Icma.az
close
up
RU
Nəsli kəsilməkdə olan Hind delfinlərinin mədələri mikroplastiklə dolub

Nəsli kəsilməkdə olan Hind delfinlərinin mədələri mikroplastiklə dolub

Icma.az, Azertag portalına istinadən məlumat verir.

Bakı, 26 sentyabr, AZƏRTAC

Hind delfinləri, yaxud kiçik Qanq delfinləri (Platanista minor), Pakistan və Hindistan ərazilərində Hind çayı hövzəsində yaşayır. Bu məməlilər suyun dibində yaşayan orqanizmlərlə qidalandıqları və bulanıq sularda yaşadıqları üçün demək olar ki, kor olublar və yalnız işığı və onun hansı istiqamətdən gəldiyini ayırd edə bilirlər.

AZƏRTAC xəbər verir ki, Hind delfinləri BMT-nin Təbiəti Mühafizə üzrə Beynəlxalq İttifaqının (IUCN) Qırmızı Siyahısına daxil edilib və nəsli kəsilməkdə olan növ hesab olunur.

Onlar üçün əsas təhlükələr arasında bəndlərin inşası, balıqçılıq torlarına dolaşma, gəmiçilik və Hind çayının kimyəvi maddələrlə çirklənməsi göstərilir. “PLOS One” jurnalında dərc olunan yeni araşdırmanın nəticələrinə görə, indi bu siyahıya mikroplastik də əlavə olunmalıdır.

Mütəxəssislər 2019–2022-ci illər arasında çayın sahilinə çıxaraq tələf olmuş beş “Platanista minor” nümayəndəsini yarıblar. Hər bir heyvanın həzm sisteminin hər tərəfində mikroplastik tapılıb. Üstəlik, onun miqdarı olduqca yüksək olub. Hər fərddə 184-dən 429-a qədər plastik hissəcik aşkar olunub. Böyük ehtimalla onlar delfinlərin orqanizminə qida ilə və ya yemlənmə zamanı təsadüfi udulma nəticəsində daxil olub.

Əvvəlki tədqiqatlarda bioloqlar mikroplastiki dəniz məməlilərində, məsələn, afalinlərdə aşkar etmişdilər. “Lakin Hind delfinlərində tapılan miqdar əvvəlki bütün göstəriciləri üstələyib”, - deyə yeni elmi işin müəllifləri vurğulayıblar.

Aşkarlanan hissəciklərin 90 faizindən çoxunu liflər təşkil edib, onların orta ölçüsü 300 mikrometrdən 5 millimetrədək dəyişib. İnfraqırmızı spektroskopiya analizi göstərib ki, hissəciklərin əksəriyyəti geyim və plastik butulkaların istehsalında istifadə olunan polietilentereftalatdan (PET) ibarətdir. Bundan başqa, nümunələrdə polifenilensulfid (PPS), poliester, polivinilxlorid (PVC) və poliuretan da aşkarlanıb.

Belə çirklənmənin əsas mənbələri toxuculuq sənayesi, şəhər və kənd təsərrüfatı tullantıları, qida məhsullarının plastik qablar və balıqçılıq torlarıdır. Oxşar mikroplastik hissəciklər daha əvvəl Hind delfinlərinin qidalandığı balıqlarda da tapılıb, bu da çirkləndiricilərin qida zənciri ilə ötürüldüyünü göstərir.

Tədqiqatçılar şirin su məməlilərinin sağlamlığına birbaşa təsiri öyrənməyiblər, lakin elmi ədəbiyyatdan məlumdur ki, mikroplastik həzm problemləri, oksidativ stress və heyvanlarda reproduktiv funksiyanın pozulmasına səbəb ola bilər. Bu da yox olma təhlükəsində olan növ üçün əlavə risklər yaradır.

Alimlər şirin su hövzələrinin mikroplastiklə çirklənməsinin azaldılması üçün təcili tədbirlər görülməsinə çağırıblar. Bu problem həm də dəniz canlılarına təsir göstərir. Xırda plastik hissəciklər həm də ən iri köpəkbalıqlarının toxumalarında, dəniz tısbağalarında və quşlarda aşkarlanıb.

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:112
embedMənbə:https://azertag.az
archiveBu xəbər 26 Sentyabr 2025 09:17 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see295

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see289

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

16 Noyabr 2026 01:15see252

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

15 Noyabr 2026 22:01see239

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see237

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

16 Noyabr 2026 01:56see235

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see234

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

15 Noyabr 2026 21:02see232

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

16 Noyabr 2026 00:05see225

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see221

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see220

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

16 Noyabr 2026 12:36see216

Gündə 50 qramdan çox təmiz etanol içmək demensiya riskini 29 faiz artırır

15 Noyabr 2026 20:52see208

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see199

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see198

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

16 Noyabr 2026 15:49see195

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

16 Noyabr 2026 14:44see195

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see190

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see189

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

16 Noyabr 2026 17:35see187
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri