Neft artıq Kremli xilas etmir...

...Qlobal neft qiymətlərinin artması və hətta Rusiya xam neft ixracına qoyulan məhdudiyyətlərin qismən yumşaldılması Rusiya iqtisadiyyatını çətinliklərdən qurtara bilməyib.

SİA xəbər verir ki, Bloomberg agentliyinin məlumatına görə, analitiklərin fikrincə, ölkənin ÜDM-i son rübdə üç ildə ilk dəfə azalıb və bu da mümkün tənəzzül qorxularını artırıb.

Ekspertlər qeyd edirlər ki, mövcud vəziyyət əvvəlki böhranlardan fərqlidir.

Neft və qaz sektoru 2000-ci illərin əvvəllərində artımın əsas hərəkətverici qüvvəsi olsa da, bu gün onun payı iqtisadiyyatın təxminən 15 faizini təşkil edir.

Bu, artıq digər sektorlardakı çətinlikləri kompensasiya etmək üçün kifayət deyil.

Əsas təzyiq Rusiya ÜDM-nin əksəriyyətini təşkil edən mülki və özəl sektorlar tərəfindən hiss olunur.

Analitiklər əsas səbəblərdən biri kimi sərt pul siyasətini göstərirlər. Əsas faiz dərəcəsinin tədricən azaldılmasına baxmayaraq, Rusiyada real faiz dərəcələri dünyada ən yüksəklər arasında qalır və bu da biznesin kredit almaq və inkişafa investisiya qoymaq imkanlarını məhdudlaşdırır.

Əlavə amil büdcə prioritetlərindəki dəyişiklik olub. Ukraynaya qarşı tammiqyaslı müharibənin başlamasından sonra hərbi xərclər dövlət xərclərinin ən böyük maddəsinə çevrilib.

Resursların, investisiyaların və işçi qüvvəsinin əhəmiyyətli bir hissəsi müdafiə sektoruna yönəldilir, bir çox mülki sənaye isə maliyyə çatışmazlığı ilə üzləşir.

Əmək qüvvəsi çatışmazlığı ciddi problemə çevrilib. Ekspertlər hesablayırlar ki, Rusiya iqtisadiyyatında təxminən 1,5 milyon işçi çatışmazlığı var.

Əmək bazarı həm yüz minlərlə insanın müharibəyə səfərbər olunması və iştirakı, həm də 2022-ci ildən sonra genişmiqyaslı mühacirətdən təsirlənir.

Eyni zamanda, analitiklər Rusiyanın yaxınlaşan iqtisadi çöküşündən danışmağın hələ tez olduğunu vurğulayırlar. Lakin hərbi xərclərə və mülki iqtisadiyyata məhdud investisiyalara əsaslanan böyümə modeli onun uzunmüddətli dayanıqlığı ilə bağlı getdikcə daha çox sual doğurur.

Artan iqtisadi çətinliklər fonunda ekspertlər hesab edirlər ki, hakimiyyət orqanları iqtisadi yavaşlamanın daha da artması bahasına olsa belə, daxili nəzarəti gücləndirməyə və siyasi sabitliyi qorumağa etibar edə bilərlər.

Əli Babayev