Icma.az
close
up
RU
Müəllimlər summativ qiymətləndirmənin təşkilində laqeydlik edir Ekspertdən AÇIQLAMA

Müəllimlər summativ qiymətləndirmənin təşkilində laqeydlik edir Ekspertdən AÇIQLAMA

Icma.az, Avtosfer saytına istinadən bildirir.

Son illər orta ümumtəhsil məktəblərində summativ qiymətləndirmələrin sayı və rolu artsa da, bu qiymətləndirmələrin şagirdlərin real bilik və bacarıqlarını nə dərəcədə əks etdirməsi cəmiyyətdə müzakirə mövzusuna çevrilib. Rəsmi olaraq summativ qiymətləndirmələr şagirdin rüb ərzində keçdiyi mövzular üzrə ümumi bilik səviyyəsini ölçməli və obyektiv qiymət formalaşdırmalıdır. Lakin valideynlərin, müəllimlərin və təhsil mütəxəssislərinin müşahidələri göstərir ki, bu proses hər zaman eyni səviyyədə və eyni ciddiliklə həyata keçirilmir.

Avtosfer.az xəbər verir ki, bəzi məktəblərdə summativ qiymətləndirmələr şagirdin bilik və bacarıqlarını real şəkildə üzə çıxardığı halda, bəzi hallarda bu imtahanlar formal xarakter daşıyır, nəticələr isə reallığı əks etdirmir. Nəticədə yaxşı oxuyan şagirdlə zəif oxuyan şagird arasında fərq azalır, qiymətləndirmənin stimullaşdırıcı rolu zəifləyir və summativlər sadəcə “rəqəm xatirinə rəqəm”ə çevrilir.

Bu vəziyyət bir sual doğurur. Summativ qiymətləndirmələr doğrudan da şagirdin bilik səviyyəsini ölçür, yoxsa mövcud sistem sadəcə kağız üzərində işləyir?

Suallara aydınlıq gətirmək üçün təhsil eksperti Ramin Nurəliyev Avtosfer.az-a açıqlamasında bildirib ki, summativ qiymətləndirmələr orta təhsil məktəblərində önəmlidir, amma təəssüf ki, ciddi nəzarət altında keçirilmir:
"Şagirdin rüb ərzində keçilən mövzular üzrə bilik və bacarıqları summativ qiymətləndirmənin nəticəsində üzə çıxarılır və ümumi qiymət formalaşdırılır. Çünki orta ümumtəhsil məktəblərində qiymətləndirmə əsasən summativ imtahanın nəticələrinə əsaslanır. Məhz buna görə də şagirdin hər hansı bir fənn üzrə bilik və bacarıqlarını əks etdirən əsas qiymətləndirmə meyarı summativ qiymətləndirmə hesab olunur. Bəs bu summativ qiymətləndirmə şagirdin nəticələrini ortaya çıxarmaq üçün kifayət edirmi? Mən hesab edirəm ki, əslində, bəli, kifayət edir. Çünki əgər hər hansı bir fənn üzrə rüb ərzində keçirilən mövzuların ümumi qiymətləndirilməsi aparılırsa, bu, şagirdin bilik səviyyəsini ölçmək üçün yetərli ola bilər. Amma burada əsas məsələ summativ imtahanın hansı formada keçirilməsidir. Bəzi orta ümumtəhsil məktəblərində summativ qiymətləndirmələr həqiqətən də ciddi və obyektiv şəkildə təşkil olunur. Təəssüf ki, bəzi məktəblərdə isə bu proses kifayət qədər ciddi aparılmır və summativ qiymətləndirmə formal xarakter daşıyır. Belə hallarda imtahan sanki yola verilir və şagirdlərin asanlıqla növbəti sinfə keçməsinə şərait yaradılır. Bu isə ümumi nəticələrə birbaşa təsir göstərir. Məsələn, yaxşı oxuyan şagirdlə zəif oxuyan şagird arasında summativ qiymətləndirmə zamanı ciddi fərq müşahidə olunmur. Hətta bəzən iki və ya üç qiyməti almalı olan şagirdlərin dörd və ya beş qiymətlərinə yaxın nəticələr əldə etdiyi hallara rast gəlinir. Bu da imtahanın keçirilmə prosesinin kifayət qədər ciddi olmadığını göstərir. Bəzi hallarda istər məktəb rəhbərliyi, istərsə də fənn müəllimi tərəfindən summativ qiymətləndirmənin təşkilində laqeydlik müşahidə olunur. Nəticədə şagirdlərdə bu imtahana qarşı məsuliyyət hissi formalaşmır. Şagird düşünür ki, bu onsuz da summativ qiymətləndirmədir və hazırlıqsız olsa belə, imtahandan keçəcək".

Ekspertin sözlərinə görə, summativ qiymətləndirmələr əslində lazımlıdır və düzgün tətbiq edildikdə çox faydalıdır:
"Çünki bu imtahanlar şagirdin həmin fənn üzrə rüb ərzində əldə etdiyi ümumi bilik və bacarıqları ölçən və qiymətləndirən mühüm vasitədir. Lakin bu, yalnız summativ qiymətləndirmə obyektiv, keyfiyyətli və ciddi nəzarət altında keçirildiyi halda mümkündür. Əks təqdirdə isə bu qiymətləndirmənin heç bir real faydası olmur. Nəticə etibarilə, demək olar ki, orta ümumtəhsil məktəblərində summativ qiymətləndirmələrin keçirilməsi məktəbdən məktəbə fərqlənir. Bəzi məktəblərdə bu proses həqiqətən də ciddi şəkildə aparılır. Təəssüf ki, bəzi məktəblərdə isə summativ qiymətləndirmə formal xarakter daşıyır, tələb olunan səviyyədə təşkil edilmir və nəticədə onun dəyəri aşağı düşür".
Nurcan Babək

Oxunub 40

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:165
embedMənbə:https://avtosfer.az
archiveBu xəbər 27 Yanvar 2026 12:58 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see327

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see319

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see315

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see306

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see287

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see267

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see254

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

19 Noyabr 2026 09:27see249

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see248

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see247

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see242

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

19 Noyabr 2026 15:22see219

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see219

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see213

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see204

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see198

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see195

Əliyevlə deyil, kimlə imzalayım? Lula da Silva ilə?

18 Noyabr 2026 21:19see183

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see183

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see175
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri