Icma.az
close
up
RU
Norveçdə Bakı avtobus dayanacağı Bakı nefti ilə bağlı bir xatirə kimi MƏXSUSİ

Norveçdə Bakı avtobus dayanacağı Bakı nefti ilə bağlı bir xatirə kimi MƏXSUSİ

Azertag saytına istinadən Icma.az xəbər verir.

Stokholm, 17 sentyabr, Nərgiz Cəfərli, AZƏRTAC

Bu yaxınlarda “CAN” Norveç-Azərbaycan təşkilatının sədri, Norveçdə yaşayan Şervin Nəcəfpur mənimlə qəribə bir fakt paylaşdı. Oslo yaxınlığındakı Nersnes şəhərində, Asker bələdiyyəsində Skandinaviya ölkəsi üçün qeyri-adi - Bakı adlı avtobus dayanacağı və ona bitişik bir ərazi var.

Hər şeyi bilmək həvəsi üstün gəldi və o, yerli sakinlərdən dayanacağın niyə Azərbaycanın paytaxtının şərəfinə adlandırıldığını soruşmaq qərarına gəlib.

Yerli əhalinin ehtimallarına görə, bu ad orada hələ 1940-1950-ci illərdə Bakıdan strateji yanacağın tədarük edildiyi yaxınlıqdakı zavodun sahibinin təşəbbüsü ilə meydana gələ bilərdi.

Bu faktları təsdiqləmək üçün Şervin Nəcəfpurla biz Nersnes sakinləri Arne Mürvang və Rune Hartvig Pettersen ilə əlaqə saxladıq, onlar “Röyken” yerli tarixi cəmiyyətinin üzvləridir. Rune Pettersen həmçinin “Fro-ga-mo” avtosalonun müdiridir.

Arne Mürvang: Dayanacaq haqqında məlumat azdır, lakin adının hardan yarana biləcəyi aydındır. “AS Bakubensin” şirkəti 1933-cü ildə Oslodan Hartviq və Alf Monrad Petersen qardaşları tərəfindən yaradılıb. Artıq o zaman onlar avtomobil satışı ilə məşğul idilər, təmir emalatxanası və “Fro-Ga-Mo” (Frogner-Garasje-Motor AS) yanacaqdoldurma stansiyasına sahib idilər. 1935-ci ildə qardaşlar Nersnes şəhərində neft idxalı müəssisəsi yaratmağa icazə alıblar. Əvvəlcə neft və benzin Bakıdan gəlirdi, daha sonra “Gulf” brendi ilə yayılmağa başladı.

Rune Pettersen: Kompleks ümumi tutumu 6 min ton yanacaq olan üç rezervuara malik idi və öz benzindaşıyan maşınları ilə Gulf stansiyalarına müntəzəm çatdırılmanı təmin edirdi.

İkinci Dünya Müharibəsi başlamazdan əvvəl “AS Bakubensin”də dörd sürücü və birbaşa obyektdə iki əməkdaş işləyirdi. Müharibə illərində burada alman mühafizə postu yerləşirdi, ona sahilə 100 metr məsafədə yaxınlaşan istənilən gəmiyə atəş açmaq əmri verilmişdi. Həmçinin sakinlərə mümkün qədər obyektdən və quru tərəfdən uzaq durmağa təkidlə tövsiyə olunurdu.

Arne Mürvang: Burada yanacaq boşaldan ən böyük gəmi 1963-cü ildə limana gələn təxminən 20 min tonluq “MT Norsk Viking” tankeri olub. Onun uzunluğu təxminən 200 metr təşkil edirdi. Tankerlərin adətən yedəyin köməyinə ehtiyacı olurdu. Cəmi 8-10 metr eni olan yanaşma şlanqlarla işləmək üçün nəzərdə tutulmuşdu və yan alma üçün nəzərdə tutulmamışdı.

Tankerlər burnu şimal tərəfə yanalmışdılar. Qabaq tərəfdən lövbərdən istifadə edilirdi, eləcə də troslar sahilə çəkilirdi. Arxa tərəfdən “Bakı siqnal üzgəci” (Bakubøya) və troslardan istifadə olunurdu. Bu bərkitmələri indiyə qədər görmək olar. Troslar Nersnesdən qayıqla gətirilərək sahilə çəkilib uzadılırdı.

Rune Pettersen: “AS Bakubensin” şirkəti 1969-cu ildə fəaliyyətini dayandırdı, ondan sonra müəssisə “Gulf” brendi adı ilə fəaliyyətini davam etdirdi. 1978-ci ildə “Norske Shell” “Gulf” aldı, tezliklə obyekt qısa müddətə “Fina” şirkətinin sahibliyinə keçdi, 1980-ci illərdə isə tam bağlandı.

Bu gün rezervuarlar sökülüb, ərazi isə şəxsi mülkiyyətdədir. Qaraj binası anbar kimi istifadə olunur. Beləliklə, Bakı adı bu terminala idxal edilən və sonradan Gulf brendi ilə yayılan Bakı nefti ilə bağlıdır.

Arne Mürvang və Rune Pettersen ilə söhbətdən məlum olduğu kimi, İkinci Dünya Müharibəsi illəri Norveçə neft tədarük edilməyib. Bu ad 1920-1930-cu illərdə Skandinaviyada Bakı-Ölje kimi tanınan Bakı yataqlarından müharibədən əvvəl neft tədarükünü əks etdirir. Bu neft, digərləri ilə yanaşı, Alman hərbi texnikası və donanması üçün istifadə olunurdu. Almaniyanın SSRİ-yə hücumu ilə bütün tədarüklər dayandırıldı, 1940-cı ildən Almaniyanın işğalı altında olan Norveç isə yanacaq anbarı kimi xidmət edirdi və Bakı nefti artıq oraya göndərilmirdi.

Bu gün Bakı avtobus dayanacağı xəritədə sadəcə bir nöqtə deyil, tarixi yaddaşın kiçik, lakin mühüm simvoludur.

Ümid var ki, tezliklə Bakı avtobus dayanacağı yaxınlığında Norveç və Azərbaycanı birləşdirən qırılmaz tarixi bağlar haqqında indiki və gələcək nəsillərə bir xatırlatma kimi məlumat lövhəsi quraşdırılacaq.

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:188
embedMənbə:https://azertag.az
archiveBu xəbər 17 Sentyabr 2025 19:43 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see363

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see345

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see315

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see313

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see304

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see295

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

19 Noyabr 2026 18:45see286

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see278

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see268

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see258

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

20 Noyabr 2026 00:06see247

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see246

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see235

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

19 Noyabr 2026 17:30see235

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see233

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see233

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see231

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see229

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see220

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see218
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri