Nazirin müəllimlərlə bağlı planı Açıqlanmayan məqamlar ortaya çıxdı

Elm və təhsil naziri Emin Əmrullayevin son çıxışı hələ də müzakirə edilir. O bildirib ki, tam ştatlı müəllimlərin maaşı ölkə üzrə orta əməkhaqqından ən azı iki dəfə yüksək olmalıdır.

Sitat: “Hazırkı statistikada müəllimlərin 4-6 saatlıq dərs yükü nəzərə alınır və bu, yanlış təsəvvür yaradır. Tam ştat modeli tətbiq olunsa, müəllimlərin həftəlik iş yükü 30-36 saat təşkil edəcək və 20 min müəllimin əməkhaqqısı artırılacaq”.

Bu modelin tətbiqi təhsil sistemində real islahat effekti yarada bilərmi? Praktiki risklər nələrdir?

Globalinfo.az-a danışan təhsil məsələləri üzrə ekspert Sona Əliyeva deyib ki, sözügedən təklif təhsildə nüfuzun və keyfiyyətin artırılması üçün doğru istiqamətdir:

“30–36 saatlıq tam iş günü müəllimliyi “yarımştat peşə” modelindən çıxarıb, peşəkar karyeraya çevirmək potensialına malikdir. Amma bu model avtomatik olaraq islahat demək deyil. Təşəbbüsün uğurlu olması üçün yüksək maaş, yaxşı şərait və şəffaflıq olmalıdır. Yalnız maaşı artırmaqla nəticə dəyişmir. Müəllimin tam iş günü üçün məktəblərdə real şərait – iş otağı, resurs otaqları, texniki təminat olmalıdır. Sertifikasiya və seçim qaydaları da tam şəffaf olmadığı halda, yeni narazılıqlar yaranacaq. Həmçinin, bu zaman şəhər–kənd fərqi böyüyə bilər. Model ilk mərhələdə əsasən böyük məktəblərə şamil ediləcək. Bu isə Bakıda və mərkəzi bölgələrdə yüksək maaşlı “tam ştatlı müəllimlər”, kəndlərdə isə saathesabı çalışan “aşağı maaşlı müəllimlər” qruplaşması yarada bilər. Bu, təhsil sahəsində bərabərliyə təsir edən ciddi riskdir”.

Sona Əliyeva

Ekspertin fikrincə, bu islahatın yanlış tətbiqi müəllimlərdə burnout-tükənmişlik yarada bilər:

“Müəllim robot deyil, məşğul olduğu sahə isə digər peşələrdən çətindir. O, valideyinin öhdəsindən gələ bilmədiyi uşaqlarla işləmək məcburiyyətindədir. Tam iş günü üçün aydın məzmunlu proqramlər tərtib edilməlidir. Bundan əlavə, əgər müəllimə hazırlıq, qiymətləndirmə və fərdi qrup işi üçün real vaxt verilmirsə, “09:00–18:00 məktəbdə ol” tələbi sadəcə əlavə nəzarət effekti yaradacaq. Dünyada müəllimlərin peşədən uzaqlaşmasının əsas səbəbi məhz bu yüklənmədir. Bu model doğru qurulsa — şərait, şəffaf seçim, peşəkar inkişaf və regionlar üçün əlavə stimullar ilə təhsil sisteminə real təkan verə bilər. Amma tələsik, strukturu olmayan tətbiq həm müəllim narazılığı, həm də yeni bərabərsizliklər yaradacaq. Qısası, bu ideyanın islahata çevrilməsi üçün təkcə maaş yox, həmdə  bütün sistem yenilənməlidir”.

Zaira Akifqızı
Globalinfo.az