Icma.az
close
up
RU
Mərkəzi Bank “qapıçı” yox, “hücumçu” olmalıdır TƏHLİL

Mərkəzi Bank “qapıçı” yox, “hücumçu” olmalıdır TƏHLİL

Icma.az, Azvision saytına istinadən bildirir.

Yeri gəlmişkən, AMB-nin İdarə Heyətinin sədri Taleh Kazımovun bir qrup iqtisadçı-ekspertlərlə vaxtaşırı keçirdiyi görüşlərin birində qeyd etmişdim ki, Mərkəzi Bankın uçot dərəcəsinə dair qərarları ABŞ-da FES-in anoloji qərarları ilə sanki eyniyyət təşkil edir. FES də uçot dərəcəsinə məhz 0,25% dəyişikli edir, AMB də. Fərq yalnız ondan ibarətdir ki, FES-in qərarları kredit faizlərinə nəinki təsir, onu birbaşa müəyyən edir və bu yolla da dolların dəyəri formalaşır, bizdəsə bunların heç biri baş vermir və yaxud da üzdə görünmür. Onu da soruşmuşdum ki, olmazmı, AMB uçot dərəcəsinə dair 0,25% deyil, 0,5% və yaxud 1% bənd səviyyəsində qərar qəbul etsin?
Qurumun sonuncu qərarından sonra Sədr bildirmişdi ki, son 6 ayda uçot dərəcəsinin aşağı salınması nəticəsində fiziki şəxslərin manatla müddətli yeni depozitləri üzrə orta faizin 0,11% bənd azalaraq 9.5%-ə, hüquqi şəxslərin müddətli yeni depozitləri üzrə orta faizin 0,78% bənd azalaraq 5.87%-ə düşdüyü, fiziki şəxslərə manatla yeni verilmiş kreditlərin orta illik faiz dərəcəsinin isə 0,48% bənd azalaraq 20.99%-ə, hüquqi şəxslərə manatla yeni verilmiş kreditlərin ortaillik faiz dərəcəsinin də 0.91% bənd azalaraq 12.9%-ə endiyi qeydə alınıb. "Biz enmə meyilləri müşahidə edirik. Uçot dərəcəsinin dəyişməsinin təsirini, depozit və kredit faizlərinə təsirini daha çox müşahidə etmək üçün vaxt lazımdır" - deyə T. Kazımov əlavə etmişdi.
Əlbəttə, bu yaxşı tendensiyadır. Və onu inkişaf etdirmək lazımdır. Ola bilsin ki, uçot dərəcəsinə dair hər dəfə məhz 0,25%-lik qərar qəbulu da bu mənada ehtiyatlılıq prinsipindən irəli gəlir. Lakin ölkəmizin Mərkəzi Bankının da inkişaf etmiş ölkələrdəki analoqları kimi iqtisadiyyatın genişlənməsi - artımın təmin olunması baxımından təkanverici, yaxud "hücumçu" rolunda çıxış edə bilməsi üçün bütün bunlar kifayət deyil.
Ümumiyyətlə, bizdə iqtisadiyyatı idarə edən və tənzimləyən qurumları həyata keçirdikləri funksiyalar üzrə təsnif etsək, AMB-ni onların sırasında “qapıçı” kimi xarakterizə etmək olar. Yalnız, inflyasiya amili nəzarətdə saxlanılır ki, bu da "Azərbaycan Mərkəzi Bank haqqında" qanunun faiz dərəcələrinin müəyyənləşdirilməsinə dair 31-ci maddəsinin 2-ci bəndindən irəli gəlir. Qeyd olunan bənddə yazılıb ki, Mərkəzi Bank uçot dərəcəsini müəyyənləşdirərkən ölkədəki mövcud makroiqtisadi durumu və maliyyə bazarının vəziyyətini nəzərə alır. Bu da AMB-nin uçot dərəcəsi siyasətinin əhatəliliyini, təsir dairəsini, imkanlarını məhdudlaşdırır.
AMB-nin iqtisadiyyatda artıma dəstəkverici rolunun təmin etmək və gücləndirmək üçün uçot dərəcəsi daha çox aşağı salınmalıdır. Təbii ki, mərhələlərlə. Yuxarıda AMB-in əvvəlki qərarını xatırlatdım. Keçən il uçot dərəcəsi üst-üstə iki dəfə aşağı salınmışdı. Bu siyasət cari il ərzində davam etdirilməlidir. Çünki ölkədə işgüzar aktivlik artmalıdır. İnflyasiyadan qorxmaq lazım deyil. Pul bazası genişlənməlidir. Pul bazasının iqtisadi inkişafda böyük rolu var. Bu göstərici mühüm tənzimləyici, təsiredici əhəmiyyətə malikdir. Onu elə həcmdə müəyyən etmək lazımdır ki, nə inflyasiya baş versin, nə də işgüzar aktivlik ləngisin. Bu, hər bir hökumətin qarşısında duran həlli çətin məsələlərdən sayılır.
Yeri gəlmişkən, bu ayın əvvəli tarixinə Azərbaycanda pul bazası 22 milyard 545,3 milyon manat təşkil edib. Bu, illik müqayisədə 12% və ya 2 milyard 421,2 milyon manat artım deməkdir.
Ümid etmək olar ki, AMB-in 2026-cı il aprel ayının 2-si tarixdə faiz dəhlizinin parametrləri ilə bağlı qəbul edəcəyi növbəti qərarı da 0,25% bənd də varsa endirim ilə yadda qalacaq. Təkrar edirəm, ölkədə iqtisadi artıma bilavasitə Mərkəzi Bank tərəfindən təkanverici gücə çox böyük ehtiyac vardır.

Pərviz Heydərov
Azvision.az üçün
Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:166
embedMənbə:https://azvision.az
archiveBu xəbər 21 Fevral 2026 11:06 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see357

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see297

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see296

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see296

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see288

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see280

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see273

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see271

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see271

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

20 Noyabr 2026 21:27see259

YAP Nizami rayon təşkilatının növbəti yeni ərazi partiya təşkilatı təsis edilib

20 Noyabr 2026 20:43see253

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see252

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see252

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

20 Noyabr 2026 21:24see249

Liderlər razılığa gəldi: Süni intellektin hərbi əməliyyatlara müdaxiləsi məhdudlaşdırılır

20 Noyabr 2026 21:29see248

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see244

“Xəstələr bilmir hara getsin, hara qaçsın” Onkoloji müalicə ilə bağlı ÇAĞIRIŞ

20 Noyabr 2026 17:30see239

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

20 Noyabr 2026 22:29see238

Ağdamda yaradıcı master klas təşkil olundu FOTO

20 Noyabr 2026 21:05see227

Cennifer Lopesdən ETİRAF: “Altı ay dayanmadan ağladım”

20 Noyabr 2026 19:20see223
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri