Icma.az
close
up
RU
Menu

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

2040 cı ilə qədər qlobal iqtisadiyyatda nə baş verəcək: Azərbaycan hansı mövqedə olacaq?

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

Bakıda temperatur 7 8 dərəcə enəcək Növbəti 3 günün hava proqnozu

Paşinyan Pnompendə Bakı və İrəvan arasında sülhdən danışdı

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

İran parlamenti ABŞ la danışıqların başa çatdığını açıqlayıb

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

Xərçənglə mübarizədə mühüm kəşf: Xəstələrin ömrü uzana bilər

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

Meşə örtüyünün məhv olması sürüşmə riskini artırır EKOLOQ DANIŞDI

Meşə örtüyünün məhv olması sürüşmə riskini artırır EKOLOQ DANIŞDI

Icma.az, Sia Az portalından verilən məlumatlara əsaslanaraq xəbər verir.

"Torpaq sürüşmələri mahiyyət etibarilə qravitasiyanın təsiri ilə maili ərazidə torpağın və ya qaya kütlələrinin aşağıya doğru hərəkətidir. Əsas səbəblərə güclü yağıntılar, qar əriməsi, zəlzələlər, vulkanik fəaliyyətlər, yamacın dayanıqlığını pozan tikinti işləri, yol tikintisi, meşə yanğınları və bitki örtüyünün məhv olması daxildir".

Bu sözləri SİA-ya açıqlamasında Səma və Ekososial-İqtisadi İnkişafa Yardım İctimai Birliyinin sədri İradə Həsənova deyib.

Onun sözlərinə görə, dağlıq və maili relyefə malik ərazilərdə daha çox müşahidə olunan bu hadisə yaşayış məntəqələri, yollar, kommunikasiya xətləri və kənd təsərrüfatı sahələri üçün ciddi risk yaradır: "İqlim dəyişikliklərinin təsiri ilə son illərdə torpaq sürüşməsi hallarının tezliyi və intensivliyi bir çox regionlarda artmışdır.

Torpaq sürüşməsi həm təbii, həm də antropogen (insan fəaliyyəti ilə bağlı) səbəblər nəticəsində baş verir. Təbii səbəblərə güclü və uzunmüddətli yağışlar daxildir ki, bu zaman torpaq su ilə doymuş olur və dayanıqlığını itirir. Qar əriməsi torpağın strukturunu zəiflədir, zəlzələlər isə yamacların sabitliyini pozur. Geoloji quruluşun xüsusiyyətləri, xüsusilə gil tərkibli və boş süxurların mövcudluğu sürüşməyə meyilliliyi artırır. Yeraltı suların səviyyəsinin qalxması da torpağın sürüşgənliyini gücləndirir.

Antropogen səbəblər isə əsasən yamaclarda aparılan tikinti işləri, meşələrin qırılması və bitki örtüyünün məhv edilməsi, yol çəkilişi zamanı torpağın düzgün bərkidilməməsi, suvarma sistemlərinin düzgün qurulmaması və torpaq qatının texniki qaydalara uyğun olmayan şəkildə qazılması ilə bağlıdır. Bu amillər torpağın təbii dayanıqlığını zəiflədir və sürüşmə riskini artırır.

Torpaq sürüşməsi yaşayış məntəqələrində ciddi sosial və iqtisadi problemlər yaradır. Sürüşmə zamanı evlərin dağılması və ya torpaq altında qalması insan həyatı üçün birbaşa təhlükə yaradır. Avtomobil yolları və körpülər sıradan çıxa bilər, qaz və su xətləri zədələnə bilər, elektrik və rabitə şəbəkələri isə dağıla bilər. Kənd təsərrüfatı torpaqlarının yararsız hala düşməsi, evlərin bərpası üçün yüksək maliyyə tələb olunması ciddi iqtisadi zərərlərə səbəb olur. Eyni zamanda bu proses ekoloji tarazlığın pozulmasına da gətirib çıxarır, belə ki, bitki örtüyünün məhv olması eroziyanı gücləndirir və biomüxtəlifliyə mənfi təsir göstərir.

Torpaq sürüşməsinin qarşısının alınması üçün kompleks yanaşma tələb olunur. Riskli ərazilərdə geoloji müşahidələr aparılmalı, torpaq hərəkətləri izlənməli və erkən xəbərdarlıq sistemləri qurulmalıdır. Yamacların möhkəmləndirilməsi üçün istinad divarlarının tikilməsi, drenaj sistemlərinin qurulması və yamacların terraslaşdırılması mühüm əhəmiyyət daşıyır. Bundan əlavə, yaşıllaşdırma tədbirləri həyata keçirilməlidir, çünki ağac və kol bitkilərinin əkilməsi torpağın bərkidilməsinə kömək edir və sürüşmə riskini azaldır. Tikinti qaydalarına ciddi riayət olunmalı, riskli zonalarda tikinti işləri məhdudlaşdırılmalı və mühəndis-geoloji ekspertiza aparılmalıdır.

Torpaq sürüşməsi risklərinin qiymətləndirilməsi bir neçə mərhələ üzrə həyata keçirilir. Ərazinin geoloji quruluşunun öyrənilməsi, yamacların meyillik dərəcəsinin təhlili, yeraltı və yerüstü suların təsirinin araşdırılması, əvvəlki sürüşmə hadisələrinin statistikası və iqlim, yağıntı göstəricilərinin analizi bu prosesə daxildir. Bu məlumatlar əsasında risk xəritələri hazırlanır və təhlükəli zonalar müəyyən edilir. Bu xəritələr şəhərsalma planlaşdırılmasında və təhlükəsizlik strategiyalarının hazırlanmasında mühüm rol oynayır.

Torpaq sürüşməsi ciddi təhlükə olmaqla yanaşı, düzgün planlaşdırma, mühəndis tədbirləri və ekoloji yanaşma vasitəsilə risklərin əhəmiyyətli dərəcədə azaldılması mümkündür. Erkən monitorinq sistemlərinin qurulması, yamacların qorunması və tikinti qaydalarına riayət olunması yaşayış məntəqələrinin təhlükəsizliyinin təmin edilməsində əsas şərtlərdən biridir. Bu sahədə dövlət qurumları ilə yanaşı, yerli icmaların da fəal iştirakı xüsusi əhəmiyyət daşıyır".

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:170
embedMənbə:https://sia.az
archiveBu xəbər 14 Aprel 2026 16:34 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

15 Noyabr 2026 13:13see252

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

15 Noyabr 2026 14:28see249

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see245

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

15 Noyabr 2026 19:14see243

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

15 Noyabr 2026 13:53see238

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

15 Noyabr 2026 13:40see231

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see227

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see223

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

15 Noyabr 2026 16:38see218

2040 cı ilə qədər qlobal iqtisadiyyatda nə baş verəcək: Azərbaycan hansı mövqedə olacaq?

15 Noyabr 2026 14:02see205

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

16 Noyabr 2026 01:15see200

Bakıda temperatur 7 8 dərəcə enəcək Növbəti 3 günün hava proqnozu

15 Noyabr 2026 09:13see196

Paşinyan Pnompendə Bakı və İrəvan arasında sülhdən danışdı

15 Noyabr 2026 15:38see194

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

15 Noyabr 2026 21:02see192

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

15 Noyabr 2026 22:01see191

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

16 Noyabr 2026 01:56see188

İran parlamenti ABŞ la danışıqların başa çatdığını açıqlayıb

15 Noyabr 2026 17:27see179

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

16 Noyabr 2026 00:05see175

Xərçənglə mübarizədə mühüm kəşf: Xəstələrin ömrü uzana bilər

15 Noyabr 2026 05:49see174

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see170
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri