Icma.az
close
up
RU
Oğlu Rəsulzadə ilə İranda görüşdən niyə imtina edib? Nəvəsi ilə MÜSAHİBƏ

Oğlu Rəsulzadə ilə İranda görüşdən niyə imtina edib? Nəvəsi ilə MÜSAHİBƏ

Modern.az saytından alınan məlumatlara görə, Icma.az xəbər verir.

Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin (AXC) yaradılmasının 107-ci ildönümü ərəfəsində Modern.az Məmməd Əmin Rəsulzadənin nəvəsi Rais Rəsulzadə ilə həmsöhbət olub.

O, atasının - Məmməd Əmin Rəsulzadənin oğlu Azər Rəsulzadənin sürgün illərində başına gələnlərdən, İranda hərbi xidmət dövründə yaşadığı müəmmalı hadisələrdən və atası ilə gizli görüş təklifindən imtina etməyindən danışıb.

Rais Rəsulzadə atasının sürgün həyatı, bacısı qızı Firuzənin uşaq evindən necə tapılması və Rəsulzadənin ölüm xəbərinə necə reaksiya verdiyi barədə də xatirələrini bölüşüb.

Müsahibədən bir hissəni təqdim edirik:

“Atam babamla görüşməkdən imtina etdi” 

“Atam əsgərlikdə İranda olub. Onun da qəribə əhvalatı var. Repressiya olunanları əsgərliyə aparmırlar. Aparsalar da, ancaq cəza batalyonuna aparırdılar, ya da ağır işlərlə məşğul olurdular. Atamı da Qazaxıstanın Çin sərhədinə ən yaxın ərazidə yerləşən mədənə göndərmişdilər. 1943-cü ildə - müharibə gedən vaxt atamı çağırırlar hərbi hissəyə. Atamın fəhlə paltarını hərbi forma ilə əvəzləyirlər, pul verirlər və deyirlər ki, getməlisən Məşhədə - İrana. Gözləri kəlləsinə çıxır ki, bu necə ola bilər? 

Atam İranda meşənin içində artilerya qoşunlarında xidmət göstərir. Həmin vaxt Tehran Konfransı ərəfəsi idi. Atam da tarda çox yaxşı ifa edirdi, rəssamlığı vardı. Orada da bu işlərlə məşğul idi. Hərdən icazə verirdilər şəhərə çıxsın. Bizlə söhbət edəndə deyirdi ki, şəhərə çıxanda bir də gördüm, bizim məhəllənin uşaqlarından var. Bakıda yaşayan, daha sonra sürgün edilən qonşularımız idi. Atama demişdilər ki, Azər, səni evimizə dəvət edirik. Atam icazə alır, icazə verirlər. Tarın götürüb gedir. Stol açırlar, söhbət edirlər. Deyirdi ki, çıxdım siqaret çəkməyə biri mənə yaxınlaşdı ki, sən Məmməd Əmin Rəsulzadənin oğlusan? Deyir tutuldum, baxdım ki, nədir? Dedilər, onu səninlə görüşdürmək istəyirik.

Atam da bundan şübhələnib. Deyir fikirləşdim ki, bu necə olan bir şeydir, məni cəza batalyonundan götürüb bura gətirib, atamla görüşdürəcəklər? Görüşmək istəmədiyini deyib. Sonra kimsə Məhəmməd Əminə çatdırıb ki, belə təklif edilib oğluna, amma o razı olmayıb. Babam da deyib düz iş görüb, ehtiyatlı davranıb".

"Atam Firuzəyə pasport düzəltdirmək üçün Stalinin portiretin çəkib"

"Oradan qayıdır Bakıya, daha sonra gəlir biz qaldığımız yerə. Bakıya gələndə Gülsümgilin evinə gəlir ki, xalası oğlanların görsün. Deyir içəri girib, təzə oturmuşduq ki, qapı döyülməyə başladı. Orada da qapı külək vurun kimi taqqıldayırdı, amma gördülər ki, pasportları yoxlamaq üçün gəliblər. Atam da rəsmi icazəsiz, yolüstü gəlmişdi. Arxa qapıdan tələsik çıxır. Həmişə nəzarətdə olub. Sonra xəbər tutdu ki, bacısı qızı Firuzə uşaq evindədir. Gedib o uşaq evini axtarıb tapır. Firuzə də bu haqda danışır. Deyir, dayım gəlmişdi baxırdı üzümə, onu tanıya bilməyib atam, amma Firuzə atamı tanıyıb, qaça-qaça üstünə gəlib. Atam sonra Firuzəni bizə gətirdi. Stalinin portretini çəkmək qarşılığında ona pasport da düzəltdirib".


“Məhəmməd Əmin Rəsulzadənin ölüm xəbərini eşidəndə atam evdə gizlin ağladı”

Atam Rəsulzadənin vəfatı haqqında danışır ki, Qazaxıstanda sürgündə olduğu vaxt bazar kimi yer var idi. Meydanda rəsm çəkən vaxtları gözünə Qafqaz tipində biri sataşır. Görüb ki, yaxınlaşmır, gəlmir, amma ona baxır, hara gedirəm ora gəlir. Ağlında şübhə olub ki, bunu güdürlər. Sonda dözə bilməyib, gedib deyib ki, nə var, məni güdürsən? O da deyib, hə. Atam da deyib ki, indi işim var, işim bitəndən sonra gələrsən, görüşərik. Stol açıb, yemək yeybilər. Atam deyib, keçək mətləbə. O da heç nə deməyib, sağollaşıb gedib. Yəni bizim harada olduğumuzu bilirdilər izləyirdilər. Bir müddət keçəndən sonra – 1955-ci ildə atamı çağırırlar. Deyirlər ki, atan rəhmətə gedib. Atam bu xəbərdən sonra deyib ki, yəqin bundan sonra bizi rahat buraxarsınız. Onlar da deyib yox, biz sizi ora göndərə bilərik, amma müəyyən şərtlərlə. Atam buna razılaşmayıb, dəfnə getməyib, deyib şərtlərinizi yerinə yetirmək istəmirəm, getməyib. Amma oradan gələndən sonra evdə gizlin ağlayırdı. Elçin Əfəndiyev də danışırdı ki, Rəsulzadənin ölüm xəbərin eşidəndə onu tanıyanlar gizlin yas saxlayırdı, onlar da atam kimi gizlin ağlayırdılar".

Müsahibənin tam versiyası yaxın vaxtlarda yayımlanacaq

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:258
embedMənbə:https://modern.az
archiveBu xəbər 26 May 2025 12:29 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see401

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see388

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see317

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see311

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see297

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see287

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see274

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see268

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see267

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see254

Hansı qan analizi Alsheymeri 10 il öncədən xəbər verir?

18 Noyabr 2026 16:56see237

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see236

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see231

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see230

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

18 Noyabr 2026 17:22see229

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see227

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see224

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see217

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see217

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see196
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri