Mütəxəssis: Zərərli orqanizmlər qlobal iqlim dəyişikliyi nəticəsində yeni ərazilərə yayılır

Şəki, 4 sentyabr, Mustafa Dadaşov, AZƏRTAC

Son illər qlobal iqlim dəyişikliyi nəticəsində bir çox zərərli orqanizmlərin aqressivliyi, virulentliyi daha da artmış və onlar yeni əraziləri sirayətləndirmişlər. Belə zərərli orqanizmlərdən biri də respublikamız üçün karantin obyekt hesab edilən Amerika ağ kəpənəyidir. Bu zərərverici respublikamızda 1984-cü ildən Quba-Qusar bölgəsində, sonralar Bakı-Abşeron yarımadasında, həmçinin cənub rayonlarında yayılsa da, Şəki-Zaqatala bölgəsində bu ilə qədər müşahidə edilməyib. Lakin, cari ilin iyununda Zaqatala rayonunun meşə fondu ərazilərində Amerika ağ kəpənəyi aşkarlanıb və zərərverici qısa müddətdə meşə fondu ərazilərinin yaxınlığında olan bağları da sirayətləndirib.

Bu fikirləri AZƏRTAC-ın bölgə müxbirinə açıqlamasında Aqrar Xidmətlər Agentliyinin (AXA) Bitki Mühafizəsi və Fumiqasiya (zərərsizləşdirmə) Mərkəzinin (BMFM) Şəki rayon Mərkəzinin rəisi, aqrar elmlər üzrə fəlsəfə doktoru Tələt Mehdiyev söyləyib.

Mərkəzin rəisi bildirib ki, hazırda AXA-nın Bitki Mühafizəsi və Fumiqasiya (zərərsizləşdirmə) Mərkəzinin mütəxəssisləri sirayətlənmiş ərazilərdə monitorinqlər keçirir və kimyəvi mübarizə tədbirləri aparırlar. Aparılan mübarizə tədbirlərinə dəstək göstərilməsi ilə bağlı Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyi ilə birgə əməkdaşlıq çərçivəsində AXA tərəfindən müvafiq dərman preparatları ayrılıb, texniki vasitələr səfərbər olunaraq mübarizə tədbirlərinə cəlb olunub. Cəlb edilən texnikalar içərisində BMFM-nın Şəki Rayon Mərkəzinin Mobil Bitki Mühafizəsi Dəstəsinin istifadəsində olan 1 ədəd SKOUT tipli çiləyici, 2 traktor və 2 tonluq ventilyatorlu çiləyici artıq 2 həftədir ki, Zaqatala rayonunun Danaçı, Makov və digər kəndlərində kimyəvi mübarizə tədbirlərində fəal iştirak edir. Mübarizə tədbirlərində mütəxəssislər tərəfindən ətraf mühitin mühafizəsinə və pestisidlərlə işləyərkən texniki təhlükəsizlik qaydalarına ciddi diqqət yetirilir.

Tələt Mehdiyev qeyd edib ki, Amerika ağ kəpənəyi polifaq (bütün bitkilərlə qidalanan) zərərvericidir və tırtılları tərəfindən yarpaqların yeyilməsi bitkilərin zəifləməsinə, çoxsaylı zədələnmələr nəticəsində isə məhv olmasına səbəb olur. Zərərverici Azərbaycan şəraitində iki nəsil verir, pup mərhələsində qışlayır. Qışlamış nəslin ilk fərdlərinin pupdan uçması may ayında, ikinci nəslin uçması isə iyulun əvvəlində baş verir.

“Karantin zərərvericisi olan Amerika ağ kəpənəyinə qarşı mübarizə tədbirlərinin vaxtını müəyyən etmək məqsədilə zərərvericinin yayıldığı ərazilərdə qidalandığı bitkilər üzərində hər bir nəslin inkişafı dövründə vaxtaşırı müşahidələr aparılmalıdır. Zərərverici müşahidə edilən ağaclar üzərində tırtılların əmələ gətirdikləri torlu yuvalar kəsilərək tırtıllarla birlikdə məhv edilməli, ağaclar isə dərhal insektisidlərlə dərmanlanmalıdır”,- deyə o vurğulayıb.