaşdırır. Əvvəllər CTDNEP1 uşaqlarda rast gəlinən beyin şişi – medulloblastoma və osteoklastların diferensiasiyasının ləngiməsi ilə əlaqələndirilirdi. Yeni araşdırma isə onun mədəaltı vəzi onkologiyasında da mühüm rol oynaya biləcəyini göstərir.

Alimlər The Cancer Genome Atlas və Pan-Cancer Atlas bazalarından 184 xəstənin genomik və klinik məlumatlarını təhlil edib, həmçinin TIMER2.0 və UALCAN onlayn alətlərindən istifadə ediblər. Nəticələr göstərib ki, şiş toxumalarında CTDNEP1 geninin aktivliyi sağlam toxumalarla müqayisədə xeyli aşağıdır, xüsusən də xəstəliyin erkən mərhələlərində. Genin aşağı ifadə səviyyəsi KRAS və TP53 kimi əsas onkogenlərdə təhlükəli mutasiyalarla və xüsusilə II mərhələdə xəstələrin daha aşağı sağqalma göstəriciləri ilə əlaqələndirilib.

Tədqiqat həmçinin CTDNEP1-in şişin mikroətraf mühitinə təsirini də üzə çıxarıb. Genin aktivliyi az olduqda xroniki iltihabı gücləndirən və immun cavabdan yayınmanı asanlaşdıran mühit formalaşır. Əksinə, CTDNEP1-in yüksək ifadə olunduğu hallarda metabolik və mitoxondrial proseslər daha fəal olur və immun hüceyrələrin infiltrasiyası güclənir.

Professor Hayatanın sözlərinə görə, CTDNEP1 geninin ifadəsinin azalması mədəaltı vəzi xərçənginin erkən mərhələlərində baş verir və xəstəliyin irəliləməsinə şərait yarada bilər. O qeyd edib ki, bu gen erkən diaqnostika və proqnoz üçün potensial biomarker, eləcə də mümkün terapevtik hədəf kimi dəyərləndirilə bilər.

Hazırda tədqiqat qrupu CTDNEP1-in şişin böyüməsinə, metastaz verməsinə və immun sistemlə qarşılıqlı əlaqəsinə təsirini hüceyrə və heyvan modellərində öyrənməyə davam edir. Alimlər hesab edirlər ki, bu gen mədəaltı vəzinin ən aqressiv xərçəng növlərindən birinə qarşı yeni müalicə üsullarının hazırlanması üçün perspektivli namizəddir.

Nuriyyə NATİQQIZI

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:144
embedMənbə:https://redaktor.az
archiveBu xəbər 15 Yanvar 2026 17:14 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see319

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see310

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see307

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see298

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see289

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see277

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see265

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see258

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see256

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see250

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see247

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see242

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see240

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see233

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

19 Noyabr 2026 09:27see220

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see213

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

19 Noyabr 2026 15:22see211

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see206

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see197

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see181
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri