Icma.az
close
up
RU
Mübahisəli planet haqqında yeni tapıntılar: Həyat yoxdur, su var!

Mübahisəli planet haqqında yeni tapıntılar: Həyat yoxdur, su var!

Icma.az, News24 portalından verilən məlumatlara əsaslanaraq xəbər verir.

K2-18b ekzoplaneti haqqında aparılan son tədqiqatlar, əvvəllər irəli sürülən bioloji fəallıq izlərinə dair fərqli bir baxış təqdim edir. 

News24.az xəbər verir ki, Ceyms Uebb Kosmik Teleskopunun məlumatları əsasında aparılan yeni təhlillər planetin atmosferi və mümkün su okeanları barədə yeni suallar yaradır.

Aprel ayında irəli sürülən bir iddia, K2-18b adlı ekzoplanetin atmosferində bioloji izlərin aşkar edilməsi ilə bağlı geniş əks-səda doğurmuşdu. Kembric Universitetindən olan tədqiqat qrupu, planetin atmosferindən süzülən işıqda bu günə qədər əldə edilən ən güclü bioloji fəallıq ipuçlarını kəşf etdiklərini iddia etmişdi. Lakin, həmin tədqiqatla bağlı aparılan yeni araşdırmalar bu iddianı şübhə altına alan və fərqli bir perspektiv təqdim edən nəticələr ortaya qoyub.

K2-18b Yerdən 124 işıq ili uzaqlıqda yerləşən Neptunaltı sinfinə aid bir planetdir. Yer kürəsindən təxminən 2,6 dəfə böyük olan bu planet, qırmızı cırtdan ulduzun yaşama zonasında orbitdə dönür. Kembric Universiteti qrupunun planetin atmosferində dimetil sulfid (DMS) və dimetil disulfid (DMDS) qazlarını aşkar etdiyi tədqiqat dünya miqyasında böyük maraq oyadıb. Bu qazlar Yerdə mikroblar və fitoplanktonlar tərəfindən istehsal olunduğu üçün bioloji fəallığın əlaməti kimi qiymətləndirilmişdi. Lakin bu kəşf bioloji izlərin dəqiq olaraq müəyyən edildiyi mənasını daşımırdı.

Tədqiqatçılar həmçinin planetin atmosferi altında nəhəng bir su okeanının yerləşdiyini və bu səbəbdən planetə "haisean" (hycean - hidrogen + okean) adını verdiklərini demişdilər. Bu günə qədər aparılan digər tədqiqatlar bu okeanın mövcudluğunu təsdiqləmək üçün aydın sübut təqdim edə bilmədi. Buna görə də okean iddiası mübahisəli bir mövzu olaraq qalıb.

Ceyms Uebb Kosmik Teleskopundan (JWST) əldə edilən yeni məlumatlar əsasında aparılan başqa bir araşdırma, K2-18b haqqında daha çox məlumat əldə etməyi hədəfləyirdi. Tədqiqatçılar planetin atmosferində su buxarı izi tapa bilməyiblər. Lakin bu vəziyyətin planetin mülayim quruluşuna baxmayaraq atmosferdəki "soyuq tələ" effektindən qaynaqlana biləcəyini düşünürlər. Yəni, planetin atmosferindəki aşağı temperaturlar buxarlanmanı məhdudlaşdıraraq su buxarı izlərinin aşkar edilməsini çətinləşdirmiş ola bilər.

Lakin, əvvəlki tədqiqatlarda irəli sürülən bioloji markerlər aparılan yeni təhlillərlə dəqiq aşkar sərhədlərini keçə bilməyib. Modellər göstərir ki, atmosferdə DMS-nin mövcudluğu təkcə bioloji mənbələrlə deyil, həm də cansız kimyəvi reaksiyalarla izah edilə bilər. Bu da bioloji markerlər axtararkən daha geniş perspektiv və fərqli molekulların nəzərə alınması zərurətini ortaya qoyur. Çünki Yerdən fərqli quruluşa malik ekzoplanetlərdə bizim planetimizdə bioloji marker kimi qəbul olunan kimyəvi izlər eyni funksiyanı daşıya bilməyə bilər.

Oksford Universitetindən Dr. Cek Teylor bu mövzuda əhəmiyyətli bir xəbərdarlıq edir. Teylor vurğulayır ki, hidrogen əsaslı atmosferə malik planetlərdə bioloji izlərin aşkar edilməsi son dərəcə çətindir, çünki bu qazların kimyəvi xüsusiyyətləri və müxtəlif təzyiqlərdə udma qabiliyyətləri tam başa düşülməyib.

Yeni tədqiqat "AAS Journals" dərc olunmağı gözləyir və ön çap versiyasına arXiv saytı vasitəsilə müraciət etmək olar./hit.az

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:224
embedMənbə:https://news24.az
archiveBu xəbər 03 Avqust 2025 19:15 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see357

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see356

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see346

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see344

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see333

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see327

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

20 Noyabr 2026 21:27see315

YAP Nizami rayon təşkilatının növbəti yeni ərazi partiya təşkilatı təsis edilib

20 Noyabr 2026 20:43see310

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see308

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see305

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see297

Liderlər razılığa gəldi: Süni intellektin hərbi əməliyyatlara müdaxiləsi məhdudlaşdırılır

20 Noyabr 2026 21:29see294

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

20 Noyabr 2026 21:24see288

“Xəstələr bilmir hara getsin, hara qaçsın” Onkoloji müalicə ilə bağlı ÇAĞIRIŞ

20 Noyabr 2026 17:30see276

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

20 Noyabr 2026 22:29see275

Ağdamda yaradıcı master klas təşkil olundu FOTO

20 Noyabr 2026 21:05see265

Cennifer Lopesdən ETİRAF: “Altı ay dayanmadan ağladım”

20 Noyabr 2026 19:20see256

Qazax şəhərində beşinci İdman Festivalının açılış mərasimi keçirilib FOTO

20 Noyabr 2026 21:35see242

3 Tesla MRT SAF Hospitalda Nə zaman həyat əhəmiyyətlidir? (VİDEO)

20 Noyabr 2026 15:57see236

Nəhəng gəmidə NAMƏLUM XƏSTƏLİK yayıldı 150 yə yaxın insanda QORXULU ƏLAMƏTLƏR

20 Noyabr 2026 15:17see233
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri