Naxçıvanın dövlət büdcəsi necə talanır?

Mövcud qaydalara əsasən, Azərbaycan Dövlət Tibb Universitetinin, Naxçıvan Dövlət Universiteti Tibb fakultəsinin məzunları həkim mütəxəssis kimi formalaşmaq, ixtisas sahibi olmaq üçün rezidenturaya qəbul olunmalıdırlar. Rezidentura müddəti ixtisasdan asılı olaraq, 2 ildən 5 ilə qədər dəyişir.
Həkim mütəxəssislərin hazırlanması müxtəlif klinik bazalarda həyata keçirilir. Bəzən rezidentlər daha yaxşı bilik və bacarıqlara yiyələnmək üçün əcnəbi ölkələrə üz tuturlar. Bəziləri isə bu təhsili Azərbaycanda alır, amma bir neçə ay əcnəbi ölkədə də təcrübə keçmək şansı qazanırlar. Bu, rezidentin rotasiyası adlanır.
“Rotasiya universitetin müqavilə bağladığı klinikalarla mümkündür və 2 həftədən 6 aya qədər davam edə bilir.(ümumi rezidentura oxuduğu müddətdə, yəni 5-il ərzində maksimum 6 ay ola bilər)
Kimlər rotasiya keçə bilərlər?

“I kurslar rotasiya üçün müraciət edə bilməzlər. Çünki onlar hələ kliniki vərdişlərə tam yiyələnməyiblər. Gedib digər tibb müəssəsində işləmək üçün öncə tibbi biliklərə malik olmalıdırlar. Rezidenturanı bitirməyə 5-6 ay qalmış da müraciət etmək olmaz”.
Ölkə daxilində rotasiya mümkündür?
“Xeyr, rezidentin ölkə daxilində bir kliniki bazadan digərinə köçürülməsi mümkün deyil. Çünki burada əsas məqsəd daha yaxşı və müasir klinikalarda tibbi bacarıqlara yiyələnməkdir. Bunun üçün də Türkiyə və Almaniya daha məsləhətlidir.
Amma Naxçıvanda səhiyyə naziri Samiq Sadıxov və TMİB-in icraçı direktoru Vüsal Məmmədov rezidentlərdən gəlir mənbəyi kimi istifadə edir. Samiq Sadıxovla Vüsal Məmmədov qanunla qadağan olunmağına baxmayaraq Naxçıvanda təhsil alan rezidentləri böyük məbləğli hədiyyələrin müqabilində adlarının Naxçıvan xəstəxanalarında təhsil alan kimi getməsinə şərait yaradaraq faktiki Bakı şəhərində yaşayıb öz şəxsi işləri ilə məşğul olmalarına imkan sağlayır. Bu da gələcəkdə savadsız və həm də səriştəsiz həkim kütləsinin çoxalmasına, insanların sağlamlığının təhlükə altına atılmasına səbəb olur.
Biz siyahıda ümumi 20-dən artıq rezidentin adı qeyd edilsə də, bu siyahıya Naxçıvanda guya təhsil alan 200 nəfərdən çox rezidentin ən azı 90%-nə də əlavə etmək olar. Naxçıvanda qalaraq faktiki təhsil alan rezidentlərin sayını dəqiqləşdirsələr, 20 nəfər ola ya olmaya.
Rezidentlərə təhkim edildikləri xəstəxanalardan burda olmadıqları halda tabel yazılır, davamiyyət jurnallarında onların imzaları saxtalaşdırılaraq imza atılır, ay sonunda da burda olmuşdur kimi aylıq tabel yazılaraq onlara əmək haqqı ödənilir. Yəqin ki, Naxçıvanın səhiyyə mühitində yerli büdcənin talanmasına yönəlmiş bu əməllərdən hər iki tərəf qarşılıqlı şəkildə faydalanır.
Əvvəllər bəzi hallarda Naxçıvan şəhər poliklinikasında və digər şəhər tibb müəssələrində onların adlarına uzun müddətli əmək qabiliyyətini itirmək barədə bülletenlər açılıraq təhsildən yayındırılsalar da hazırda əksəriyyət rezidentə icazə şifahi qaydada verilir. (qanunda qeyd edilir ki, əgər rezident uzun müddət, yəni, əmək qabiliyyətini fasiləsiz olaraq 6 (altı) aydan çox müddətə tam itirdikdə Rezidentura təhsilinə xitam verilməlidir).
Yuxarıda qeyd etdiyimiz kimi 1-ci kurslara ümumiyyətlə rotasiya qadağan olunsa da, Naxçıvan Səhiyyə naziri Samiq Sadıxov canbir dostu TMİB-in icraçı direktoru Vüsal Məmmədovla əlbir olaraq Azərbaycanın heç bir yerində təsadüf olunmayan, konkret korrupsiya cinayəti yaradan halları belə heç nədən çəkinib-qorxmadan, Azərbaycan qanunlarından kənar kefləri istədikləri kimi mümkün ediblər. Dünyada elm və texnikanın sürətlə inkişaf etdiyi bir dövrdə, Naxçıvanda ixtisasa yiyələndiyi şöbəni ümumiyyətlə tanımayan rezidentlər var. Savadsız yetişdirmələri bir yana qalsın, həmin rezidentlər Naxçıvandan rezident əmək haqqısı alaraq, faktiki dövlət büdcəsinin bir qrup vəzifəli şəxslərlə əlbir olaraq rezident əmək haqqısı alırlar ki, bu da onsuz da datasiya ilə formalaşan Naxçıvan MR-nın büdcəsinin talanmasında iştirakçı olurlar. Beləliklə, səhiyyə naziri Samiq Sadıxov kimi TMİB-in icraçı direktoru Vüsal Məmmədov kimi korrupsioner məmurlar dövlətin büdcəsi hesabına var-dövlət toplayıb çoxsaylı mənzillər, bahalı dövlət qeydiyyat nişanı olan maşınlar əldə edirlər. Bu faktın sübutu mənimsənilən pullar kimi çox sadədir- Naxçıvan Muxtar Respublikasına sərhəd buraxılış məntəqələrindən giriş-çıxış yoxlanılır, korrupsiya cinayəti tam formada ortaya çıxır.
Sima Babayeva