Icma.az
close
up
RU
Müəllimlər summativ qiymətləndirmənin təşkilində laqeydlik edir Ekspertdən AÇIQLAMA

Müəllimlər summativ qiymətləndirmənin təşkilində laqeydlik edir Ekspertdən AÇIQLAMA

Icma.az, Avtosfer saytına istinadən bildirir.

Son illər orta ümumtəhsil məktəblərində summativ qiymətləndirmələrin sayı və rolu artsa da, bu qiymətləndirmələrin şagirdlərin real bilik və bacarıqlarını nə dərəcədə əks etdirməsi cəmiyyətdə müzakirə mövzusuna çevrilib. Rəsmi olaraq summativ qiymətləndirmələr şagirdin rüb ərzində keçdiyi mövzular üzrə ümumi bilik səviyyəsini ölçməli və obyektiv qiymət formalaşdırmalıdır. Lakin valideynlərin, müəllimlərin və təhsil mütəxəssislərinin müşahidələri göstərir ki, bu proses hər zaman eyni səviyyədə və eyni ciddiliklə həyata keçirilmir.

Avtosfer.az xəbər verir ki, bəzi məktəblərdə summativ qiymətləndirmələr şagirdin bilik və bacarıqlarını real şəkildə üzə çıxardığı halda, bəzi hallarda bu imtahanlar formal xarakter daşıyır, nəticələr isə reallığı əks etdirmir. Nəticədə yaxşı oxuyan şagirdlə zəif oxuyan şagird arasında fərq azalır, qiymətləndirmənin stimullaşdırıcı rolu zəifləyir və summativlər sadəcə “rəqəm xatirinə rəqəm”ə çevrilir.

Bu vəziyyət bir sual doğurur. Summativ qiymətləndirmələr doğrudan da şagirdin bilik səviyyəsini ölçür, yoxsa mövcud sistem sadəcə kağız üzərində işləyir?

Suallara aydınlıq gətirmək üçün təhsil eksperti Ramin Nurəliyev Avtosfer.az-a açıqlamasında bildirib ki, summativ qiymətləndirmələr orta təhsil məktəblərində önəmlidir, amma təəssüf ki, ciddi nəzarət altında keçirilmir:
"Şagirdin rüb ərzində keçilən mövzular üzrə bilik və bacarıqları summativ qiymətləndirmənin nəticəsində üzə çıxarılır və ümumi qiymət formalaşdırılır. Çünki orta ümumtəhsil məktəblərində qiymətləndirmə əsasən summativ imtahanın nəticələrinə əsaslanır. Məhz buna görə də şagirdin hər hansı bir fənn üzrə bilik və bacarıqlarını əks etdirən əsas qiymətləndirmə meyarı summativ qiymətləndirmə hesab olunur. Bəs bu summativ qiymətləndirmə şagirdin nəticələrini ortaya çıxarmaq üçün kifayət edirmi? Mən hesab edirəm ki, əslində, bəli, kifayət edir. Çünki əgər hər hansı bir fənn üzrə rüb ərzində keçirilən mövzuların ümumi qiymətləndirilməsi aparılırsa, bu, şagirdin bilik səviyyəsini ölçmək üçün yetərli ola bilər. Amma burada əsas məsələ summativ imtahanın hansı formada keçirilməsidir. Bəzi orta ümumtəhsil məktəblərində summativ qiymətləndirmələr həqiqətən də ciddi və obyektiv şəkildə təşkil olunur. Təəssüf ki, bəzi məktəblərdə isə bu proses kifayət qədər ciddi aparılmır və summativ qiymətləndirmə formal xarakter daşıyır. Belə hallarda imtahan sanki yola verilir və şagirdlərin asanlıqla növbəti sinfə keçməsinə şərait yaradılır. Bu isə ümumi nəticələrə birbaşa təsir göstərir. Məsələn, yaxşı oxuyan şagirdlə zəif oxuyan şagird arasında summativ qiymətləndirmə zamanı ciddi fərq müşahidə olunmur. Hətta bəzən iki və ya üç qiyməti almalı olan şagirdlərin dörd və ya beş qiymətlərinə yaxın nəticələr əldə etdiyi hallara rast gəlinir. Bu da imtahanın keçirilmə prosesinin kifayət qədər ciddi olmadığını göstərir. Bəzi hallarda istər məktəb rəhbərliyi, istərsə də fənn müəllimi tərəfindən summativ qiymətləndirmənin təşkilində laqeydlik müşahidə olunur. Nəticədə şagirdlərdə bu imtahana qarşı məsuliyyət hissi formalaşmır. Şagird düşünür ki, bu onsuz da summativ qiymətləndirmədir və hazırlıqsız olsa belə, imtahandan keçəcək".

Ekspertin sözlərinə görə, summativ qiymətləndirmələr əslində lazımlıdır və düzgün tətbiq edildikdə çox faydalıdır:
"Çünki bu imtahanlar şagirdin həmin fənn üzrə rüb ərzində əldə etdiyi ümumi bilik və bacarıqları ölçən və qiymətləndirən mühüm vasitədir. Lakin bu, yalnız summativ qiymətləndirmə obyektiv, keyfiyyətli və ciddi nəzarət altında keçirildiyi halda mümkündür. Əks təqdirdə isə bu qiymətləndirmənin heç bir real faydası olmur. Nəticə etibarilə, demək olar ki, orta ümumtəhsil məktəblərində summativ qiymətləndirmələrin keçirilməsi məktəbdən məktəbə fərqlənir. Bəzi məktəblərdə bu proses həqiqətən də ciddi şəkildə aparılır. Təəssüf ki, bəzi məktəblərdə isə summativ qiymətləndirmə formal xarakter daşıyır, tələb olunan səviyyədə təşkil edilmir və nəticədə onun dəyəri aşağı düşür".
Nurcan Babək

Oxunub 40

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:174
embedMənbə:https://avtosfer.az
archiveBu xəbər 27 Yanvar 2026 12:58 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see363

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see340

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see279

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see273

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see270

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see269

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see263

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see256

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see253

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see249

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

20 Noyabr 2026 21:27see241

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see238

YAP Nizami rayon təşkilatının növbəti yeni ərazi partiya təşkilatı təsis edilib

20 Noyabr 2026 20:43see238

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

20 Noyabr 2026 21:24see236

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see235

Liderlər razılığa gəldi: Süni intellektin hərbi əməliyyatlara müdaxiləsi məhdudlaşdırılır

20 Noyabr 2026 21:29see228

“Xəstələr bilmir hara getsin, hara qaçsın” Onkoloji müalicə ilə bağlı ÇAĞIRIŞ

20 Noyabr 2026 17:30see224

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

20 Noyabr 2026 22:29see224

Ağdamda yaradıcı master klas təşkil olundu FOTO

20 Noyabr 2026 21:05see208

Cennifer Lopesdən ETİRAF: “Altı ay dayanmadan ağladım”

20 Noyabr 2026 19:20see206
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri