Icma.az
close
up
RU
Menu

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

Muminlər vadisinin müəllifi: Tuve Yanssonun sehrli dünyası

Muminlər vadisinin müəllifi: Tuve Yanssonun sehrli dünyası

Icma.az, Kulis.az portalından verilən məlumatlara əsaslanaraq xəbər verir.

Bu gün Finlandiya yazıçısı, karikaturaçı, dizayner və rəssam, "Mumin kitabları"nın müəllifi Tuve Yanssonun anım günüdür.

Kulis.az onun həyatı və yaradıcılığı haqqında materialı təqdim edir.


Ədəbiyyat tarixində elə imzalar var ki, onlar sadəcə kitab yazmır, bütöv bir kainat yaradırlar.

Finlandiyalı yazıçı, rəssam və illüstrator Tuve Yansson məhz bu qəbildəndir. Bütün dünyanın “Muminlər”in anası kimi tanıdığı bu qadın, sadəcə uşaq ədəbiyyatı ilə deyil, həm də daxili azadlığın və sənətin gücü ilə yaddaşlara həkk olunub.

1914-cü ildə Helsinkidə incəsənətə bağlı bir ailədə dünyaya gələn Tuve üçün dəniz həmişə ilham qaynağı olub. Heykəltəraş ata və illüstrator ananın qızı kimi o, yaradıcılığa lap erkən yaşlarında başlayıb. Maraqlıdır ki, Tuve Finlandiya vətəndaşı olsa da, ana dili isveç dili idi və bütün əsərlərini məhz bu dildə qələmə alıb.

Onun yaradıcılığının ən vacib nöqtələrindən biri Fin körfəzindəki kiçik Klovharu adasıdır. Tuve uzun illər bu adada yaşayıb, dənizin ritmi ilə nəfəs alıb və məhz bu təcrid olunmuş təbiət qoynunda əsərlərinə o xüsusi, mistik atmosferi bəxş edib.

Muminlər ilk dəfə 1945-ci ildə oxucuların qarşısına çıxdı. Muminlər sadəcə trollar yox, bəşəri simvollar idi. Görünüşcə balaca, ağ, hipopotama bənzəyən bu canlılar, əslində, böyüklər üçün də dərin fəlsəfi mənalar daşıyır. Yanssonun yaratdığı "Mumin vadisi" tolerantlıq, dostluq və fərqliliklərə hörmət üzərində qurulub.

Tuve Yansson bu personajları ilk dəfə İkinci Dünya Müharibəsinin yaratdığı qorxu və gərginlikdən qaçmaq, özünə və insanlara təsəlli vermək üçün xəyal edib. Onlar fərqli xarakterləri olan böyük bir ailə kimi Muminlər vadisində yaşayırlar. Muminləri dünya səviyyəsində bu qədər məşhur edən və sevdirən şey isə onların dünyasının qaydalarıdır:

Evlərinin qapısı hər kəsə açıqdır: Vadidə kimin başı sıxışsa, köməyə ehtiyacı olsa, Muminlərin evinə gəlir. Mumin ana hər kəs üçün bir boşqab yemək tapır və heç kimə "sən kimsən, haradan gəlmisən?" demirlər. Vadinin hər bir sakini qəribədir — biri çox qorxaqdır, biri ancaq tək gəzməyi sevir, digəri isə hər şeyə etiraz edir. Amma Muminlər heç kimi dəyişdirməyə çalışmır, hər kəsi olduğu kimi qəbul edirlər. Onlar dənizi, meşəni, fırtınaları və macəraları çox sevirlər. Dünyanın ən sadə şeylərindən (məsələn, dəniz kənarından tapılan qəşəng bir daşdan) xoşbəxt olmağı bacarırlar. Qısası, muminlər - böyüklərin dünyasındakı qəddarlığa, müharibələrə və soyuqluğa qarşı yazıçının yaratdığı mehribanlıq, sülh və ailə istiliyi sığınacağıdır. Ona görə də bu kitabları sadəcə uşaqlar yox, fəlsəfi mənasına görə böyüklər də çox sevir.

Müəllifin özünün də dediyi kimi, "İş və sevgi" onun həyat şüarı idi və bu sevgi muminlərin hər bir cümləsində hiss olunur.

Tuve Yanssonu sadəcə yazıçı kimi təqdim etmək ona qarşı haqsızlıq olardı. O, öz kitablarının illüstrasiyalarını özü çəkir, rəsmləri ilə mətnin sehri arasında tam bir vəhdət yaradırdı. 1966-cı ildə uşaq ədəbiyyatına verdiyi töhfələrə görə "Hans Xristian Andersen" mükafatına layiq görülən Yansson, ömrünün sonuna qədər həm də peşəkar rəssam kimi fəaliyyətini davam etdirib.

O, ilk kitablarından birini ("Sara və Pelle") 1933-cü ildə Vera Hayi təxəllüsü ilə nəşr etdirib.

Ömrünün sonuna qədər qrafik rəssam Tulikki Pietilla ilə birgə yaşayıb, bu ittifaq onun yaradıcılığına da dərin təsir göstərib.

Tuve Yanssonun yaradıcılığı muminlərlə bitmir. O, böyüklər üçün qələmə aldığı "Yay kitabı" və "Heykəltəraşın qızı" kimi əsərləri ilə özünün dərin psixoloji və avtobioqrafik qələmini sübut edib.

Onun dünyasında qaranlıq belə qorxulu deyil; o, qaranlığı belə bir macəra kimi təqdim etməyi bacarır. Tuve Yansson bizə öyrədir ki, evdə oturub pəncərədən dənizi seyr etmək də böyük bir səyahət ola bilər, yetər ki, ürəyinizdə Muminlər vadisi kimi bir yer olsun...

"Ağrıdan hıçqırmaq istəməyimi..." - Firəngiz Əlizadə nəyi etiraf etmişdi? "Hüzn nə deyirsə desin, həyat gözəldir..." - Braziliyalı yazıçıdan sitatlar "Gözlərimə doldurmuşam yağışı..." - Günün şeiri
Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:175
embedMənbə:https://kulis.az
archiveBu xəbər 27 İyun 2026 14:01 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see331

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see312

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see308

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

19 Noyabr 2026 15:22see289

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see285

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see282

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see275

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see265

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see258

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

19 Noyabr 2026 18:45see249

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see241

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

19 Noyabr 2026 13:48see237

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see236

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

19 Noyabr 2026 15:03see229

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

20 Noyabr 2026 00:06see224

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

19 Noyabr 2026 17:30see215

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see210

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see210

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see207

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see202
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri