Icma.az
close
up
RU
Menu

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

Bu ərazidə yeni üç mərtəbəli məktəb TİKİLƏCƏK 9 milyonluq LAYİHƏ

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

Nəsli kəsilməkdə olan Hind delfinlərinin mədələri mikroplastiklə dolub

Nəsli kəsilməkdə olan Hind delfinlərinin mədələri mikroplastiklə dolub

Icma.az, Azertag portalına istinadən məlumat verir.

Bakı, 26 sentyabr, AZƏRTAC

Hind delfinləri, yaxud kiçik Qanq delfinləri (Platanista minor), Pakistan və Hindistan ərazilərində Hind çayı hövzəsində yaşayır. Bu məməlilər suyun dibində yaşayan orqanizmlərlə qidalandıqları və bulanıq sularda yaşadıqları üçün demək olar ki, kor olublar və yalnız işığı və onun hansı istiqamətdən gəldiyini ayırd edə bilirlər.

AZƏRTAC xəbər verir ki, Hind delfinləri BMT-nin Təbiəti Mühafizə üzrə Beynəlxalq İttifaqının (IUCN) Qırmızı Siyahısına daxil edilib və nəsli kəsilməkdə olan növ hesab olunur.

Onlar üçün əsas təhlükələr arasında bəndlərin inşası, balıqçılıq torlarına dolaşma, gəmiçilik və Hind çayının kimyəvi maddələrlə çirklənməsi göstərilir. “PLOS One” jurnalında dərc olunan yeni araşdırmanın nəticələrinə görə, indi bu siyahıya mikroplastik də əlavə olunmalıdır.

Mütəxəssislər 2019–2022-ci illər arasında çayın sahilinə çıxaraq tələf olmuş beş “Platanista minor” nümayəndəsini yarıblar. Hər bir heyvanın həzm sisteminin hər tərəfində mikroplastik tapılıb. Üstəlik, onun miqdarı olduqca yüksək olub. Hər fərddə 184-dən 429-a qədər plastik hissəcik aşkar olunub. Böyük ehtimalla onlar delfinlərin orqanizminə qida ilə və ya yemlənmə zamanı təsadüfi udulma nəticəsində daxil olub.

Əvvəlki tədqiqatlarda bioloqlar mikroplastiki dəniz məməlilərində, məsələn, afalinlərdə aşkar etmişdilər. “Lakin Hind delfinlərində tapılan miqdar əvvəlki bütün göstəriciləri üstələyib”, - deyə yeni elmi işin müəllifləri vurğulayıblar.

Aşkarlanan hissəciklərin 90 faizindən çoxunu liflər təşkil edib, onların orta ölçüsü 300 mikrometrdən 5 millimetrədək dəyişib. İnfraqırmızı spektroskopiya analizi göstərib ki, hissəciklərin əksəriyyəti geyim və plastik butulkaların istehsalında istifadə olunan polietilentereftalatdan (PET) ibarətdir. Bundan başqa, nümunələrdə polifenilensulfid (PPS), poliester, polivinilxlorid (PVC) və poliuretan da aşkarlanıb.

Belə çirklənmənin əsas mənbələri toxuculuq sənayesi, şəhər və kənd təsərrüfatı tullantıları, qida məhsullarının plastik qablar və balıqçılıq torlarıdır. Oxşar mikroplastik hissəciklər daha əvvəl Hind delfinlərinin qidalandığı balıqlarda da tapılıb, bu da çirkləndiricilərin qida zənciri ilə ötürüldüyünü göstərir.

Tədqiqatçılar şirin su məməlilərinin sağlamlığına birbaşa təsiri öyrənməyiblər, lakin elmi ədəbiyyatdan məlumdur ki, mikroplastik həzm problemləri, oksidativ stress və heyvanlarda reproduktiv funksiyanın pozulmasına səbəb ola bilər. Bu da yox olma təhlükəsində olan növ üçün əlavə risklər yaradır.

Alimlər şirin su hövzələrinin mikroplastiklə çirklənməsinin azaldılması üçün təcili tədbirlər görülməsinə çağırıblar. Bu problem həm də dəniz canlılarına təsir göstərir. Xırda plastik hissəciklər həm də ən iri köpəkbalıqlarının toxumalarında, dəniz tısbağalarında və quşlarda aşkarlanıb.

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:114
embedMənbə:https://azertag.az
archiveBu xəbər 26 Sentyabr 2025 09:17 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see291

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see285

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

17 Noyabr 2026 09:13see277

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see276

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

16 Noyabr 2026 12:36see266

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see256

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see251

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

16 Noyabr 2026 22:45see250

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see243

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see243

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

16 Noyabr 2026 14:44see241

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see231

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

16 Noyabr 2026 15:49see227

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see225

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

16 Noyabr 2026 20:15see225

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

16 Noyabr 2026 17:35see222

Bu ərazidə yeni üç mərtəbəli məktəb TİKİLƏCƏK 9 milyonluq LAYİHƏ

16 Noyabr 2026 18:22see212

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

17 Noyabr 2026 09:14see206

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see203

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

16 Noyabr 2026 23:35see199
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri