Icma.az
close
up
RU
Menu

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

Bu ərazidə yeni üç mərtəbəli məktəb TİKİLƏCƏK 9 milyonluq LAYİHƏ

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

MİT məxfilikdən çıxardı: 1940 cı ildə hazırlanmış “İngilis Kəmal” hesabatı

MİT məxfilikdən çıxardı: 1940 cı ildə hazırlanmış “İngilis Kəmal” hesabatı

Sherg.az portalından alınan məlumata görə, Icma.az xəbər verir.

Milli Kəşfiyyat Təşkilatı (MİT), haqqında romanlar yazılmış və filmlər çəkilmiş Əhməd Əsəd Tomruk  - tanınmış adı ilə “İngilis Kamal” haqqında yeni bir sənəd yayımlayıb.

Sherg.az xəbər verir ki, MİT-in rəsmi internet saytında “Xüsusi Kolleksiya” bölməsinin “Sənədlər” hissəsində yeni bir kəşfiyyat hesabatı ictimaiyyətə təqdim olunub.

Bu sənəd, Milli Mübarizə illərində fəaliyyət göstərmiş, haqqında romanlar yazılmış, filmlər çəkilmiş Əhməd Əsəd Tomruk (digər adı ilə “İngilis Kamal”) barədə mənfi fikirlər əks etdirən, 26 dekabr 1940-cı il tarixli kəşfiyyat hesabatıdır.

Milli Əminlik Xidməti Riyasətinin (MAH) hazırladığı və Baş Qərargaha göndərilən həmin hesabatda bu ifadələr yer alır:

“İngilis Kamal” uzun müddətdir xidmət tərəfindən diqqətlə izlənilən bir şəxsdir.

‘İngilis Kamal’, ‘Boksçu Kamal’, ‘Kamal Əsəd’, ‘Eynəkli Kamal’ kimi müxtəlif adlarla tanınan bu şəxs vaxtaşırı ortaya çıxaraq yüksək vəzifəli şəxslərə öz xidmətlərini təklif edir və bəzi dəyərsiz məlumatlar verir.

Onun verdiyi məlumatlar əsasən xarici səfərləri zamanı eşitdiklərindən və adi şayiələrdən ibarətdir. Bu isə hər bir vətəndaşın vəzifə borcu çərçivəsində görülə biləcək işlər səviyyəsindədir.

Bir vaxtlar bu şəxsiyyətdən xidmət baxımından istifadə etmək düşünülmüş, müəyyən işlərdə sınaqdan keçirilsə də, səmimi və dürüst xarakter daşımadığı qənaətinə gəlindiyi üçün əlaqə kəsilmişdir.”

Hesabatda həmçinin Tomruqun fotosu da yer alır.

“Barəsində son vaxtlar toplanan məlumata görə, hazırda bolqarlarla sıx əlaqə saxlayır və bir ingilis qadını ilə birlikdə yaşayır.

Həmin qadın - Dorti Brayt ilə birgə son zamanlar İstanbulda fəaliyyət göstərən İngiltərə Kəşfiyyat Xidmətinə müraciət edərək xidmət təklif etmişlər. Lakin onların başqa kəşfiyyat orqanları tərəfindən təhrik edildiyi şübhəsi yarandığından İngilislər bu təklifə maraq göstərməyib. Bundan sonra onların Alman kəşfiyyatı ilə əlaqə qurmağa çalışdıqları bildirilir.

Spirtli içkiyə və qumara meyilli olduğu öyrənilən bu şəxsdən fayda gözləmək mümkün deyil. Onun verdiyi və ya verəcəyi məlumatlara etibar etmək də düzgün olmaz. Hazırda Bolqarıstanda olduğu müəyyən edilən Kamalın vəziyyəti izlənməkdədir.”


MİT saytında daha bir yeni sənəd - 1942-ci ilə aid İzmir Mərkəz Rəisliyinin hesabatı da yerləşdirilib.

Bu sənəd, Alman dövlət xadimi və diplomatı Frans fon Papenin Türkiyədə səfir olduğu dövrdə -1942-ci ildə, ona məktub göndərən İzmirin Qarşıyaka bölgəsinin Şəmiklər kənd muxtarı Şakirə yazdığı cavab məktubunu və məsələ ilə bağlı İzmir Mərkəz Rəisliyinin yazışmasını əhatə edir.

Fon Papenin 9 mart 1942-ci il tarixli məktubunda belə yazılıb:

“Türk xalqının müxtəlif təbəqələrindən aldığım təbrik məktubları arasında sizinkinin mənim üçün xüsusi məmnunluq doğurduğunu bildirirəm. Məni xatırladığınız və xoş arzular bildirdiyiniz üçün ürəkdən təşəkkür edirəm. Millətlərimiz arasında böyük dostluğun möhkəmlənməsi üçün gələcəkdə də çalışmaqdan məmnuniyyət duyacağam. Hörmət və ən səmimi arzularımla.”

İzmir Mərkəz Rəisliyinin 21 aprel 1942-ci il tarixli məktubunda isə qeyd olunub:


“Alman səfiri Fon Papenin, Şəmiklər kənd muxtarı Şakirə yazdığı təşəkkür məktubunun fotosu əlavə olunur. Kəndin bağlı olduğu nahiyə və qəza zərfdə göstərilmədiyindən poçt idarəsi ünvan sahibini müəyyənləşdirə bilməmiş, məktub araşdırıldıqdan sonra yenidən Fon Papenə qaytarılmaq üçün mərkəzə göndərilmişdir.

Şəmiklər kəndinin Qarşıyaka nahiyəsinə bağlı olduğu müəyyən edildikdən sonra, Şakirin almanlarla əlaqəsini öyrənmək məqsədilə bir poçt işçisi vasitəsilə məktub şəxsən ona çatdırılmış və bu zaman onunla məsələ ətrafında söhbət aparılmışdır.

Şakir, Fon Papeni şəxsən tanımadığını, lakin almanlara simpatiya bəslədiyi üçün qəzetdə oxuduğu bomba hadisəsindən sonra, sağ qaldığına sevinərək ona məktub göndərdiyini bildirmişdir.”

MİT-in açıqladığı yeni sənədlər, 1940-1942-ci illərdəki kəşfiyyat fəaliyyətləri, o dövrdəki Türkiyə-Avropa əlaqələrinin arxa planı və ictimai münasibətlərin təhlili baxımından mühüm tarixi mənbə kimi dəyərləndirilir.

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:142
embedMənbə:https://sherg.az
archiveBu xəbər 02 Noyabr 2025 16:10 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

17 Noyabr 2026 09:13see325

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see303

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see289

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

16 Noyabr 2026 12:36see282

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see268

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

16 Noyabr 2026 22:45see263

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see263

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see259

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see258

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

16 Noyabr 2026 14:44see248

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see243

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

16 Noyabr 2026 15:49see237

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

16 Noyabr 2026 20:15see233

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see233

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

16 Noyabr 2026 17:35see231

Bu ərazidə yeni üç mərtəbəli məktəb TİKİLƏCƏK 9 milyonluq LAYİHƏ

16 Noyabr 2026 18:22see221

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

17 Noyabr 2026 09:14see219

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see211

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

16 Noyabr 2026 23:35see211

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see196
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri