Netanyahu Qəzzaya girişi bağlayır

İsrail hakimiyyəti HƏMAS-a qarşı müharibənin məqsədlərini genişləndirib

Baş nazir Benyamin Netanyahunun sədrliyi ilə İsrailin hərbi-siyasi kabineti avqustun 7-də axşam Qəzza zolağında quru əməliyyatının genişləndirilməsi planını təsdiqləyib. Bu, HƏMAS radikal qrupunun 7 oktyabr 2023-cü il qırğın zamanı əsir götürülmüş israilli girovların azad edilməsi ilə bağlı danışıqlardan imtina etməsinə cavab idi. Görüşdən sonra yəhudi dövlətinin səlahiyyətliləri Qəzzada hərbi məqsədləri siyahısını genişləndirərək, iki əlavə məqam əlavə etdilər - anklavda "İsrail təhlükəsizlik nəzarəti"nin yaradılması və mülki "hökumət"in formalaşdırılması. Cənab Netanyahunun ofisinin Kommersant-a izah etdiyi kimi, 22 aylıq müharibəni bitirmək üçün əlavə məqamlar lazımdır və Qəzzanı ələ keçirməkdən söhbət gedə bilməz. İsrailin baş naziri və əsas nazirlərinin daxil olduğu daxili kabinet cümə axşamı on saatlıq müzakirədən sonra Benyamin Netanyahunun "Həması məğlub etmək" təşəbbüsünü təsdiqləyib.

Bəyanatda deyilir ki, İsrail Müdafiə Qüvvələri (IDF) anklavın ən böyük məskunlaşdığı ərazi olan Qəzza şəhəri üzərində hərbi nəzarət quraraq yeni hərbi kampaniyaya başlayacaq. Eyni zamanda, "döyüş zonalarından kənarda" fələstinli mülki şəxslərə humanitar yardım göstəriləcək", - bəyanatda qeyd olunub. Eyni zamanda, nazirlər səs çoxluğu ilə "müharibəyə son qoymaq üçün beş prinsip"i təsdiqlədilər. Bunlara Qəzzanın bir hissəsinə hələ də faktiki nəzarət edən radikal Həmas qruplaşmasının zərərsizləşdirilməsi daxildir. Bütün israilli girovların, həm diri, həm də ölü geri qaytarılması. Qəzza zolağının demilitarizasiyası. “Qəzza zolağında İsrailin təhlükəsizlik nəzarəti”nin yaradılması. Nəhayət, "Həmas və ya Fələstin Milli Administrasiyasına (PNA) bağlı olmayan alternativ mülki administrasiyanın formalaşdırılması". Planın son iki bəndi yeni təşəbbüslərdir.
Netanyahunun ofisi ayrıca olaraq hərbi-siyasi kabinet üzvlərinin müəyyən “alternativ planı” rədd etdiyini vurğulayaraq, bunun “nə HƏMAS-ın məğlubiyyətini, nə də girovların qaytarılmasını təmin etməyəcəyini” qeyd edib. Bu, yəqin ki, Axios portalının mənbələrinə görə, İsrail əməliyyatının genişləndirilməsinin əleyhinə çıxış edən və nazirlərin görüşü zamanı hərbi fəaliyyətin hələ də sağ qalan qaçırılanlar üçün təhlükə yaradacağını və Qəzza zolağında İsrail hərbi hökumətinin yaradılmasına gətirib çıxaracağını açıq şəkildə bildirən İsrail ordusunun Baş Qərargah rəisi Eyal Zamirin təkliflərinə istinaddır.

İsrail baş nazirinin ofisinin müşaviri Dmitri Gendelmanın “Kommersant”a izah etdiyi kimi, İsrailin hərbi əməliyyatı genişləndirmək planının iki yeni bəndi, təhlükəsizlik kabinetinin fikrincə, “Həmasın girovların qaytarılması ilə bağlı razılaşmanı qəbul etməməsi fonunda Qəzza zolağında müharibəyə son qoymaq üçün zəruri tədbirlərdir”. “Kommersant” mənbəsi eyni zamanda “İsrail Qəzza zolağını ələ keçirmək niyyətində deyil” dedi. “Biz HƏMAS və ya Fələstin Muxtariyyəti ilə əlaqəsi olmayan beynəlxalq ərəb qüvvələrinin Qəzzadakı terror rejimini əvəz etməsi üçün şərait yaratmalıyıq”. İsrail ordusu 27 oktyabr 2023-cü il tarixindən Qəzza zolağında quru əməliyyatları həyata keçirir. The New York Times-ın qeyd etdiyi kimi, İsrail komandanlığına çox güman ki, əlavə ehtiyatları çağırmaq, Qəzza şəhərində hücum əməliyyatına hazırlaşmaq üçün qoşunları köçürmək və on minlərlə fələstinlini yeni döyüş zonalarından zorla evakuasiya etmək üçün bir neçə gün lazım olacaq. NBC telekanalı yeni peyk görüntülərinə istinadən xəbər verib ki, yəhudi dövləti artıq Qəzza sərhədi yaxınlığında qoşun və hərbi texnika yığır, yeni zərbəyə hazırlaşır.

CNN mənbələrinin məlumatına görə, Qəzza şəhərinin boşaldılması xeyli ləngiyə bilər. Onun HƏMAS-ın İsrailin cənubuna genişmiqyaslı işğalının ikinci ildönümü olan oktyabrın 7-də başa çatdırılması gözlənilir. Plana görə, evakuasiya başa çatdıqdan sonra İsrail əsgərləri şəhərdə qalan HƏMAS yaraqlılarını mühasirəyə almalı və onlara təslim olmalarını tələb edən ultimatum təqdim etməlidir. Radikallar bundan imtina edərlərsə, İDF bölmələri Qəzza şəhərinə doğru irəliləyəcək, bəzi ehtimallara görə, bu, anklavın tam ələ keçirilməsinin proloqu ola bilər. Ynet-in istinad etdiyi Qərb rəsmiləri əmindirlər ki, İsrailin quru əməliyyatını genişləndirmək mənasızdır, çünki Həmas yaraqlıları yaxşı kök salıblar və “onların hamısını məhv etmək mümkün deyil”. Bundan əlavə, HƏMAS-ın girovlara zərər verə biləcəyi və ya sonradan onların ölümlərində İsraili günahlandırmaq üçün onları qəsdən döyüş bölgələrinə yerləşdirə biləcəyi ilə bağlı narahatlıqlar var. Rəsmi İsrail məlumatlarına görə, HƏMAS-ın əlində qalan 50 girovdan yalnız 20-si sağdır.

Yəhudi dövlətinin hərbi-siyasi kabinetinin təşəbbüsünü şərh edən Həmas bildirib ki, cənab Netanyahu və onun nazirləri qaçırılanların həyatına məhəl qoymur, çünki döyüşlərin intensivləşməsi qaçılmaz olaraq “onlar arasında itkilərə səbəb olacaq”. Bundan əlavə, radikal qrup yəhudi dövlətini, onun fikrincə, bu yaxınlarda “razılaşma ərəfəsində olan” danışıqlardan qəsdən imtina etməkdə ittiham edib.

NBC mənbələrinin bildirdiyinə görə, Qəzzadakı vəziyyət artıq cənab Netanyahu ilə ABŞ prezidenti Donald Tramp arasında ziddiyyət yaradıb və o, bir versiyaya görə, əməliyyatın genişləndirilməsi planını təsdiqləyib. Telekanalın məlumatına görə, iyulun 28-də telefon danışığı zamanı iki lider zolağın humanitar problemlərini müzakirə edərkən səslərini ucaldıblar. Lakin İsrail baş nazirinin ofisi avqustun 8-də NBC-nin hesabatını rədd edərək, onu “mütləq saxtakarlıq” adlandırıb. Lakin bu, hərbi əməliyyatların dinamikasının cənab Tramp və cənab Netanyahu arasında şəxsi təmaslara necə təsir edəcəyi sualını aradan qaldırmır.

V.VƏLİYEV