Icma.az
close
up
RU
Norveçdə Bakı avtobus dayanacağı Bakı nefti ilə bağlı bir xatirə kimi MƏXSUSİ

Norveçdə Bakı avtobus dayanacağı Bakı nefti ilə bağlı bir xatirə kimi MƏXSUSİ

Azertag saytına istinadən Icma.az xəbər verir.

Stokholm, 17 sentyabr, Nərgiz Cəfərli, AZƏRTAC

Bu yaxınlarda “CAN” Norveç-Azərbaycan təşkilatının sədri, Norveçdə yaşayan Şervin Nəcəfpur mənimlə qəribə bir fakt paylaşdı. Oslo yaxınlığındakı Nersnes şəhərində, Asker bələdiyyəsində Skandinaviya ölkəsi üçün qeyri-adi - Bakı adlı avtobus dayanacağı və ona bitişik bir ərazi var.

Hər şeyi bilmək həvəsi üstün gəldi və o, yerli sakinlərdən dayanacağın niyə Azərbaycanın paytaxtının şərəfinə adlandırıldığını soruşmaq qərarına gəlib.

Yerli əhalinin ehtimallarına görə, bu ad orada hələ 1940-1950-ci illərdə Bakıdan strateji yanacağın tədarük edildiyi yaxınlıqdakı zavodun sahibinin təşəbbüsü ilə meydana gələ bilərdi.

Bu faktları təsdiqləmək üçün Şervin Nəcəfpurla biz Nersnes sakinləri Arne Mürvang və Rune Hartvig Pettersen ilə əlaqə saxladıq, onlar “Röyken” yerli tarixi cəmiyyətinin üzvləridir. Rune Pettersen həmçinin “Fro-ga-mo” avtosalonun müdiridir.

Arne Mürvang: Dayanacaq haqqında məlumat azdır, lakin adının hardan yarana biləcəyi aydındır. “AS Bakubensin” şirkəti 1933-cü ildə Oslodan Hartviq və Alf Monrad Petersen qardaşları tərəfindən yaradılıb. Artıq o zaman onlar avtomobil satışı ilə məşğul idilər, təmir emalatxanası və “Fro-Ga-Mo” (Frogner-Garasje-Motor AS) yanacaqdoldurma stansiyasına sahib idilər. 1935-ci ildə qardaşlar Nersnes şəhərində neft idxalı müəssisəsi yaratmağa icazə alıblar. Əvvəlcə neft və benzin Bakıdan gəlirdi, daha sonra “Gulf” brendi ilə yayılmağa başladı.

Rune Pettersen: Kompleks ümumi tutumu 6 min ton yanacaq olan üç rezervuara malik idi və öz benzindaşıyan maşınları ilə Gulf stansiyalarına müntəzəm çatdırılmanı təmin edirdi.

İkinci Dünya Müharibəsi başlamazdan əvvəl “AS Bakubensin”də dörd sürücü və birbaşa obyektdə iki əməkdaş işləyirdi. Müharibə illərində burada alman mühafizə postu yerləşirdi, ona sahilə 100 metr məsafədə yaxınlaşan istənilən gəmiyə atəş açmaq əmri verilmişdi. Həmçinin sakinlərə mümkün qədər obyektdən və quru tərəfdən uzaq durmağa təkidlə tövsiyə olunurdu.

Arne Mürvang: Burada yanacaq boşaldan ən böyük gəmi 1963-cü ildə limana gələn təxminən 20 min tonluq “MT Norsk Viking” tankeri olub. Onun uzunluğu təxminən 200 metr təşkil edirdi. Tankerlərin adətən yedəyin köməyinə ehtiyacı olurdu. Cəmi 8-10 metr eni olan yanaşma şlanqlarla işləmək üçün nəzərdə tutulmuşdu və yan alma üçün nəzərdə tutulmamışdı.

Tankerlər burnu şimal tərəfə yanalmışdılar. Qabaq tərəfdən lövbərdən istifadə edilirdi, eləcə də troslar sahilə çəkilirdi. Arxa tərəfdən “Bakı siqnal üzgəci” (Bakubøya) və troslardan istifadə olunurdu. Bu bərkitmələri indiyə qədər görmək olar. Troslar Nersnesdən qayıqla gətirilərək sahilə çəkilib uzadılırdı.

Rune Pettersen: “AS Bakubensin” şirkəti 1969-cu ildə fəaliyyətini dayandırdı, ondan sonra müəssisə “Gulf” brendi adı ilə fəaliyyətini davam etdirdi. 1978-ci ildə “Norske Shell” “Gulf” aldı, tezliklə obyekt qısa müddətə “Fina” şirkətinin sahibliyinə keçdi, 1980-ci illərdə isə tam bağlandı.

Bu gün rezervuarlar sökülüb, ərazi isə şəxsi mülkiyyətdədir. Qaraj binası anbar kimi istifadə olunur. Beləliklə, Bakı adı bu terminala idxal edilən və sonradan Gulf brendi ilə yayılan Bakı nefti ilə bağlıdır.

Arne Mürvang və Rune Pettersen ilə söhbətdən məlum olduğu kimi, İkinci Dünya Müharibəsi illəri Norveçə neft tədarük edilməyib. Bu ad 1920-1930-cu illərdə Skandinaviyada Bakı-Ölje kimi tanınan Bakı yataqlarından müharibədən əvvəl neft tədarükünü əks etdirir. Bu neft, digərləri ilə yanaşı, Alman hərbi texnikası və donanması üçün istifadə olunurdu. Almaniyanın SSRİ-yə hücumu ilə bütün tədarüklər dayandırıldı, 1940-cı ildən Almaniyanın işğalı altında olan Norveç isə yanacaq anbarı kimi xidmət edirdi və Bakı nefti artıq oraya göndərilmirdi.

Bu gün Bakı avtobus dayanacağı xəritədə sadəcə bir nöqtə deyil, tarixi yaddaşın kiçik, lakin mühüm simvoludur.

Ümid var ki, tezliklə Bakı avtobus dayanacağı yaxınlığında Norveç və Azərbaycanı birləşdirən qırılmaz tarixi bağlar haqqında indiki və gələcək nəsillərə bir xatırlatma kimi məlumat lövhəsi quraşdırılacaq.

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:207
embedMənbə:https://azertag.az
archiveBu xəbər 17 Sentyabr 2025 19:43 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see375

Parisdə bugünkü etirazlara 21 mindən çox şəxs qatılıb

21 Noyabr 2026 21:24see247

Dünya iqtisadiyyatı təhlükə qarşısındadır KİV

22 Noyabr 2026 07:02see241

Azərbaycanda regional tədris mərkəzinin yaradılması Dünya Bankı ilə müzakirə edilib

21 Noyabr 2026 15:42see240

BOKT nin rəhbərliyinə təyinat olub

21 Noyabr 2026 14:31see236

Ekspert: Dövlət idarəçiliyinin rəqəmsallaşdırılması Azərbaycan iqtisadiyyatının rəqabət qabiliyyətini artırır

21 Noyabr 2026 17:24see235

Fermer ucuz satır, alıcı baha alır: Qiymət fərqi harada yaranır?

21 Noyabr 2026 14:38see233

Qızıl gələn il ucuzlaşacaq

21 Noyabr 2026 16:40see231

Mehriban Əliyeva və qızlarından Vyetnam mədəniyyətinə zərif ehtiram Foto

21 Noyabr 2026 15:21see230

La Liqa: Derbidə “sülh”

22 Noyabr 2026 00:06see229

Samvel Karapetyan: “Paşinyan müalicə olunmalıdır”

21 Noyabr 2026 17:14see225

Sumqayıtda gənc oğlan qətlə yetirilib

22 Noyabr 2026 04:55see218

Allah uzaq tutsun, amma müharibə bizim işimizdir Hakan Fidan

22 Noyabr 2026 02:18see213

Türkiyə Super Liqası: “Qalatasaray” evdə sevindi

22 Noyabr 2026 00:13see213

SEPAH ABŞ nin hərbi bazalarını hədəf aldı

22 Noyabr 2026 00:43see213

2026 cı ilin sonunda almaq üçün ən sərfəli iPhone modelləri

21 Noyabr 2026 21:07see212

Ötən gün götürülən narkotik vasitələrin həcmi açıqlandı

21 Noyabr 2026 16:00see212

İbrahim Kalın HƏMAS nümayəndə heyəti ilə Qəzzada atəşkəsi müzakirə etdi

22 Noyabr 2026 00:03see212

İran Bəhreyndə sənaye müəssisəsinə zərbə endirdi

22 Noyabr 2026 00:23see210

Milton qasırğası ABŞ də yaşayan azərbaycanlıların evlərini də vurdu

22 Noyabr 2026 07:05see208
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri