“Neqativ halların qarşısını almaq üçün kişi müəllimlərin təhsilə cəlbi vacibdir”

Azərbaycanda orta ümumtəhsil məktəblərində fəaliyyət göstərən müəllimlərin 79 faizini qadınlar, 21 faizini isə kişilər təşkil edir.
Yeniavaz.com xəbər verir ki, bu barədə məlumatı Dövlət Statistika Komitəsi açıqlayıb.
Məlumdur ki, məktəb təkcə uşaqların təhsil aldığı yer deyil, həm də onların xarakterinin və həyat baxışlarının formalaşdığı məkandır.
Bəs məktəblərdə kişi müəllimlərin azlığı uşaqların sosial-psixoloji inkişafına, xarakterinin formalaşmasına necə təsir edir?
Mövzu ilə bağlı Yeniavaz.com-a danışan psixoloq Vüsalə Əmiraslanova deyir ki, əvvəlki illərdə məktəblərdə idman, riyaziyyat və məntiq fənlərini əsasən kişi müəllimlər tədris edirdi:
“Bu da həm qız, həm də oğlan uşaqlarında kişi modelinin formalaşmasına kömək edirdi. Biz müəllimi həm əlçatmaz, həm əlçatan, həm rəhmli, həm də mehriban kimi görürdük. Hətta məktəb direktorları da əsasən kişilər olurdu. Bu da cəmiyyətdə qadın-kişi münasibətlərinin sağlam qurulmasında mühüm rol oynayırdı”.
Psixoloqun sözlərinə görə, bu gün məktəblərdə qadın müəllimlərin və qadın direktorların çoxluğu nəticəsində həm qız, həm də oğlan şagirdlər daha çox qadınlarla ünsiyyətdə olur:
“Bu isə kişi rol modelinin formalaşmasını zəiflədir. Əgər ailə natamamdırsa və uşağın həyatında kişi obrazı yoxdursa, bu hal oğlan uşaqlarına daha çox təsir edir. Ailədə ata varsa, bu təsir azalır, amma atasını itirmiş və ya uzaqda yaşayan uşaqlar üçün vəziyyət fərqlidir”.
Vüsalə Əmiraslanova həmçinin vurğulayıb ki, uşaqlar 12 yaşa qədər həm kişi, həm də qadın modelini görməlidir:
“Bu dövrdə onların beynində “kişi necə olar, qadın necə olar” anlayışı formalaşır”.
Təhsil eksperti Elçin Əfəndi isə mövzu ilə bağlı Yeniavaz.com-a açıqlamasında qeyd edib ki, kişi müəllimlərin sayının azlığı, eləcə də təhsilin idarəetmə sferasında kişi cinsinə məxsus mütəxəssislərin azlığı təhsil sistemində müəyyən çətinliklər yaradır.
“10-15 il əvvəl bu sahədə daha çox kişi müəllimləri görmək mümkün idi. Həm idarəetmədə, həm ibtidai, həm də yuxarı siniflərdə kişi müəllimlərin sayı çox idi. Həmin dövrdə məktəblərdə nizam-intizam və təlim-tərbiyə qaydaları da daha güclü idi”, – deyə ekspert bildirib.
Onun sözlərinə görə, hazırda ölkədə ümumtəhsil müəssisələrində müəllimlərin böyük əksəriyyəti qadınlardır:
“Müəllimlərin işə qəbul imtahanlarında da iştirakçıların çoxunu qadınlar təşkil edir. Bu vəziyyətin əsas səbəbi maaş məsələsidir. Kişilər ailə yükünü daşıdıqları üçün müəllimlik peşəsi onlara maddi baxımdan sərf etmir. Bu səbəbdən bir çox kişi müəllimlər məktəbi tərk edərək özəl kurslara və ya başqa sahələrə yönəlirlər”.
Elçin Əfəndi sonda vurğulayıb ki, təhsil sahəsindəki neqativ halların qarşısını almaq üçün kişi müəllimlərin təhsilə cəlb olunması vacibdir:
“Pedaqoji ixtisas seçən kişilərə xüsusi təqaüdlər, güzəştlər və imtiyazlar verilə bilər. Hətta kredit və təhsil dəstəyi baxımından onlara üstünlüklər tanınarsa, 15-20 il əvvəlki vəziyyəti bərpa etmək mümkündür. Cəmiyyətdə ‘kişilərin məktəbdə işləməsi’ stereotipini qırmaq lazımdır. Təhsil təkcə qadın yox, həm də kişi peşəsidir”.
Fəridə Əsədzadə