Icma.az
close
up
RU
Nəsli kəsilməkdə olan Hind delfinlərinin mədələri mikroplastiklə dolub

Nəsli kəsilməkdə olan Hind delfinlərinin mədələri mikroplastiklə dolub

Icma.az, Azertag portalına istinadən məlumat verir.

Bakı, 26 sentyabr, AZƏRTAC

Hind delfinləri, yaxud kiçik Qanq delfinləri (Platanista minor), Pakistan və Hindistan ərazilərində Hind çayı hövzəsində yaşayır. Bu məməlilər suyun dibində yaşayan orqanizmlərlə qidalandıqları və bulanıq sularda yaşadıqları üçün demək olar ki, kor olublar və yalnız işığı və onun hansı istiqamətdən gəldiyini ayırd edə bilirlər.

AZƏRTAC xəbər verir ki, Hind delfinləri BMT-nin Təbiəti Mühafizə üzrə Beynəlxalq İttifaqının (IUCN) Qırmızı Siyahısına daxil edilib və nəsli kəsilməkdə olan növ hesab olunur.

Onlar üçün əsas təhlükələr arasında bəndlərin inşası, balıqçılıq torlarına dolaşma, gəmiçilik və Hind çayının kimyəvi maddələrlə çirklənməsi göstərilir. “PLOS One” jurnalında dərc olunan yeni araşdırmanın nəticələrinə görə, indi bu siyahıya mikroplastik də əlavə olunmalıdır.

Mütəxəssislər 2019–2022-ci illər arasında çayın sahilinə çıxaraq tələf olmuş beş “Platanista minor” nümayəndəsini yarıblar. Hər bir heyvanın həzm sisteminin hər tərəfində mikroplastik tapılıb. Üstəlik, onun miqdarı olduqca yüksək olub. Hər fərddə 184-dən 429-a qədər plastik hissəcik aşkar olunub. Böyük ehtimalla onlar delfinlərin orqanizminə qida ilə və ya yemlənmə zamanı təsadüfi udulma nəticəsində daxil olub.

Əvvəlki tədqiqatlarda bioloqlar mikroplastiki dəniz məməlilərində, məsələn, afalinlərdə aşkar etmişdilər. “Lakin Hind delfinlərində tapılan miqdar əvvəlki bütün göstəriciləri üstələyib”, - deyə yeni elmi işin müəllifləri vurğulayıblar.

Aşkarlanan hissəciklərin 90 faizindən çoxunu liflər təşkil edib, onların orta ölçüsü 300 mikrometrdən 5 millimetrədək dəyişib. İnfraqırmızı spektroskopiya analizi göstərib ki, hissəciklərin əksəriyyəti geyim və plastik butulkaların istehsalında istifadə olunan polietilentereftalatdan (PET) ibarətdir. Bundan başqa, nümunələrdə polifenilensulfid (PPS), poliester, polivinilxlorid (PVC) və poliuretan da aşkarlanıb.

Belə çirklənmənin əsas mənbələri toxuculuq sənayesi, şəhər və kənd təsərrüfatı tullantıları, qida məhsullarının plastik qablar və balıqçılıq torlarıdır. Oxşar mikroplastik hissəciklər daha əvvəl Hind delfinlərinin qidalandığı balıqlarda da tapılıb, bu da çirkləndiricilərin qida zənciri ilə ötürüldüyünü göstərir.

Tədqiqatçılar şirin su məməlilərinin sağlamlığına birbaşa təsiri öyrənməyiblər, lakin elmi ədəbiyyatdan məlumdur ki, mikroplastik həzm problemləri, oksidativ stress və heyvanlarda reproduktiv funksiyanın pozulmasına səbəb ola bilər. Bu da yox olma təhlükəsində olan növ üçün əlavə risklər yaradır.

Alimlər şirin su hövzələrinin mikroplastiklə çirklənməsinin azaldılması üçün təcili tədbirlər görülməsinə çağırıblar. Bu problem həm də dəniz canlılarına təsir göstərir. Xırda plastik hissəciklər həm də ən iri köpəkbalıqlarının toxumalarında, dəniz tısbağalarında və quşlarda aşkarlanıb.

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:123
embedMənbə:https://azertag.az
archiveBu xəbər 26 Sentyabr 2025 09:17 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see360

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see342

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see312

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see310

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see301

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see292

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

19 Noyabr 2026 18:45see281

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see276

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see266

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see254

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

20 Noyabr 2026 00:06see245

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see238

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

19 Noyabr 2026 17:30see233

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see231

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see230

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see229

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see227

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see223

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see213

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see212
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri