Icma.az
close
up
RU
Menu

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

Bu ərazidə yeni üç mərtəbəli məktəb TİKİLƏCƏK 9 milyonluq LAYİHƏ

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

Dişlər yaddaş kartımızdır?

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

Məşhurluq fenomeni: Nə üçün tanınmağa və şöhrətə bu qədər can atırıq?

Məşhurluq fenomeni: Nə üçün tanınmağa və şöhrətə bu qədər can atırıq?

Icma.az, Xalq qazeti portalına istinadən məlumatı açıqlayır.

Populyarlıq fenomeni müasir sosial elmlərdə insanın cəmiyyət daxilində tutduğu mövqeyi xarakterizə edən mürəkkəb göstərici kimi izah olunur. Bu anlayış yalnız simpatiya ilə məhdudlaşmır, həm də status və təsir imkanlarını əhatə edir. Başqa sözlə, populyarlıq həm “başqaları məni qəbul edirmi?”, həm də “məni nüfuzlu şəxs kimi görürlərmi?” suallarına verilən cavabların vəhdətidir. Bu səbəbdən tanınma və nüfuz qazanmaq istəyi fərdi ambisiya deyil, sosial münasibətlərin strukturunda formalaşan psixoloji və mədəni mexanizmlərin nəticəsi kimi qiymətləndirilir.

İnsanların populyarlığa meylinin kökləri təkamül prosesinə gedib çıxır. İnsan təkbaşına yaşaya və sağ qala bilmədiyindən, icmaya mənsubluq həyati əhəmiyyət daşıyıb. Bu ehtiyac müasir dövrdə də davranışlara təsir edir: insanlar bəzən sosial qəbul olunmaq üçün fikirlərini dəyişir, başqalarına öz maraqlarının hesabına kömək edir, hətta fərdi baxışlarından imtina edə bilirlər. Sosial izolyasiya təhlükəsi insan psixologiyasında güclü stress faktoru kimi qaldığından, populyarlıq bir növ sosial təhlükəsizlik mexanizmi rolunu oynayır.

İnsanların statusunu necə müəyyən edirik.Populyarlıq bəyənmə və statusun birləşməsidir. Bəs tanımadığınız insanların statusunu necə müəyyən edirik? Berklidəki Kaliforniya Universitetinin Kameron Anderson komandasının araşdırması göstərir ki, biz özünəinamlı nitqi, birbaşa göz təmasını, alçaq səsi hiss edirik və emosiyalara diqqət yetiririk. Məsələn, uğurlu olduqda liderdən qürur duyması, aşağı statuslu şəxsdən isə minnətdarlıq bildirməsi gözlənilir. Uğursuzluqlar və çətinliklərlə qarşılaşdıqda lider qəzəb, aşağı statuslu şəxslər isə kədər və günahkarlıq hiss edir.

Amerikalı tədqiqatçıların irəli sürdüyü yanaşmaya görə, tanınma və yüksək statusa can atmaq yalnız sosial uyğunlaşma deyil, həm də ekzistensial narahatlığın kompensasiyası ilə bağlıdır. Bu nəzəriyyəyə əsasən, insanın ölüm haqqında düşünməsi onun simvolik davamlılıq axtarışını gücləndirir. Tanınma, sosial dəstək və kollektiv dəyərlərə aidlik hissi fərdin özünü daha “qalıcı” hiss etməsinə səbəb olur. Bu kontekstdə komplimentlər, izləyici sayı və sosial təsdiq formaları psixoloji baxımdan ölüm qorxusuna qarşı bufer funksiyası daşıyır.

Aparılan eksperimentlər bu hipotezi təsdiqləyən maraqlı nəticələr ortaya qoyub. İştirakçılara müxtəlif rəsmlər təqdim edilərək onların müəllifləri barədə fərqli məlumatlar verildikdə, normal şəraitdə anonim müəlliflərin əsərləri daha çox bəyənilib. Lakin iştirakçılara ölüm mövzusu ilə bağlı suallar yönəldildikdən sonra davranış dəyişib və məşhur şəxsin adı ilə təqdim olunan rəsmlərə maraq artıb. Bu nəticə göstərir ki, ölüm haqqında düşünmək insanlarda şöhrət və uğur simvollarına meyli gücləndirir. Oxşar eksperimentdə iştirakçılara iki seçim — bahalı masaj kreslosundan istifadə və ya bir ulduza öz adının verilməsi — təklif edildikdə, ölüm haqqında düşünən şəxslər daha çox ikinci variantı seçiblər. Bu, simvolik “əbədilik” ideyasının qısamüddətli komfortdan üstün tutulduğunu göstərir.

Populyarlığın formalaşmasında əsas rolu isə sosial qrup oynayır. Cəmiyyət, adətən, öz funksionallığını gücləndirən, ümumi dəyərləri təmsil edən və kollektiv maraqlara xidmət edən şəxsləri önə çıxarır. Populyar olmaq üçün həm qrup normalarına uyğunlaşmaq, həm də digərlərindən seçilmək tələb olunur. Bu paradoksal mexanizm liderlik fenomeninin əsasını təşkil edir: ideal lider formal hakimiyyətə malik olan deyil, qrupun “prototipini” ən yaxşı əks etdirən şəxsdir.

Bu mexanizm geniş sosial mühitlərdə də işləyir. Stil ikonlarının, musiqi ulduzlarının və rəy liderlərinin populyarlığı yalnız peşəkar uğurlarla izah olunmur. Onlar auditoriyanın dəyərlərini, estetik zövqünü və dünyagörüşünü təmsil etdikləri üçün qəbul olunurlar. Bu baxımdan populyarlıq mədəni kontekstdən asılıdır. Fərdiyyətçi cəmiyyətlərdə özünə inam, müstəqillik və şəxsi nailiyyətlər yüksək qiymətləndirilir. Kollektivist mədəniyyətlərdə isə təvazökarlıq, harmoniya və komanda ruhu daha çox ön plana çıxır. Bu səbəbdən universal populyarlıq resepti mövcud deyil; hər cəmiyyət öz dəyərlərinə uyğun lider modelini formalaşdırır.

Müasir rəqəmsal mühitdə isə populyarlıq qismən süni şəkildə formalaşdırıla bilir. Onlayn platformalar üzərində aparılan eksperimentlər göstərir ki, insanlar artıq populyar görünən məhsullara və şəxslərə daha çox üstünlük verirlər. Yükləmə sayının və ya bəyənmə göstəricilərinin süni şəkildə artırılması həmin məzmunun real keyfiyyətindən asılı olmayaraq, daha çox seçilməsinə səbəb olur. Beləliklə, “əksəriyyətin seçimi” effekti özünü gücləndirən populyarlıq dövrü yaradır. Bu prinsip hətta elmi mühitdə də müşahidə olunur: daha çox sitat gətirilən məqalələr sonradan daha tez-tez istinad edilir və nəticədə populyarlıq özünü yenidən istehsal edən mexanizmə çevrilir.

Hazırladı:

S.ELAY

XQ

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:186
embedMənbə:https://xalqqazeti.az
archiveBu xəbər 04 Aprel 2026 20:53 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

17 Noyabr 2026 09:13see383

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see312

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

16 Noyabr 2026 22:45see292

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see291

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see287

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see285

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see282

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see266

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see265

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see260

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

16 Noyabr 2026 20:15see255

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

17 Noyabr 2026 09:14see249

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see248

Bu ərazidə yeni üç mərtəbəli məktəb TİKİLƏCƏK 9 milyonluq LAYİHƏ

16 Noyabr 2026 18:22see239

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see237

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see231

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

16 Noyabr 2026 23:35see225

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

17 Noyabr 2026 14:52see203

Dişlər yaddaş kartımızdır?

17 Noyabr 2026 13:42see200

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

17 Noyabr 2026 12:44see177
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri