Niyə ABŞ Sudan silahlılarını soyqırımda ittiham edir, amma İsraili yox?ƏlCəzirə

ABŞ Sudan daxilində fəaliyyət göstərən qüvvələrin İsrailin ittiham etdiyi bir çox müharibə cinayətlərində günahkar olduğunu deyir...

ABŞ dövlət katibi Entoni Blinken hökumətinin Sudanın Çevik Dəstək Qüvvələrinin (ÇDQ) və müttəfiq silahlı birləşmələrinin Sudan Silahlı Qüvvələrinə (SSQ) qarşı 2023-cü ilin aprelində başlayan müharibədə soyqırım törətdiyini müəyyən etdiyini söyləyib. Blinken qərarın səbəbi kimi “638 min sudanlının Sudanın yaxın tarixinin ən dəhşətli qıtlığını, 30 milyondan çox insanın humanitar yardıma ehtiyacı olduğunu və on minlərlə insanın öldüyünü” göstərib. Lakin Blinken SDQ və onun lideri Muhəmməd Hamdan Dagalonu tənqid edərkən ABŞ administrasiyası müttəfiqi İsraili və onun lideri Benyamin Netanyahunu soyqırımla bağlı oxşar ittihamlara qarşı müdafiə etməyə davam edir.

Moderator.az xəbər verir ki, bu haqda "Əl-Cəzirə" məlumat yayıb.

"Soyqırımın tərifi hamılıqla razılaşdırılmayıbmı? Elədir. 1948-ci il Soyqırım Konvensiyasına əsasən, soyqırım “milli, etnik, irqi və ya dini qrupu tamamilə və ya qismən məhv etmək” məqsədi daşıyan hərəkətlərdir. Konvensiyaya əsasən, həmin aktlar; qrup üzvlərini öldürmək; qrup üzvlərinə ağır bədən və ya psixi zərər vurmaq; bütövlükdə və ya qismən fiziki məhv edilməsinə hesablanmış qrupu qəsdən ağır həyat şəraitinə məruz qalma; qrup daxilində doğuşun qarşısını almaq üçün tədbirlər görmək və qrup uşaqlarının zorla başqa qrupa köçürülməsidir.

Lakin Blinken Soyqırım Konvensiyasına istinad etməyib. Bəs ABŞ konvensiyaya niyə istinad etmədi? Bu, aydın deyil.

Blinken, kişilərin və oğlanların, o cümlədən körpələrin sistematik şəkildə öldürülməsi kimi təsvir etdiyi şeyin “etnik” təbiətinə çoxsaylı istinadlar edib.

O, həmçinin Sudanda ÇDQ-nin “müəyyən etnik qruplardan olan qadın və qızları qəsdən zorlama və digər qəddar cinsi zorakılıq formalarına görə hədəfə aldığını” xatırladıb. Yəni hüquq qruplarının və beynəlxalq aktyorların dəfələrlə İsraili ittiham etdikləri bütün eyni hərəkətləri...

Blinkenin ÇDQ-nin soyqırım törətdiyi qənaətinə gəlmək üçün səbəb kimi istinad etdiyi təcavüz və cinsi zorakılıq İsrail qüvvələrinin fələstinlilərə qarşı istifadə etdiyi vasitələr kimi dəfələrlə sənədləşdirilib .

Bu günə qədər bir neçə hüquq qrupu və beynəlxalq aktor İsraili müharibə cinayətlərində, etnik təmizləmədə və soyqırımda günahlandırır, ABŞ isə müttəfiqini ardıcıl olaraq müdafiə edir.

2024-cü ilin noyabrında ABŞ prezidenti Co Bayden Beynəlxalq Cinayət Məhkəməsinin Netanyahu və onun keçmiş müdafiə naziri Yoav Qallanta qarşı hərbi cinayətlər törətdiyinə görə həbs orderi verməsini “qeyri-qanuni” adlandırıb.

ABŞ İsrailin Qəzzaya hücumunu dayandırmağa yönəlmiş digər beynəlxalq tədbirlərə də eyni dərəcədə sərt yanaşır.

İsrailin Qəzzada soyqırım törətməsi ilə bağlı arqument 2023-cü ilin dekabrında Cənubi Afrika tərəfindən Beynəlxalq Ədalət Məhkəməsinə çıxarılıb və o vaxtdan bəri 10-dan çox başqa dövlət də ona qoşulub.

ABŞ Milli Təhlükəsizlik Şurasının sözçüsü Con Kirbi isə yanvar ayında iddia etdi ki, bu iş “tamamilə heç bir fakta söykənməyən əsassız bir ittihamdır”.

ABŞ dekabr ayında İsrailin Qəzzada soyqırım törətdiyini bildirən Beynəlxalq Amnistiya Təşkilatının tapıntılarını da rədd etməyə çalışdı və eyni fikirdə olan bir sıra digər hüquq qruplarına qoşuldu...

S.Laçın