Icma.az
close
up
RU
Menu

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

Bu ərazidə yeni üç mərtəbəli məktəb TİKİLƏCƏK 9 milyonluq LAYİHƏ

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

Dişlər yaddaş kartımızdır?

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

Nə təyyarədir, nə də sualtı qayıq: ABŞ ın bu gizli gəmisi on illərdir gizlədilib

Nə təyyarədir, nə də sualtı qayıq: ABŞ ın bu gizli gəmisi on illərdir gizlədilib

Icma.az, Lent az portalından verilən məlumatlara əsaslanaraq xəbər verir.

DARPA Sea Shadow layihəsi sonradan müasir ABŞ hərbi gəmilərində istifadə edilən gizli texnologiyalar üçün gizli laboratoriyaya çevrilib.

1980-ci illərdə ABŞ gizli şəkildə əfsanəvi Lockheed F-117 Nighthawk qırıcısından ilhamlanan eksperimental gizli yerüstü gəmi inşa edib. 

Lent.az-ın xarici mediaya istinadla xəbərinə görə, IX-529 Sea Shadow (“Dəniz kölgəsi”) adlanan layihə Soyuq müharibə dövrünün ən sirli müdafiə təcrübələrindən birinə çevrilib və ABŞ Hərbi Dəniz Qüvvələrinin müasir gizli gəmilərinin təməlini qoyub.

Göydən dənizə gizlilik

F-117 Nighthawk və B-2 bombardmançı təyyarələri gizli texnologiyanı Amerika hərbi üstünlüyünün simvoluna çevirib. Mühəndislər eyni ideyaları dənizə köçürmək qərarına gəliblər. Təşəbbüs “Lockheed”in əfsanəvi Skunk Works bölməsindən yaranıb: əvvəlcə radardan yayınma konsepsiyası sualtı qayıqlar, daha sonra isə yerüstü gəmilər üçün planlaşdırılıb.

Layihə üçün müqavilə DARPA-ya verilib. "Dəniz kölgəsi" San-Fransisko körfəzindəki bir barjanın içərisində ciddi məxfilik şəraitində inşa edilib. Fərqli maili tərəfləri olan gəmi gizli təyyarəyə bənzəyir və xüsusilə Sovet dövrünə aid peyk radarlarının X diapazonunda radarın azaldılması üçün optimallaşdırılıb.

Problemlər və irəliləyiş

1981–ci ildə ilk dəniz sınaqları zamanı gəmi suda nəzərə çarpan bir iz buraxıb-səhv quraşdırılmış vintlər səbəbindən. Qüsurları düzəltdikdən sonra sınaqlar 1980-ci illərin ortalarına qədər davam edib və dəniz "gizli"nin əsas imkanlarını təsdiqləyib.

Yalnız 1993-cü ildə, Soyuq müharibə başa çatdıqdan sonra "Dəniz kölgəsi" ilk dəfə geniş ictimaiyyətə göstərilib. Gəmi heç vaxt kütləvi istehsala keçməsə də, dəniz qüvvələrinin xüsusi tədbirləri zamanı bir müddət nümayiş olunub.

“Dəniz kölgəsi”nin irsi

2006-cı ildə eksperimental gəmi istismardan çıxarılıb. Lakin layihə əbəs yerə getməyib: “Sea Shadow”un inkişafları müasir sualtı periskopların yaradılmasında və ən əsası, dünyanın ən müasir və görünən hərbi gəmilərindən bəziləri olan Zumwalt sinifli esmineslərin dizaynında istifadə edilib.

Zumwalt proqramının yüksək xərclər səbəbindən ləğv edilməsinə baxmayaraq, onun "futuristik" görünüşü 1980-ci illərin qəribə, lakin novator təcrübəsi ilə birbaşa əlaqəlidir. "Dəniz kölgəsi" tarixdə uğursuz prototiplərin belə hərbi texnologiyanın gələcəyini dəyişdirə biləcəyinin sübutu kimi qalır.
 

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:209
embedMənbə:https://lent.az
archiveBu xəbər 18 Yanvar 2026 13:32 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

17 Noyabr 2026 09:13see383

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see312

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

16 Noyabr 2026 22:45see292

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see291

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see287

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see285

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see282

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see266

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see265

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see260

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

16 Noyabr 2026 20:15see255

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

17 Noyabr 2026 09:14see249

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see248

Bu ərazidə yeni üç mərtəbəli məktəb TİKİLƏCƏK 9 milyonluq LAYİHƏ

16 Noyabr 2026 18:22see239

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see237

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see231

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

16 Noyabr 2026 23:35see225

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

17 Noyabr 2026 14:52see203

Dişlər yaddaş kartımızdır?

17 Noyabr 2026 13:42see200

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

17 Noyabr 2026 12:44see177
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri