Icma.az
close
up
RU
Mübahisəli planet haqqında yeni tapıntılar: Həyat yoxdur, su var!

Mübahisəli planet haqqında yeni tapıntılar: Həyat yoxdur, su var!

Icma.az, News24 portalından verilən məlumatlara əsaslanaraq xəbər verir.

K2-18b ekzoplaneti haqqında aparılan son tədqiqatlar, əvvəllər irəli sürülən bioloji fəallıq izlərinə dair fərqli bir baxış təqdim edir. 

News24.az xəbər verir ki, Ceyms Uebb Kosmik Teleskopunun məlumatları əsasında aparılan yeni təhlillər planetin atmosferi və mümkün su okeanları barədə yeni suallar yaradır.

Aprel ayında irəli sürülən bir iddia, K2-18b adlı ekzoplanetin atmosferində bioloji izlərin aşkar edilməsi ilə bağlı geniş əks-səda doğurmuşdu. Kembric Universitetindən olan tədqiqat qrupu, planetin atmosferindən süzülən işıqda bu günə qədər əldə edilən ən güclü bioloji fəallıq ipuçlarını kəşf etdiklərini iddia etmişdi. Lakin, həmin tədqiqatla bağlı aparılan yeni araşdırmalar bu iddianı şübhə altına alan və fərqli bir perspektiv təqdim edən nəticələr ortaya qoyub.

K2-18b Yerdən 124 işıq ili uzaqlıqda yerləşən Neptunaltı sinfinə aid bir planetdir. Yer kürəsindən təxminən 2,6 dəfə böyük olan bu planet, qırmızı cırtdan ulduzun yaşama zonasında orbitdə dönür. Kembric Universiteti qrupunun planetin atmosferində dimetil sulfid (DMS) və dimetil disulfid (DMDS) qazlarını aşkar etdiyi tədqiqat dünya miqyasında böyük maraq oyadıb. Bu qazlar Yerdə mikroblar və fitoplanktonlar tərəfindən istehsal olunduğu üçün bioloji fəallığın əlaməti kimi qiymətləndirilmişdi. Lakin bu kəşf bioloji izlərin dəqiq olaraq müəyyən edildiyi mənasını daşımırdı.

Tədqiqatçılar həmçinin planetin atmosferi altında nəhəng bir su okeanının yerləşdiyini və bu səbəbdən planetə "haisean" (hycean - hidrogen + okean) adını verdiklərini demişdilər. Bu günə qədər aparılan digər tədqiqatlar bu okeanın mövcudluğunu təsdiqləmək üçün aydın sübut təqdim edə bilmədi. Buna görə də okean iddiası mübahisəli bir mövzu olaraq qalıb.

Ceyms Uebb Kosmik Teleskopundan (JWST) əldə edilən yeni məlumatlar əsasında aparılan başqa bir araşdırma, K2-18b haqqında daha çox məlumat əldə etməyi hədəfləyirdi. Tədqiqatçılar planetin atmosferində su buxarı izi tapa bilməyiblər. Lakin bu vəziyyətin planetin mülayim quruluşuna baxmayaraq atmosferdəki "soyuq tələ" effektindən qaynaqlana biləcəyini düşünürlər. Yəni, planetin atmosferindəki aşağı temperaturlar buxarlanmanı məhdudlaşdıraraq su buxarı izlərinin aşkar edilməsini çətinləşdirmiş ola bilər.

Lakin, əvvəlki tədqiqatlarda irəli sürülən bioloji markerlər aparılan yeni təhlillərlə dəqiq aşkar sərhədlərini keçə bilməyib. Modellər göstərir ki, atmosferdə DMS-nin mövcudluğu təkcə bioloji mənbələrlə deyil, həm də cansız kimyəvi reaksiyalarla izah edilə bilər. Bu da bioloji markerlər axtararkən daha geniş perspektiv və fərqli molekulların nəzərə alınması zərurətini ortaya qoyur. Çünki Yerdən fərqli quruluşa malik ekzoplanetlərdə bizim planetimizdə bioloji marker kimi qəbul olunan kimyəvi izlər eyni funksiyanı daşıya bilməyə bilər.

Oksford Universitetindən Dr. Cek Teylor bu mövzuda əhəmiyyətli bir xəbərdarlıq edir. Teylor vurğulayır ki, hidrogen əsaslı atmosferə malik planetlərdə bioloji izlərin aşkar edilməsi son dərəcə çətindir, çünki bu qazların kimyəvi xüsusiyyətləri və müxtəlif təzyiqlərdə udma qabiliyyətləri tam başa düşülməyib.

Yeni tədqiqat "AAS Journals" dərc olunmağı gözləyir və ön çap versiyasına arXiv saytı vasitəsilə müraciət etmək olar./hit.az

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:214
embedMənbə:https://news24.az
archiveBu xəbər 03 Avqust 2025 19:15 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see401

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see388

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see317

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see311

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see297

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see287

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see274

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see268

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see267

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see254

Hansı qan analizi Alsheymeri 10 il öncədən xəbər verir?

18 Noyabr 2026 16:56see237

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see236

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see231

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see230

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

18 Noyabr 2026 17:22see229

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see227

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see224

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see217

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see217

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see196
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri