Icma.az
close
up
RU
Menu

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

Məzənnə dəyişikliyinin istehlak bazarına təsiri

Məzənnə dəyişikliyinin istehlak bazarına təsiri

525.az portalından verilən məlumata görə, Icma.az xəbər yayır.

"Valyuta məzənnəsində baş verən dəyişikliklər ilk növbədə qiymətlərə və əhalinin alıcılıq qabiliyyətinə təsir göstərir. Valyuta məzənnəsində dəyişikliklər istehlak bazarına ən çox qiymətlər kanalı ilə təsir edir. Əgər milli valyuta dəyər itirirsə, idxaldan asılı olan məhsullar bahalaşır. Azərbaycanda bir çox ərzaq məhsulları, məişət texnikası, elektronika və avtomobil ehtiyat hissələri idxal hesabına formalaşdığı üçün məzənnədə zəifləmə bu məhsulların qiymətlərində artım yaradır. Bu artım tədricən pərakəndə satışa da ötürülür və mağazalarda ümumi qiymət səviyyəsi yüksəlir".

Bunu iqtisadçı ekspert Akif Nəsirli deyib. Ekspert qeyd edib ki, qiymətlərin artması əhalinin alıcılıq qabiliyyətini azaldır. Eyni gəlirlə daha az məhsul və xidmət almaq mümkün olur. Bu isə istehlakçıları daha ucuz alternativlərə yönləndirir və bazarda davranış dəyişikliyi yaradır. Məsələn, brend məhsullar əvəzinə daha ucuz analoqlara tələbat arta bilər və ya bəzi qeyri-zəruri xərclər təxirə salına bilər.

Akif Nəsirli bildirib ki, idxaldan asılı şirkətlər üçün maya dəyəri yüksəlir, bu isə ya qiymət artımı, ya da mənfəət marjasının azalması ilə nəticələnir: "Yerli istehsalçılar isə müəyyən hallarda rəqabət üstünlüyü qazana bilər, çünki idxal məhsulları bahalaşdığı üçün yerli məhsullar nisbətən daha cəlbedici olur. Eyni zamanda bazarda qeyri-müəyyənlik artır. Valyuta sabit olmadıqda bizneslər uzunmüddətli müqavilələrdən çəkinə bilər, ehtiyatla qiymət formalaşdırar və bəzi hallarda stoklama davranışı güclənər. Bu da qısa müddətdə qiymətlərin daha dəyişkən olmasına səbəb ola bilər. Ümumiyyətlə, məzənnə dəyişiklikləri istehlak bazarında həm qiymət səviyyəsini, həm də istehlak davranışlarını dəyişdirən əsas iqtisadi faktorlardan biridir və təsiri ən çox gündəlik tələbat mallarında hiss olunur".

İqtisadçı ekspert İlqar Hüseynli deyib ki, valyuta məzənnəsində baş verən dəyişkənlik həmin ölkələrin iqtisadiyyatına birbaşa təsir göstərir: "Xüsusilə idxaldan asılı olan ölkələrdə bu təsir daha kəskin hiss olunur. Azərbaycan da istehlak malları baxımından xarici bazardan asılı olduğu üçün valyuta məzənnəsindəki dəyişikliklər gündəlik istehlak bazarına birbaşa təsir edir. Bu məsələni bir neçə aspektdən izah etmək olar. Birincisi, Azərbaycanda istehsal prosesi kifayət qədər inkişaf etməmişdir. Hətta daxili istehsal mövcud olsa belə, bir çox məhsulların istehsalında xarici xammaldan istifadə olunur. Bu da ölkəni dolayı yolla idxaldan asılı vəziyyətdə saxlayır. Nəticədə valyuta məzənnəsindəki dəyişikliklər qiymətlərə birbaşa təsir göstərir. Məsələn, sahibkarlar xaricdən məhsulları əsasən xarici valyuta ilə alırlar. Manatın məzənnəsində baş verən dəyişikliklər isə daxili bazarda qiymətlərin artıb-azalmasına səbəb olur. Nəticə etibarilə əhalinin alıcılıq qabiliyyəti zəifləyir və xərcləmə davranışında dəyişikliklər baş verir. İnsanlar daha çox qənaət rejiminə üstünlük verməyə başlayırlar".

Ekspertin dediyinə görə, əhali əldə etdiyi milli valyutanı xarici valyutaya çevirməyə və ya onu qorumağa daha çox meyilli olur: "Bu da istehlak bazarında ümumi xərcləmələrin azalmasına gətirib çıxarır. Azərbaycan formal olaraq tam üzən məzənnə rejiminə keçməsə də, manatın sabit saxlanılması üçün dövlət tərəfindən valyuta ehtiyatlarından istifadə olunur. Bu isə müəyyən iqtisadi balansın qorunmasına xidmət etsə də, uzunmüddətli perspektivdə əlavə təzyiqlər yaradır. Nəticə olaraq, valyuta məzənnəsindəki dəyişikliklər həm qiymətlərin formalaşmasına, həm də əhalinin iqtisadi davranışına birbaşa təsir göstərir. İdxal məhsullarının bahalaşması, gəlirlərin yalnız milli valyutada olması və insanların qənaətə meyilli davranışı bu prosesin əsas nəticələrindəndir. Eyni zamanda, insanlar əldə etdikləri vəsaiti daha çox xarici valyutada saxlamağa və ya daşınmaz əmlak kimi investisiya vasitələrinə yönəltməyə üstünlük verirlər. Belə vəziyyətlərdə istehlak davranışlarında da dəyişikliklər müşahidə olunur. İnsanlar daha çox premium və bahalı məhsullar əvəzinə nisbətən ucuz və funksional məhsullara üstünlük verməyə başlayırlar. Bu dəyişikliklər xüsusilə xidmət sektorunda daha aydın görünür. Turizm sahəsini nümunə götürsək, valyuta məzənnəsindəki dəyişikliklər və xarici səfərlərin bahalaşması nəticəsində insanlar alternativ, daha sərfəli xidmətlərə yönəlirlər. Logistika xərclərinin artması da ümumi xidmət qiymətlərinə təsir göstərir. İstehlakçılar daha ucuz və əlçatan xidmətlərə üstünlük verməyə məcbur qalırlar. Bu da xidmət sektorunda rəqabətin və seçimlərin dəyişməsinə səbəb olur. Ümumilikdə, valyuta məzənnəsində baş verən dəyişikliklər istehlak bazarına ciddi təsir göstərir və insanların xərcləmə vərdişlərini əhəmiyyətli dərəcədə dəyişdirir".

Sevinc QARAYEVA

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:158
embedMənbə:https://525.az
archiveBu xəbər 03 İyul 2026 21:33 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see338

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see320

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see315

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

19 Noyabr 2026 15:22see298

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see294

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see291

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see282

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see274

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see263

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

19 Noyabr 2026 18:45see258

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see247

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

19 Noyabr 2026 13:48see245

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see241

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

19 Noyabr 2026 15:03see237

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

20 Noyabr 2026 00:06see230

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see221

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

19 Noyabr 2026 17:30see219

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see216

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see215

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see211
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri