Icma.az
close
up
RU
Müəllimlər summativ qiymətləndirmənin təşkilində laqeydlik edir Ekspertdən AÇIQLAMA

Müəllimlər summativ qiymətləndirmənin təşkilində laqeydlik edir Ekspertdən AÇIQLAMA

Icma.az, Avtosfer saytına istinadən bildirir.

Son illər orta ümumtəhsil məktəblərində summativ qiymətləndirmələrin sayı və rolu artsa da, bu qiymətləndirmələrin şagirdlərin real bilik və bacarıqlarını nə dərəcədə əks etdirməsi cəmiyyətdə müzakirə mövzusuna çevrilib. Rəsmi olaraq summativ qiymətləndirmələr şagirdin rüb ərzində keçdiyi mövzular üzrə ümumi bilik səviyyəsini ölçməli və obyektiv qiymət formalaşdırmalıdır. Lakin valideynlərin, müəllimlərin və təhsil mütəxəssislərinin müşahidələri göstərir ki, bu proses hər zaman eyni səviyyədə və eyni ciddiliklə həyata keçirilmir.

Avtosfer.az xəbər verir ki, bəzi məktəblərdə summativ qiymətləndirmələr şagirdin bilik və bacarıqlarını real şəkildə üzə çıxardığı halda, bəzi hallarda bu imtahanlar formal xarakter daşıyır, nəticələr isə reallığı əks etdirmir. Nəticədə yaxşı oxuyan şagirdlə zəif oxuyan şagird arasında fərq azalır, qiymətləndirmənin stimullaşdırıcı rolu zəifləyir və summativlər sadəcə “rəqəm xatirinə rəqəm”ə çevrilir.

Bu vəziyyət bir sual doğurur. Summativ qiymətləndirmələr doğrudan da şagirdin bilik səviyyəsini ölçür, yoxsa mövcud sistem sadəcə kağız üzərində işləyir?

Suallara aydınlıq gətirmək üçün təhsil eksperti Ramin Nurəliyev Avtosfer.az-a açıqlamasında bildirib ki, summativ qiymətləndirmələr orta təhsil məktəblərində önəmlidir, amma təəssüf ki, ciddi nəzarət altında keçirilmir:
"Şagirdin rüb ərzində keçilən mövzular üzrə bilik və bacarıqları summativ qiymətləndirmənin nəticəsində üzə çıxarılır və ümumi qiymət formalaşdırılır. Çünki orta ümumtəhsil məktəblərində qiymətləndirmə əsasən summativ imtahanın nəticələrinə əsaslanır. Məhz buna görə də şagirdin hər hansı bir fənn üzrə bilik və bacarıqlarını əks etdirən əsas qiymətləndirmə meyarı summativ qiymətləndirmə hesab olunur. Bəs bu summativ qiymətləndirmə şagirdin nəticələrini ortaya çıxarmaq üçün kifayət edirmi? Mən hesab edirəm ki, əslində, bəli, kifayət edir. Çünki əgər hər hansı bir fənn üzrə rüb ərzində keçirilən mövzuların ümumi qiymətləndirilməsi aparılırsa, bu, şagirdin bilik səviyyəsini ölçmək üçün yetərli ola bilər. Amma burada əsas məsələ summativ imtahanın hansı formada keçirilməsidir. Bəzi orta ümumtəhsil məktəblərində summativ qiymətləndirmələr həqiqətən də ciddi və obyektiv şəkildə təşkil olunur. Təəssüf ki, bəzi məktəblərdə isə bu proses kifayət qədər ciddi aparılmır və summativ qiymətləndirmə formal xarakter daşıyır. Belə hallarda imtahan sanki yola verilir və şagirdlərin asanlıqla növbəti sinfə keçməsinə şərait yaradılır. Bu isə ümumi nəticələrə birbaşa təsir göstərir. Məsələn, yaxşı oxuyan şagirdlə zəif oxuyan şagird arasında summativ qiymətləndirmə zamanı ciddi fərq müşahidə olunmur. Hətta bəzən iki və ya üç qiyməti almalı olan şagirdlərin dörd və ya beş qiymətlərinə yaxın nəticələr əldə etdiyi hallara rast gəlinir. Bu da imtahanın keçirilmə prosesinin kifayət qədər ciddi olmadığını göstərir. Bəzi hallarda istər məktəb rəhbərliyi, istərsə də fənn müəllimi tərəfindən summativ qiymətləndirmənin təşkilində laqeydlik müşahidə olunur. Nəticədə şagirdlərdə bu imtahana qarşı məsuliyyət hissi formalaşmır. Şagird düşünür ki, bu onsuz da summativ qiymətləndirmədir və hazırlıqsız olsa belə, imtahandan keçəcək".

Ekspertin sözlərinə görə, summativ qiymətləndirmələr əslində lazımlıdır və düzgün tətbiq edildikdə çox faydalıdır:
"Çünki bu imtahanlar şagirdin həmin fənn üzrə rüb ərzində əldə etdiyi ümumi bilik və bacarıqları ölçən və qiymətləndirən mühüm vasitədir. Lakin bu, yalnız summativ qiymətləndirmə obyektiv, keyfiyyətli və ciddi nəzarət altında keçirildiyi halda mümkündür. Əks təqdirdə isə bu qiymətləndirmənin heç bir real faydası olmur. Nəticə etibarilə, demək olar ki, orta ümumtəhsil məktəblərində summativ qiymətləndirmələrin keçirilməsi məktəbdən məktəbə fərqlənir. Bəzi məktəblərdə bu proses həqiqətən də ciddi şəkildə aparılır. Təəssüf ki, bəzi məktəblərdə isə summativ qiymətləndirmə formal xarakter daşıyır, tələb olunan səviyyədə təşkil edilmir və nəticədə onun dəyəri aşağı düşür".
Nurcan Babək

Oxunub 40

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:153
embedMənbə:https://avtosfer.az
archiveBu xəbər 27 Yanvar 2026 12:58 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Balıq bazarında bahalaşma var (Video)

14 Noyabr 2026 21:02see336

Yuğ Teatrında Ana tamaşasının premyerası keçirilib FOTOLAR

14 Noyabr 2026 20:23see312

Avropa siyasi məkanında aparılan müzakirələrdə Azərbaycan fəal iştirak edir

14 Noyabr 2026 19:16see309

Musiqi dünyasında tarixi ilk: İnsan deyil, amma ilin ən yaxşı ifaçısı seçildi

15 Noyabr 2026 00:00see284

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see278

Rusların təxminən 90 faizi son üç ildə kredit götürdüyünü etiraf edib

14 Noyabr 2026 19:30see271

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see271

Ermənistanı Avropa İttifaqının tərkibində görürəm Paşinyan

14 Noyabr 2026 19:50see267

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see255

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see252

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see249

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see249

Bitkoinin qiyməti 66 min dollardan aşağı düşdü

15 Noyabr 2026 01:34see219

Həftədə bir məşq fiziki formanı və sağlamlığı yaxşılaşdıra bilərmi?

14 Noyabr 2026 21:54see217

Məşhur model milyarderə ərə getdi

15 Noyabr 2026 00:26see210

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see198

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

15 Noyabr 2026 14:28see198

Türkiyəli aktyor ev sahibi ilə məhkəməni uddu Kirayə qalmaqalı

14 Noyabr 2026 22:18see198

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

15 Noyabr 2026 13:13see188

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

15 Noyabr 2026 13:53see186
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri