Öz silahları ilə viruslarla mübarizə edən “ağıllı” molekullar yaradılıb...

...Lozanna Federal Politexnik Məktəbinin İsveçrə alimləri aptamerlərin - virusları dəqiq tanıya bilən sintetik DNT və RNT molekullarının yaradılması üçün yeni texnologiya işləyib hazırlamaqla biotibbdə sıçrayış əldə ediblər. Yeni MEDUSA sistemi ənənəvi analoqlardan 10-1000 dəfə daha effektiv olan molekulyar “tələlər” yaratmağa imkan verir.

SİA-nın məlumatına görə, tədqiqat Nature Nanotechnology (NatNanotech) elmi jurnalında dərc olunub.

Yenilik təsadüfi birləşmədən dəqiq molekulyar uyğunluğa keçiddədir. Adi aptamerlər atılan spagetti kimi xaotik hərəkət edərkən, yeni sistem viral zülalların həndəsəsini mükəmməl şəkildə təkrarlayan üçölçülü strukturlar yaradır

Tədqiqata rəhbərlik edən professor Maartye Bastinqs, “...bu, spagetti atmaqdan cərrahi olaraq dəqiq redaktəyə keçməyə bənzəyir”,- deyib.

Metod SARS-CoV-2 kimi viral sünbüllərin strukturunu təqlid edən molekulyar skafoldların istifadəsinə əsaslanır. Bu skafoldlar eyni vaxtda bir neçə nöqtədə virusa bağlanan multimerik aptamerlərin yaradılması üçün əsas rolunu oynayır.

Bu yanaşma virusların öz strukturunu onlara qarşı effektiv şəkildə çevirir. İnkişaf virus xəstəliklərinin diaqnostikası və müalicəsi üçün yeni perspektivlər açır.

Texnologiya nəinki patogenləri daha dəqiq müəyyən etməyə, həm də virus infeksiyasının effektiv blokerlərini yaratmağa imkan verir.

Alimlərin yaxın planlarına sistemin daha mürəkkəb viruslarla, o cümlədən danq qızdırması və qarayara ilə mübarizə aparmaq üçün uyğunlaşdırılması və inkişaf prosesini həftələrdən günlərə qədər sürətləndirmək daxildir.

Nazlı Almuradova