Ortaq mədəni irs xalqlarımızın gələcəyini birləşdirir ŞƏRH

Azərbaycanla Mərkəzi Asiya ölkələri arasında münasibətlərin möhkəm təməllərindən biri xalqlarımızı birləşdirən tarixi və mədəni bağlardır. Əsrlər boyu formalaşmış əlaqələr, mənəvi dəyərlərin yaxınlığı, elmə, ədəbiyyata və sənətə verilən önəm bu münasibətlərə xüsusi məzmun qazandırır. Müasir dövrdə həmin zəngin irsin yaşadılması dövlətlərarası əməkdaşlığın davamlılığı üçün də əhəmiyyətlidir. Tarixi yaxınlıq yeni nəsillərin bir-birini tanımasına, qarşılıqlı hörmətin güclənməsinə və birgə gələcək haqqında düşüncənin formalaşmasına xidmət etdikdə daha böyük dəyər qazanır.
Prezident İlham Əliyevin oktyabrın 8-də Türkmənistanın Türkmənbaşı şəhərində Azərbaycan Respublikası və Mərkəzi Asiya Dövlət Başçılarının 8-ci Məşvərət görüşündə çıxışı bu münasibətlərin humanitar əsaslarına diqqəti bir daha yönəltdi. Dövlətimizin başçısı azad edilmiş ərazilərdə dost ölkələrin həyata keçirdiyi layihələri yüksək qiymətləndirərək onların xalqlarımız arasındakı yaxınlığın ifadəsi olduğunu vurğuladı. Bu yanaşma göstərir ki, Azərbaycan üçün regional tərəfdaşlığın mühüm istiqamətlərindən biri mədəni və mənəvi əlaqələrin konkret təşəbbüslərlə zənginləşdirilməsidir.
Özbəkistanın Füzulidə inşa etdiyi Mirzə Uluqbəy adına məktəb, Qazaxıstanın Kurmanqazı adına Uşaq Yaradıcılıq Mərkəzi və Qırğızıstanın Ağdamda tikdiyi Manas adına məktəb bu baxımdan diqqətəlayiqdir. Həmin müəssisələrin adları xalqların elm, musiqi və ədəbi yaddaşını təmsil edir. Onların Azərbaycanda təhsil və yaradıcılıq məkanlarına verilməsi mədəni irsin tanıdılması üçün davamlı imkan yaradır. Beləliklə, dost ölkələrin mənəvi sərvətləri gənc nəslin gündəlik təhsil və inkişaf mühiti ilə əlaqələnir.
Mirzə Uluqbəy adını daşıyan məktəbin mənəvi əhəmiyyəti elmə və biliyə verilən dəyərlə bağlıdır. Bu ad şagirdlərdə elmi düşüncəyə maraq oyatmaq, onları araşdırmağa və öyrənməyə təşviq etmək üçün zəngin məzmun daşıyır. Təhsil müəssisəsinin belə bir şəxsiyyətin adı ilə bağlı olması müəllimlərə də müxtəlif maarifləndirici təşəbbüslər üçün imkan verir. Burada əsas məsələ tarixi şəxsiyyət haqqında məlumatın mənimsənilməsi ilə yanaşı, onun təmsil etdiyi bilik və yaradıcılıq ənənəsinin yeni nəslin dünyagörüşündə yer almasıdır.
Kurmanqazı adına Uşaq Yaradıcılıq Mərkəzi isə mədəni yaxınlığın sənət vasitəsilə möhkəmlənməsi baxımından əhəmiyyətlidir. Musiqi və yaradıcılıq insanların bir-birini duymasına, fərqli milli ənənələrə maraq göstərməsinə şərait yaradır. Uşaqların belə bir mühitdə yetişməsi onların öz mədəniyyətinə bağlılığını gücləndirməklə yanaşı, başqa xalqların sənətinə hörmətlə yanaşmasına da kömək edə bilər. Yaradıcılıq vasitəsilə qurulan əlaqələr erkən yaşlardan qarşılıqlı anlaşmanın formalaşmasına xidmət edir.
Ağdamda Manas adını daşıyan məktəb də xalqlar arasında mənəvi ünsiyyət üçün mühüm məna kəsb edir. Manas qırğız xalqının mədəni yaddaşında xüsusi yer tutan addır. Onun Azərbaycandakı məktəbdə yaşadılması gənclərin dost xalqın mənəvi dünyasını tanımasına imkan verir. Milli yaddaşın qorunması, doğma yurda bağlılıq və birlik kimi dəyərlər ətrafında aparılan maarifləndirmə isə müxtəlif xalqların bir-birini daha dərindən anlamasına kömək edir.
Bu layihələrin Qarabağda həyata keçirilməsi onların mənəvi təsirini daha da artırır. Yenidən qurulan şəhərlərdə formalaşan təhsil və mədəniyyət mühiti gələcək nəsillərin dünyagörüşünə təsir göstərəcəkdir. Həmin mühitdə dost xalqların irsinə yer ayrılması uşaqların öz doğma yurdlarını daha geniş mədəni əlaqələr içərisində tanımasına şərait yaradır. Qarabağda böyüyən yeni nəsil həm Azərbaycanın milli dəyərlərini mənimsəyəcək, həm də ölkəmizin dostluq münasibətlərinin humanitar məzmununu yaxından hiss edəcəkdir.
Ortaq mədəni irsin gələcəyə təsiri onun necə təqdim olunmasından da asılıdır. Məktəblər və yaradıcılıq müəssisələri bu irsin canlı şəkildə öyrənilməsi üçün əlverişli məkanlardır. Ədəbi müzakirələr, musiqi tədbirləri, şagirdlərin birgə yaradıcılıq işləri və müəllimlər arasında təcrübə mübadiləsi mövcud layihələrin humanitar təsirini genişləndirə bilər. Belə təşəbbüslər gənclərin dost ölkələr haqqında təsəvvürünü zənginləşdirər, onların gələcək təhsil və peşə əlaqələri üçün də zəmin yaradar.
Humanitar münasibətlərin gücü onların cəmiyyət daxilində uzunmüddətli etimad formalaşdırmasındadır. Dövlətlər arasında əməkdaşlığın inkişafı üçün siyasi iradə və iqtisadi maraqlar mühüm olsa da, xalqların bir-birinə münasibəti bu əlaqələrin davamlılığına ciddi təsir göstərir. Qarşılıqlı tanışlıq və mədəni ünsiyyət artdıqca dostluğun ictimai dayaqları da möhkəmlənir. Bu gün təhsil və yaradıcılıq vasitəsilə qurulan bağlar sabah elm, turizm, iqtisadiyyat və digər sahələrdə əməkdaşlığa çevrilə bilər.
Prezident İlham Əliyevin Mərkəzi Asiya ölkələri ilə əlaqələrə verdiyi önəm bu geniş perspektivi əhatə edir. Qarşılıqlı hörmətə əsaslanan siyasi dialoq humanitar təşəbbüslər üçün imkan yaradır, həmin təşəbbüslər isə münasibətlərə cəmiyyətlərin iştirakı ilə yeni məzmun gətirir. Qarabağda dost ölkələrin mənəvi irsini təmsil edən müəssisələrin yaradılması belə bir əlaqənin konkret nümunəsidir.
Ortaq mədəni irs gələcəyə ötürüldükcə xalqlar arasında yaxınlıq da yenilənir. Mirzə Uluqbəy, Kurmanqazı və Manas adları ilə bağlı təhsil və yaradıcılıq məkanları bu prosesin mühüm daşıyıcılarına çevrilə bilər. Həmin müəssisələrdə yetişən gənclərin bir-birinin tarixini, sənətini və mənəvi dəyərlərini tanıması Azərbaycanla Mərkəzi Asiya ölkələri arasında dostluğun gələcək nəsillər tərəfindən davam etdirilməsinə xidmət edəcəkdir.

Rəhim İmanov,
YAP Neftçala rayon təşkilatı ərazi partiya təşkilatının sədri
Xıllı qəsəbə 2 saylı tam orta məktəbin direktoru