Icma.az
close
up
RU
Müharibədə neft amili: qiymət yüksəlişi hansı həddə qədər davam edə bilər?

Müharibədə neft amili: qiymət yüksəlişi hansı həddə qədər davam edə bilər?

Xalqcebhesi portalından verilən məlumata əsasən, Icma.az bildirir.

Yaxın Şərqdə gərginlik, münaqişə digər istiqamətlərə də öz təsirini göstərir. ABŞ-İran arasında müharibə davam etdikcə onun mənfi nəticələrini görməkdəyik. Belə ki, məlumata görə, Hörmüz boğazı bağlanıb və Səudiyyə Ərəbistanında “Saudi Aramco” şirkətinin neft təsisatına hücum edilib. Davam edən müharibə neftin qiymətlərinə təsir edib, neftin qiyməti kəskin artıb. Neftin qiyməti hansı səviyyəyə qədər yüksələcək?

“Xalq Cəbhəsi” sual ətrafında eskpertlərin fikirlərini öyrənib.

Politoloq Aytən Qurbanova söyləyib ki, Hörmüz boğazının bağlanması və “Saudi Aramco”nun enerji infrastrukturuna qarşı hücum regional hadisə olmaqdan daha çox, qlobal güc balansına yönəlmiş siyasi mesaj kimi qiymətləndirilməlidir: “Bu marşrut dünya enerji dövriyyəsinin əsas arteriyalarından biridir və ona təhdid faktiki olaraq beynəlxalq sistemə təzyiq aləti deməkdir: “Məsələ yalnız neft qiymətlərinin artımı ilə məhdudlaşmır. Enerji marşrutlarının risk altına düşməsi böyük güclər arasında rəqabəti kəskinləşdirir və Körfəz regionunu qlobal strateji qarşıdurmanın mərkəzinə çevirir. Bildiyimiz kimi, enerji infrastrukturu artıq sadəcə iqtisadi obyekt deyil, eləcə də siyasi təsir və çəkindirmə mexanizminin tərkib hissəsidir”.

Diplomatik mexanizmlər işləməzsə...

Onun bildirdiyinə görə, qiymətlərin 120–150 ABŞ dollarına qədər yüksəlməsi ehtimalı enerji ixrac edən dövlətlərin siyasi imkanlarını genişləndirə, idxalçı ölkələrin isə manevr sahəsini daralda bilər: “Bu isə enerji faktorunun geosiyasi alət kimi rolunu daha da gücləndirir. Nəticə etibarilə, böhranın nəzarət altında saxlanılmasıdır. Əgər diplomatik mexanizmlər işləməzsə və qarşıdurma genişlənərsə, enerji təhlükəsizliyi qlobal sistemdə yeni və daha dərin geosiyasi parçalanmanın katalizatoruna çevrilə bilər”.

Liberal İqtisadçılar Mərkəzinin sədri Akif Nəsirli qeyd edib ki, Hörmüz boğazında gərginlik və Səudiyyə Ərəbistanında “Saudi Aramco”nun neft obyektlərinə hücum xəbərləri bazarda ciddi risk yaradır və bu, neftin qiymətinə dərhal təsir edir: “Belə vəziyyətlərdə bazar real itkidən çox risk ehtimalına reaksiya verir və qiymətə əlavə “risk primi” daxil olur”. Əgər Hörmüz boğazı faktiki olaraq bağlı qalarsa və ixrac dayansa, Brent markalı neftin qiyməti qısa müddətdə 90–100 dollar, hətta daha yuxarı səviyyəyə qalxa bilər. Gərginlik genişlənərsə və uzun müddət davam edərsə, qiymətlər 110–120 dollar səviyyəsinə qədər yüksələ bilər”.

“Yüksək qiymətlər aylarla davam edə bilər”

A.Nəsirlinin sözlərinə görə, qiymətlərin nə qədər müddət yüksək qalacağı isə tam şəkildə siyasi və hərbi vəziyyətin inkişafından asılıdır: “Əgər problem bir neçə həftə ərzində həll olunsa, qiymətlər tədricən aşağı düşə bilər. Amma blokada və ya hərbi qarşıdurma uzun çəkərsə, yüksək qiymətlər aylarla davam edə bilər. Neft bazarında əsas amil hazırda riskin davam edib-etməməsidir”.

“Burada bir neçə faktor var”

Politoloqı Turab Rzayev bildirib ki, İran müharibəsi davam etdikcə neftin qiymətinin artmasının şahidi olacağıq: “Burada bir neçə faktor var. Bunlardan biri İranın özünün də neft ixrac edən ölkə olmasıdır və İranın müharibə apardığı region da neft ixrac edən regiondur. İstər-istəməz bu bölgədə hərbi əməliyyatların aparılması neftin qiymətinə təsir göstərəcək. Başqa bir məqam, hərbi vasitələrlə neft infrastrukturunun hədəfə alınmasıdır. Məsələn, İranın neftayırma zavodları və yaxud neft nəqliyyatını həyata keçirən portları, infrastrukturu hədəfə alınıb. Eyni zamanda, İran özü də atdığı raketlərlə, dronlarla neft ixrac edən ölkələrin infrastruktrunu hədəfə alıb. Bu da təhlükəsizlik tədbirlərinin güclənməsinə səbəb olur, eləcə də neftin qiymətlərinin artmasına səbəb ola bilər”.

“Qlobal müharibə effekti yarada bilər”

T.Rzayevın sözlərinə görə, başqa bir məsələ yenə də regionda gərginliyin və müharibə riskinin artması, ABŞ, İsrail ilə İran arasında baş verən toqquşmaların geniş müstəviyə yayılmasıdır: “Çünki İran qarışıq Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri, Səudiyyə Ərəbistanı, Bəhreyn, Qətər və s. bölgələrə zərbələr endirirlər. Bu ölkələr də cavab verməklə hədələyirlər. Yəni bu, bölgədə qlobal müharibə effekti yarada bilər. Bölgənin hər biri neft ixrac edən ölkələrdir”.

Digər bir məsələ, Hörmüz boğazının bağlanması ilə bağlıdır: “Belə ki, İran tərəfi vaxtaşırı o boğazı bağlaya biləcəyini bildirir və dünyada ixrac olunan bütün neftin üçdə birindən çoxu sırf Hörmüz boğazından, Fars körfəzindən keçir. Belə olduğu halda İranın boğazı bağlaması faktiki olaraq dünyada neft qıtlığına və qiymətlərin artmasına səbəb ola bilər. Faktiki olaraq İran hələ ki, Hörmüz boğazını bağlamaq barədə əziyyət çəkir və burada digər ölkələrin - Rusiyanın, Çinin, Avropa İttifaqı ölkələrinin məsələyə müdaxilə etmək ehtimalları var. Bütün bunlar da bölgədə müharibənin genişlənmə riskini artırır və neftin qiymətlərinin kütləvi şəkildə qalxmasına səbəb ola bilər. İran Hörmüz boğazını bağlamaq şəklində, ya da regional ölkələrə müharibənin keçməsinin qarşını almaq və ya ümumiyyətlə münaqişənin dayandırılması olardı ki, bu, neft qiymətlərin qalxmasının qarşını alardı”.

Röya İsrafilova

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:103
embedMənbə:https://www.xalqcebhesi.az
archiveBu xəbər 04 Mart 2026 23:17 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see319

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see310

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see263

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see257

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

16 Noyabr 2026 01:56see256

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see241

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see235

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

16 Noyabr 2026 12:36see232

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see214

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

16 Noyabr 2026 22:45see214

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see210

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see210

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

16 Noyabr 2026 14:44see208

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

16 Noyabr 2026 15:49see207

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see204

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

16 Noyabr 2026 17:35see201

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see201

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

16 Noyabr 2026 20:15see200

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see182

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

17 Noyabr 2026 09:13see180
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri