Icma.az
close
up
RU
Menu

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

Mübahisəli planet haqqında yeni tapıntılar: Həyat yoxdur, su var!

Mübahisəli planet haqqında yeni tapıntılar: Həyat yoxdur, su var!

Icma.az, News24 portalından verilən məlumatlara əsaslanaraq xəbər verir.

K2-18b ekzoplaneti haqqında aparılan son tədqiqatlar, əvvəllər irəli sürülən bioloji fəallıq izlərinə dair fərqli bir baxış təqdim edir. 

News24.az xəbər verir ki, Ceyms Uebb Kosmik Teleskopunun məlumatları əsasında aparılan yeni təhlillər planetin atmosferi və mümkün su okeanları barədə yeni suallar yaradır.

Aprel ayında irəli sürülən bir iddia, K2-18b adlı ekzoplanetin atmosferində bioloji izlərin aşkar edilməsi ilə bağlı geniş əks-səda doğurmuşdu. Kembric Universitetindən olan tədqiqat qrupu, planetin atmosferindən süzülən işıqda bu günə qədər əldə edilən ən güclü bioloji fəallıq ipuçlarını kəşf etdiklərini iddia etmişdi. Lakin, həmin tədqiqatla bağlı aparılan yeni araşdırmalar bu iddianı şübhə altına alan və fərqli bir perspektiv təqdim edən nəticələr ortaya qoyub.

K2-18b Yerdən 124 işıq ili uzaqlıqda yerləşən Neptunaltı sinfinə aid bir planetdir. Yer kürəsindən təxminən 2,6 dəfə böyük olan bu planet, qırmızı cırtdan ulduzun yaşama zonasında orbitdə dönür. Kembric Universiteti qrupunun planetin atmosferində dimetil sulfid (DMS) və dimetil disulfid (DMDS) qazlarını aşkar etdiyi tədqiqat dünya miqyasında böyük maraq oyadıb. Bu qazlar Yerdə mikroblar və fitoplanktonlar tərəfindən istehsal olunduğu üçün bioloji fəallığın əlaməti kimi qiymətləndirilmişdi. Lakin bu kəşf bioloji izlərin dəqiq olaraq müəyyən edildiyi mənasını daşımırdı.

Tədqiqatçılar həmçinin planetin atmosferi altında nəhəng bir su okeanının yerləşdiyini və bu səbəbdən planetə "haisean" (hycean - hidrogen + okean) adını verdiklərini demişdilər. Bu günə qədər aparılan digər tədqiqatlar bu okeanın mövcudluğunu təsdiqləmək üçün aydın sübut təqdim edə bilmədi. Buna görə də okean iddiası mübahisəli bir mövzu olaraq qalıb.

Ceyms Uebb Kosmik Teleskopundan (JWST) əldə edilən yeni məlumatlar əsasında aparılan başqa bir araşdırma, K2-18b haqqında daha çox məlumat əldə etməyi hədəfləyirdi. Tədqiqatçılar planetin atmosferində su buxarı izi tapa bilməyiblər. Lakin bu vəziyyətin planetin mülayim quruluşuna baxmayaraq atmosferdəki "soyuq tələ" effektindən qaynaqlana biləcəyini düşünürlər. Yəni, planetin atmosferindəki aşağı temperaturlar buxarlanmanı məhdudlaşdıraraq su buxarı izlərinin aşkar edilməsini çətinləşdirmiş ola bilər.

Lakin, əvvəlki tədqiqatlarda irəli sürülən bioloji markerlər aparılan yeni təhlillərlə dəqiq aşkar sərhədlərini keçə bilməyib. Modellər göstərir ki, atmosferdə DMS-nin mövcudluğu təkcə bioloji mənbələrlə deyil, həm də cansız kimyəvi reaksiyalarla izah edilə bilər. Bu da bioloji markerlər axtararkən daha geniş perspektiv və fərqli molekulların nəzərə alınması zərurətini ortaya qoyur. Çünki Yerdən fərqli quruluşa malik ekzoplanetlərdə bizim planetimizdə bioloji marker kimi qəbul olunan kimyəvi izlər eyni funksiyanı daşıya bilməyə bilər.

Oksford Universitetindən Dr. Cek Teylor bu mövzuda əhəmiyyətli bir xəbərdarlıq edir. Teylor vurğulayır ki, hidrogen əsaslı atmosferə malik planetlərdə bioloji izlərin aşkar edilməsi son dərəcə çətindir, çünki bu qazların kimyəvi xüsusiyyətləri və müxtəlif təzyiqlərdə udma qabiliyyətləri tam başa düşülməyib.

Yeni tədqiqat "AAS Journals" dərc olunmağı gözləyir və ön çap versiyasına arXiv saytı vasitəsilə müraciət etmək olar./hit.az

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:222
embedMənbə:https://news24.az
archiveBu xəbər 03 Avqust 2025 19:15 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

19 Noyabr 2026 09:27see322

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see319

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see300

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see295

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

19 Noyabr 2026 15:22see277

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see271

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see271

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see265

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see253

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see250

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

19 Noyabr 2026 18:45see243

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see234

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see228

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

19 Noyabr 2026 13:48see222

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

19 Noyabr 2026 15:03see222

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

20 Noyabr 2026 00:06see212

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

19 Noyabr 2026 17:30see203

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see200

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see200

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see199
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri