“Müharibənin dondurulması“ Ukrayna üçün ən yaxşı ssenaridir“ “The Telegraph“

"Atəşkəs Ukraynanın gələcək üstünlüyünə zəmin yarada bilər..."

Britaniyalı geopolitoloq Mark Brolin hesab edir ki, Ukrayna müharibəsinin indiki mərhələdə "dondurulmasını", yəni müvəqqəti atəşkəsin Kiyev üçün ən məntiqli çıxış yolu ola bilər.

Moderator.az xəbər verir ki, bu barədə "The Telegraph" nəşrində dərc edilmiş məqalədə deyilir.

Onun fikrincə, nə ABŞ, nə də Avropa Ukraynaya döyüş meydanında tam qələbə üçün lazım olan hərbi gücü verməyə hazırdır. Bu səbəbdən alternativ yol axtarmaq qaçılmazdır. Müvəqqəti fasilə isə Ukraynaya həm müdafiə sistemini gücləndirmək, həm də iqtisadiyyatını bərpa etmək üçün vaxt qazandıra bilər.

"Koreya variantı, Almaniya finalı"

Brolin bu konsepsiyanı belə izah edir: Koreya yarımadasındakı kimi müharibəni formal bitirmədən dayandırmaq, lakin uzunmüddətli perspektivdə Almaniya modelinə bənzər birləşmə ümidini qorumaq. Yəni işğal olunmuş torpaqların de-yure tanınmaması, güclü təhlükəsizlik zəmanətləri və hərbi-texniki dəstək hesabına Ukraynanın gələcəkdə ərazilərini qaytarmaq şansının saxlanılması. "Bu, təslimçilik deyil, strateji zaman udmaqdır", - politoloq vurğulayır.

Üç əsas arqument

Ekspert hesab edir ki, zaman Ukraynanın tərəfində işləyə bilər və bunun üç səbəbi var:

- Rusiya iqtisadiyyatı zəifləyir. Sanksiyalar, kapital axını və müharibənin yükü Moskvanı hər il daha çox çətin vəziyyətə salır.

- ABŞ siyasətində məhdudiyyətlər. Vaşinqtonda ictimai rəy və daxili siyasi qarşıdurmalar açıq eskalasiyanı riskli edir. ABŞ artıq Rusiyanı ilk növbədə Avropanın problemi kimi görür.

- Avropanın oyanışı. Enerji asılılığını azaltmaq və müdafiəyə daha çox sərmayə qoymaqla Avropa güclənir, bu isə Rusiyanın nisbi zəifləməsini sürətləndirir.

Şərtlərlə atəşkəs

Brolinin təsəvvüründə "dondurulma" sadəcə sakitlik deyil, ciddi mexanizmlərlə möhkəmləndirilməlidir, bunlar: torpaq itkilərinin hüquqi tanınmaması, çoxpilləli təhlükəsizlik zəmanətləri (hava hücumundan müdafiə, silah, təlimlər, ehtiyat hissələri), avtomatik sanksiyalar mexanizmi, investisiya proqramları vasitəsilə azad və işğal altındakı ərazilər arasında sosial-iqtisadi fərqin azaldılması. Beləliklə, atəşkəs diplomatik durğunluq yox, sistemlərin uzunmüddətli rəqabətinə çevrilə bilərdi.

"Qarışıqlıq deyil, soyuq rasionalizm"

Brolin tənqidçilərə cavab olaraq bildirir ki, bu yanaşma təcavüzkarı mükafatlandırmır, əksinə, Moskvanın legitimliyini və imkanlarını zəiflətməyi hədəfləyir. Onun sözləri ilə desək, bu, "müvəqqəti ədalətsizliklə barışmaq, gələcəkdə daha yaxşı nəticə qazanmaq üçün sərt realizmdir". Alternativ isə, analitikin fikrincə, "sonsuz qanlı döyüşlər və ya mənasız eskalasiya"dır. İntizamlı fasilə isə Ukraynanın gələcək azadlığına gedən yolda daha real variant görünür.

Kiyevin mövqeyi

Ukrayna rəhbərliyi də bu mövzuda müxtəlif fikirlər səsləndirib. Prezident Ofisi rəhbərinin müşaviri Mixail Podolyak etiraf edib ki, "cəbhə xətti üzrə dondurma" ssenarilərdən biri kimi nəzərdən keçirilir, lakin son qərarı prezident verəcək. Vladimir Zelenski isə bildirib ki, Koreya modelinə bənzər variant nəzəri cəhətdən mümkündür, amma bu halda Ukrayna tam təhlükəsiz ola bilməz, çünki "yanında belə Rusiya olduqca, sülh nisbi qalacaq".