Paşinyan Əliyevə hazırıq dedi, İrəvan yeni yolu açıqladı Gizli yoxlama

Azərbaycanın Ermənistana tranzitlə bağlı məhdudiyyəti aradan qaldırmasından sonra İrəvan hökuməti də bənzər bəyanatla çıxış edib. Ermənistanın Baş naziri Nikol Paşinyan ölkəsinin də Türkiyə və Azərbaycan arasında yük daşımalarının tranzitini həyata keçirməyə hazır olduğunu bildirib. Baş nazir hətta bunun üçün Marqara-Yeqnadzor-Sisian-Gorus marşrut xəttini təklif edib.

Analitiklərin fikrincə, bu, Azərbaycanın jestinə adekvat reaksiya kimi görünsə də, Bakının tranzit qadağasını ləğv etmək qərarı ilə Paşinyanın təklifi arasında fərq var. Həmçinin yekun sülh müqaviləsi imzalanmadan belə bir qərarın erkən olduğu bildirilir.

Globalinfo.az-a danışan politoloq Qabil Hüseynli deyib ki, Azərbaycanın Ermənistana tətbiq etdiyi tranzit qadağasının ləğvi regionda yaranan yeni siyasi vəziyyətin göstəricisidir:

“Yəni bu qərar həm iqtisadi, həm də siyasi baxımdan əhəmiyyətli addımdır. Çünki uzun illərdir bağlı olan kommunikasiyaların açılması bölgədə qarşılıqlı etimadın artmasına, ticarət və logistik əlaqələrin canlanmasına xidmət edə bilər.

Paşinyanın bu qərardan sonra verdiyi açıqlamalar, xüsusilə, “Türkiyə və Azərbaycan arasında yük daşımalarının Ermənistan üzərindən həyata keçirilməsinə hazırıq”, – deməsi zahirən Bakının jestinə müsbət cavab kimi görünür. Lakin burada vacib bir fərq var. Azərbaycan tranzit qadağasını ləğv etməklə prinsipial olaraq yolların açılmasına razılıq verdiyini göstərib, amma bu, avtomatik şəkildə Ermənistan üzərindən keçən konkret marşrutların təsdiqlənməsi demək deyil. Paşinyanın təklif etdiyi Marqara–Yeqnadzor–Sisian–Gorus marşrutu isə daha çox Ermənistanın öz nəzarətində olan və strateji əhəmiyyət daşıyan bir xəttdir. Bu, İrəvanın həm iqtisadi dividendlər qazanmaq, həm də tranzit axınlarını nəzarətdə saxlamaq niyyəti ilə bağlıdır.

Ekspertlərin “tezdir” deməsinin səbəbi də məhz buradadır. Çünki bu cür təkliflərin icrası yekun sülh müqaviləsi imzalanmadan real mexanizmə çevrilə bilməz. Sülh razılaşması olmadan tərəflər arasında tam hüquqi təminat yaranmır və istənilən an siyasi gərginlik belə layihələrə mane ola bilər”.

Qabil Hüseynli

Politoloq qeyd edib ki, Azərbaycanın addımı, əslində, sülh gündəliyinə dəstək xarakteri və qarşı tərəfin reaksiyasını yoxlama məqsədi daşıyır:

“Paşinyan isə bunu fürsət kimi dəyərləndirərək həm beynəlxalq arenaya “əməkdaşlığa açıq” imicini göstərmək, həm də daxildə iqtisadi aktivlik və diplomatik uğur təəssüratı yaratmaq istəyir.

Yəni qısası, Bakı ilə İrəvan arasında yaranan bu “yumşalma siqnalı” pozitiv görünür, amma hələ çox kövrəkdir. Prosesin real nəticə verməsi üçün sülh müqaviləsinin imzalanması, nəqliyyat marşrutlarının təhlükəsizlik və hüquqi mexanizmlərinin dəqiq müəyyənləşdirilməsi vacibdir. O vaxta qədər Paşinyanın təklifi daha çox siyasi jest kimi dəyərləndirilə bilər”.

Turan Rzayev
Globalinfo.az