Icma.az
close
up
RU
Menu

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

Bu ərazidə yeni üç mərtəbəli məktəb TİKİLƏCƏK 9 milyonluq LAYİHƏ

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

Niyə kişilər qadınlardan uzundur? Səbəb genlərdə gizlidir

Niyə kişilər qadınlardan uzundur? Səbəb genlərdə gizlidir

Icma.az, Lent az saytına istinadən bildirir.

Təxminən bir milyon insanın genetik məlumatlarının təhlili alimlərə cinslər arasında boy fərqinə təsir edən amillərdən birini müəyyən etməyə kömək edib. Məlum olub ki, buna səbəb xüsusi bir gendir.

Kişi və qadınlar arasında orta boy fərqi təxminən 13 santimetr təşkil edir. Lakin bu fərqin bioloji səbəbləri yaxın vaxta qədər tam aydın deyildi. Yeni araşdırma bu məsələyə daha çox aydınlıq gətirir.

Lent.az bununla bağlı məlumatları təqdim edir:

Nəzər mərkəzində – SHOX

Tədqiqatçılar SHOX adlı genə diqqət yetiriblər. Bu gen insan boyu ilə əlaqəsi ilə tanınır. SHOX geni həm qadınlarda olan iki X xromosomunda, həm də kişilərdə olan X və Y xromosomlarında yerləşir. Bu o deməkdir ki, gen hər iki cinsdə mövcuddur. Lakin alimlərin araşdırmasına görə, onun boy artımına təsiri cinslər arasında fərqli ola bilər.

ABŞ və Böyük Britaniyadan olan tədqiqatçılar üç müxtəlif biobankdan təxminən bir milyon insanın məlumatlarını analiz ediblər. Onlar arasında 1200-dən çox nadir xromosom anomaliyasına malik insan aşkarlanıb - məsələn, əlavə və ya çatışmayan X və ya Y xromosomları. Bu cür insanların boyu müqayisə edilərkən, əlavə Y xromosomunun boyu əlavə X xromosomundan daha çox artırdığı müəyyən edilib.

Niyə kişilərdə təsir daha güclüdür?

Məsələ burasındadır ki, SHOX geni cinsi xromosomların kənar hissəsində yerləşir. Qadınlarda iki X xromosomundan biri genetik olaraq daha az aktivdir, bu səbəbdən həmin X-in uclarındakı genlər (o cümlədən SHOX) yalnız qismən fəaliyyət göstərir.

Kişilərdə isə vəziyyət fərqlidir: həm X, həm də Y xromosomundakı SHOX genləri tam aktivdir. Bu da onların boy artımına daha güclü təsir etməsinə səbəb olur.

SHOX geni nədir?

SHOX (Short Stature Homeobox) geni zülal sintezini idarə edən və digər genlərin aktivliyini tənzimləyən təlimatları verir. Xüsusilə də skeletin inkişafı, əllərin və ayaqların sümük böyüməsi və yetişməsi üçün çox vacibdir.

Bu tapıntı insan bədəninin formalaşmasında genetik fərqliliklərin necə mühüm rol oynadığını bir daha sübut edir.

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:212
embedMənbə:https://lent.az
archiveBu xəbər 23 May 2025 14:46 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

17 Noyabr 2026 09:13see332

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see306

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see292

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

16 Noyabr 2026 22:45see272

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see270

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see267

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see266

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see262

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

16 Noyabr 2026 14:44see253

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see245

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

16 Noyabr 2026 20:15see241

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

16 Noyabr 2026 15:49see239

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see238

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

16 Noyabr 2026 17:35see237

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

17 Noyabr 2026 09:14see230

Bu ərazidə yeni üç mərtəbəli məktəb TİKİLƏCƏK 9 milyonluq LAYİHƏ

16 Noyabr 2026 18:22see228

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

16 Noyabr 2026 23:35see215

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see215

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see208

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

17 Noyabr 2026 14:52see177
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri