NASA Ay torpağından oksigen istehsal etməyi bacardı

NASA-nın Conson Kosmik Mərkəzindəki mühəndislər kosmos tədqiqatları tarixində bir ilkə imza ataraq, Ay torpağını (regolit) təmsil edən simulyasiya materialından vakuum mühitində oksigen ayırmağı bacarıblar. Bu uğur NASA-nın Artemis proqramı çərçivəsində Ayda uzunmüddətli insan məskənləri qurmaq hədəfi üçün kritik əhəmiyyət kəsb edir.

Milli.Az xəbər verir ki, NASA bu sınağı əsl Ay şəraitinə uyğunlaşdırılmış vakuum kamerasında həyata keçirib.

NASA-nın sınağında günəş enerjisi konsentratorunun təsirini yaratmaq üçün yüksək güclü lazerdən istifadə edilib. Bu lazer Ay torpağını (simulyantını) karbotermal reaktor daxilində əridib.

Torpaq əridildikdən sonra karbon monoksit və ardınca oksigen əldə edilib.

Əvvəllər bu cür sınaqlar yer şəraitində aparılsa da, NASA-nın Dirty Thermal Vacuum Chamber adlı kamerasında aparılan bu test oksigenin ilk dəfə vakuum (havasız) mühitdə uğurla əldə edildiyini sübut etdi. Bu, texnologiyanın Ayın səthində də eyni daxili sabitliklə işləyə biləcəyini göstərir.

Astronavtların Ayda yaşaması üçün lazım olan oksigenin Yerdən daşınması həm çox bahalı, həm də texniki cəhətdən çətindir. Yerində istehsal bu problemi həll edir.

Oksigen həm də raket yanacağı üçün lazımi oksidləşdiricidir. Bu o deməkdir ki, Ayda istehsal olunan oksigen Yerdən kənarda gəmilərin yanacaqla təmin edilməsinə və daha uzaq kosmik səyahətlərə (məsələn, Marsa) imkan verəcək.
Lalə Qüdrətova
Milli.Az