Icma.az
close
up
RU
Müəllimlərin əmək məzuniyyəti ödənişləri necə hesablanır?

Müəllimlərin əmək məzuniyyəti ödənişləri necə hesablanır?

Oxu.az portalından verilən məlumata əsasən, Icma.az bildirir.

İlin müəyyən dövrlərində işçilərin hər biri əmək məzuniyyəti hüquqlarından istifadə edir. Belə işçilərdən biri də ilin 9 ayı dayanmadan şagirdlərə bilik ötürən müəllimlərdir.

Hər sahədə olduğu kimi müəllimlik peşəsinə yeni düzələn, bu yolda yeni-yeni addımlamağa başlayanları maraqlandıran suallardan biri də əmək məzuniyyətində olduqda bununla bağlı ödənişlərin necə hesablanması ilə bağlıdır.

Məsələ ilə bağlı Oxu.Az-ın suallarını cavablayan təhsil məsələləri üzrə ekspert Kamran Əsədov qeyd edib ki, Əmək Məcəlləsinin 117-ci maddəsinə əsasən, pedaqoji fəaliyyətlə məşğul olan şəxslərə hər il təqvimlə 56 gün müddətində əmək məzuniyyəti verilir:

"Eyni zamanda, Əmək Məcəlləsinin 139-cu maddəsində qeyd edilir ki, əmək məzuniyyətinin ödənişi işçinin son 12 təqvim ayı ərzində qazandığı orta əməkhaqqı əsasında hesablanır. Bu zaman işçinin əsas maaşı ilə yanaşı, daimi xarakterli əlavələr - vəzifə maaşına əlavə edilən staj, sertifikat, kurikulum, dərsdənkənar fəaliyyət, sinif rəhbərliyi və s. üzrə ödənişlər nəzərə alınır. Əmək Məcəlləsi 140-cı maddədə açıq şəkildə bildirir ki, əməkhaqqıdan yalnız vergi və məcburi dövlət ödənişləri çıxıldıqdan sonra ödənişlər həyata keçirilir.

Məzuniyyət haqqının hesablanması mexanizminə əsasən, işçinin son 12 ay ərzində qazandığı ümumi əməkhaqqı məbləği həmin dövrdəki faktiki iş günlərinin sayına bölünür və orta gündəlik əməkhaqqı müəyyənləşdirilir. Daha sonra bu məbləğ əmək məzuniyyəti günlərinin sayına vurularaq müəllimə ödəniləcək məzuniyyət haqqı müəyyən edilir. Əgər müəllim dərs ili ərzində yalnız bir neçə ay artımlı əməkhaqqı alıbsa (məsələn, sertifikasiya nəticəsində əlavə alıbsa), bu artım yalnız həmin ayların hesablamasında nəzərə alınır. Bu isə onu göstərir ki, maaş artımı məzuniyyət ödənişinə dərhal deyil, yalnız orta hesabla və zamanla təsir edir".

Ekspertin sözlərinə görə, 2024-cü ilin ilk yarısında sertifikasiyadan keçən müəllimlərin maaşında 35%-ə qədər artım edilsə də, bu artımların məzuniyyət ödənişinə tam şəkildə əks olunmadığına dair şikayətlər artıb:

"Bunun əsas səbəbi artımın yalnız son bir neçə ayda tətbiq olunması və 12 aylıq ortalama məbləğə təsirinin nisbətən aşağı olmasıdır. Həmçinin bəzi hallarda məktəblərin mühasibatlıq bölmələri artımlı maaşları sistemə vaxtında daxil etmədikləri üçün məzuniyyət pulu əvvəlki maaşa əsasən ödənilib. Bu isə müəllimlər arasında haqlı narazılıq doğurur və sistemin şəffaflıq səviyyəsini sual altına alır.

Müsbət tərəf ondan ibarətdir ki, son illərdə Təhsil Nazirliyi və Maliyyə Nazirliyi arasında əlaqələndirmə gücləndirilib və ödənişlər "Maliyyə Nazirliyinin Mühasibat Uçotu və Hesabat Sistemi" (BAP) və MİDA-nın sistemi üzərindən elektron şəkildə həyata keçirilir. Bu isə subyektiv müdaxilələri azaldır, lakin texniki və vaxtında məlumat daxiletmə məsələsi hələ də problem olaraq qalır. Qanunvericilikdəki əsaslandırmalar olsa da, bu mexanizmlərin izahı müəllimlər üçün açıq şəkildə təqdim edilmir, onların çoxu hansı məbləğin necə hesablandığını anlamır".

Kamran Əsədov vurğulayıb ki, dünya təcrübəsində müəllimlərin məzuniyyəti və bu dövrdə aldıqları ödənişlər daha sadələşdirilmiş və stabil modelə əsaslanır:

"Məsələn, Finlandiyada müəllimlərin illik əməkhaqqısı əvvəlcədən məzuniyyət müddəti də nəzərə alınmaqla planlaşdırılır və yay aylarında maaşdan heç bir fərq olmadan ödəniş davam edir. Almaniyada isə müəllimlərin əməkhaqqı sabit illik müqaviləyə əsaslandığı üçün məzuniyyət dövründə ayrıca ödəniş hesablanmır. Azərbaycanda isə bu məsələ çox vaxt texniki və mühasibatlıq məsələsinə çevrilir, bu da həm prosesin mürəkkəbliyinə, həm də inamsızlığa səbəb olur".

Onun sözlərinə görə, məzuniyyət ödənişlərinin ədalətli, şəffaf və müəllimlərin aldığı real əməkhaqqına uyğun olması üçün bir sıra dəyişikliklərə ehtiyac var:

"Əvvəla, artımların tətbiq olunduğu dövrün və ödənişin dərhal və tam şəkildə məzuniyyət haqqına əks olunması təmin edilməlidir. Bunun üçün sistemdə ayrı-ayrı aylar üzrə əməkhaqqı məlumatları daha detallı şəkildə nəzərə alınmalı və avtomatlaşdırılmış hesablama mexanizmləri təkmilləşdirilməlidir. Eyni zamanda, müəllimlərə öz maaş məlumatları və məzuniyyət haqqının hesablanma qaydası ilə bağlı açıq məlumat platforması təqdim olunmalıdır. Bu, həm inamı artırar, həm də sualları azaldar.

Əgər bu dəyişikliklər həyata keçirilərsə, müəllimlər arasında yay aylarında yaranan narazılıq azalacaq, sistemə inam güclənəcək və dövlətin apardığı əməkhaqqı islahatları öz real nəticəsini göstərəcək. Məzuniyyət haqqı təkcə ödəniş deyil, müəllimin əməyinin dəyəridir. Bu dəyəri qorumaq isə təhsil sisteminə verilən hörmətin göstəricisidir".

Aygün Mirakif

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:206
embedMənbə:https://oxu.az
archiveBu xəbər 03 İyul 2025 09:00 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see356

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see329

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see306

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see274

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see269

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

20 Noyabr 2026 00:06see260

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see256

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see247

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see242

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see241

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see241

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see237

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see233

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see231

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

20 Noyabr 2026 21:27see224

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see221

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see217

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

20 Noyabr 2026 21:24see212

YAP Nizami rayon təşkilatının növbəti yeni ərazi partiya təşkilatı təsis edilib

20 Noyabr 2026 20:43see210

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

20 Noyabr 2026 22:29see206
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri