Icma.az
close
up
RU
Orxan Fikrətoğlunun Osmanlıya “atdığı daş”: “Məzarına zərər vurulub”

Orxan Fikrətoğlunun Osmanlıya “atdığı daş”: “Məzarına zərər vurulub”

Icma.az bildirir, Yenisabah saytına əsaslanaraq.

“Osmanlını şirvanlılar idarə edib” başlıqlı podcast videosu ilə çılğın müzakirə gedir. Halbuki yazıçı Orxan Fikrətoğlu müsahibəsində belə bir fikri ümumiyyətlə deməyib.

“Osmanlı sultanları sufizmə meyilli idi. Onlar digər fənlər kimi, təsəvvüf dərsləri də alırdı. Həmin təsəvvüf qrupları arasında ən geniş yayılmışı xəlvətilik sufi məktəbidir. Bu məktəbin yarandığı yer Şamaxının Avaxıl kəndidir”.

Bu sözləri “Yeni Sabah”a açıqlamasında AMEA-nın Arxeologiya və Antropologiya İnstitutunun aparıcı elmi işçisi və “Miras Mədəni İrsin Öyrənilməsinə Kömək” İctimai Birliyinin sədri Fariz Xəlilli deyib. Marqarita pizza

Onun sözlərinə görə, dünyadakı sufilərin yarıdan çoxu xəlvəti təriqəti ardıcılıdır:

“Şirvanşahlar Sarayındakı Seyid Yəhya Bakuviyə qədər bütün xəlvəti böyükləri şirvanlıdır. Seyid Yəhyanın özü “Bakuvi” künyəsi daşısa da, şamaxılıdır. Etnik kimlik müstəvisindən baxsaq, xəlvətilik Şirvan, Azərbaycan əsaslıdır. Bu, olduqca geniş yayılmış bir təriqətdir. Bu gün dünyadakı sufilərin yarıdan çoxu xəlvəti təriqəti ardıcılıdır. Əlcəzairdə, Tunisdə, Mərakeşdə, Mavritaniyada, Malidə hökumət nümayəndələrinin əksəriyyəti xəlvətidir.

Orta əsrlərdə həm Ağqoyunlu, həm Osmanlı, həm də Məmlük sarayının yaxınlığında xəlvəti böyüklərinin xanəgahları olub. Müvafiq olaraq, Təbrizdə, Qahirədə və İstanbulda xəlvətilik haqqında yazılan əksər ədəbiyyatlara nəzər yetirsəniz, görərsiniz ki, Osmanlı sarayında digər fənlər kimi, təsəvvüf dərsləri də keçirilirdi. Həmin dövrdə hansı xanəgah daha çox tanınırdısa, dərsi orada alırdılar. Yaxud xanəgah öz xəlifələrindən birini dərs üçün saraya göndərirdi.

Osmanlı dövlətinin quruluşunda belə təsəvvüf meyilləri var. 19-cu əsrdə Sultan Əbdüləzizin sədrəzəmlərindən biri nəqşibəndi təriqətindən olan İsmayıl Siracəddin əş-Şirvaninin oğlu, kürdəmirli Şirvanzadə Rüşdü Paşa idi”.

Arxeoloq əlavə edib ki, xəlvətilikdən fərqli olaraq, nəqşibəndilik Buxara əsaslıdır:

“Bu təriqət məhz Buxara şəhərində yaranıb və yayılıb. 19-cu əsrin əvvəllərində Azərbaycana Dehli və Bağdaddan nəqşibəndilik daxil oldu. Bu təriqətin Azərbaycandakı mərkəzi Kürdəmir olub. Bizim ən savadlı ziyalılarımız bu təriqətə meyilli idi. Məsələn, İsmayıl bəy Qutqaşınlı. Onun qardaşı Hacı Yəhya Qutqaşınlı Məkkədə məskən salmışdı. Laçının Cicimli kəndindən olan Mir Həmzə Nigari “Çaynamə” əsəri ilə sufizmdə yeni bir mərhələ açmışdı. Şimali Qafqazda İmam Şamilin müəllimləri əslən Kürdəmirdən idi. 19-20-ci əsrlərdə Azərbaycanda daha çox nəqşibəndilik yayılmışdı”.

Tarixçi vurğulayıb ki, Seyid Yəhya Bakuvinin nəşinin yandırılması ilə bağlı iddia saxtadır:

“Nəşin yandırılması ilə bağlı məsələ Seyid Yəhya Bakuviyə aid deyil. O, Şirvanda, o cümlədən Bakıda dərin hörmət görüb. Çar Rusiyası dövründə, 1910-cu il hadisələri zamanı onun məzarına zərər vurulub. Bizim arxeoloqlar sonralar həmin yerdə qazıntılar apardığı zaman türbənin içərisindən 18 ayrı şəxsin skeletini tapıb”.

Xatırlatma: yazıçı Orxan Fikrətoğlu “Söhbətgah” yutub verilişində iddia edib ki, vaxtilə Osmanlı İmperiyasına hökmranlıq etmiş 8 sultan xəlvətiyyə məzhəbinin ardıcılı olub.

Nazim Hacıyev


Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:115
embedMənbə:https://yenisabah.az
archiveBu xəbər 17 İyul 2026 14:51 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see319

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see319

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see316

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see312

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see294

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see293

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

20 Noyabr 2026 21:27see278

YAP Nizami rayon təşkilatının növbəti yeni ərazi partiya təşkilatı təsis edilib

20 Noyabr 2026 20:43see275

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see269

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see269

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see267

Liderlər razılığa gəldi: Süni intellektin hərbi əməliyyatlara müdaxiləsi məhdudlaşdırılır

20 Noyabr 2026 21:29see265

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

20 Noyabr 2026 21:24see259

“Xəstələr bilmir hara getsin, hara qaçsın” Onkoloji müalicə ilə bağlı ÇAĞIRIŞ

20 Noyabr 2026 17:30see256

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

20 Noyabr 2026 22:29see254

Ağdamda yaradıcı master klas təşkil olundu FOTO

20 Noyabr 2026 21:05see243

Cennifer Lopesdən ETİRAF: “Altı ay dayanmadan ağladım”

20 Noyabr 2026 19:20see240

Qan qrupu immunitetə nə dərəcədə təsir edir?

20 Noyabr 2026 13:53see235

Qazax şəhərində beşinci İdman Festivalının açılış mərasimi keçirilib FOTO

20 Noyabr 2026 21:35see219

3 Tesla MRT SAF Hospitalda Nə zaman həyat əhəmiyyətlidir? (VİDEO)

20 Noyabr 2026 15:57see211
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri