Paşinyan separatizmə qarşıdır: Qonşuları əməkdaşlığa çağırdı TƏHLİL

“Onun bu mövqeyi Vaşinqtonda imzalanan sənədlərin, eləcə də bundan əvvəl əldə edilmiş razılaşmaların icrasına töhfə verə bilər. Ermənistanın Azərbaycanla münasibətlərdə konstruktiv xətt seçməsi bölgədə iqtisadi inteqrasiyanın, yeni kommunikasiya layihələrinin və təhlükəsizlik mexanizmlərinin yaranması üçün vacibdir. Bununla belə, Paşinyan üçün bu yanaşma ciddi risklər də daşıyır. O, seçki ərəfəsində yenidən ciddi daxili müqavimətlə üzləşə bilər. Ermənistanda hələ də revanşist düşüncələri bölüşən və keçmiş siyasətə qayıtmaq istəyən geniş bir kütlə mövcuddur. Bu qüvvələr daxilində Rusiyanın dəstəyi ilə “Qarabağ məsələsini yenidən gündəmə gətirmək” niyyəti olan qrupların aktivləşməsi gözləniləndir. Üstəlik, Avropa Birliyinin də müəyyən dairələrinin bu proseslərə dolayı dəstək göstərməsi Ermənistan daxilində siyasi balansı daha da mürəkkəbləşdirir.

“Qarabağ ermənilərinə söyləmişəm ki, onların qayıdışı qeyri-realdır”. Bunu Ermənistan Baş naziri Nikol Paşinyan deyib. O bildirib ki, əgər biz qayıdış gündəmini davam etdirsək, bu, (separatçı) “Qarabağ hərəkatı”nı yenidən başlayacağımız anlamına gələcək. Mən artıq bəyan etmişəm ki, biz “Qarabağ hərəkatı”nı davam etdirməməliyik, bu bitib, onu dirçəltmək cəhdləri əbəs olacaq”. 

Paşinyanın sözlərinə görə, Ermənistan Qarabağ məsələsinin həll olunmadığını bəyan edərsə, bu, yeni müharibə demək olacaq: “Qarabağ məsələsinin davam etməsi yeni müharibə, yeni qurbanlar, yeni çətinliklər, gözlənilməz nəticələrlə yeni blokada deməkdir. Qarabağ məsələsinin həll olunmadığını deyənlər, mahiyyət etibarilə Ermənistanın yeni müharibəyə başlamalı olduğunu deyirlər”. Baş nazir Azərbaycan və Ermənistanın bir-birinin ərazi bütövlüyünü tanıdığını qeyd edib.

Paşinyanın bəyanatını şərh edən politoloq Abutalıb Səmədov Sherg.az-a açıqlamasında bildirib ki, Ermənistan Baş naziri Nikol Paşinyanın Qarabağla bağlı səsləndirdiyi son bəyanatlar həm siyasi cəsarət, həm də müəyyən mənada səmimiyyət nümayiş etdirir: “Parlament seçkiləri ərəfəsində belə həssas mövzuda ritorikanı kəskin şəkildə dəyişmək, separatizmlə bağlı illərdir formalaşmış ictimai stereotiplərə zidd mesaj vermək, heç şübhəsiz ki, onun siyasi rəqiblərinin əlinə əlavə arqumentlər verir. Buna baxmayaraq, Paşinyan geniş ictimaiyyətin xoşuna gəlməyəcək mövqeni açıq şəkildə səsləndirir və bu, onun siyasi xəttinin taktiki deyil, strateji yanaşma olduğunu göstərir. Bu, ilk dəfə deyil ki, Paşinyan oxşar mövqe nümayiş etdirir. O, uzun müddətdir ki, Ermənistanın gələcəyini “4-cü Ermənistan Respublikası” adlandırdığı yeni siyasi fəlsəfə üzərində qurmaq istəyini vurğulayır. Paşinyanın təsvir etdiyi bu model qonşu dövlətlərlə qarşıdurma yox, əməkdaşlıq siyasətinə, ərazi iddialarından imtina və separatizmin dəstəklənmədiyi modern dövlət quruculuğuna əsaslanır. Bu, Ermənistan üçün həm regiondakı reallıqlara uyğunlaşma cəhdi, həm də müstəqil siyasi kurs axtarışıdır”.

Politoloq qeyd edib ki, Paşinyanın son açıqlamaları Cənubi Qafqazda sülh və əməkdaşlıq mühitinin formalaşmasına real zəmin yaradan faktorlardandır: “Onun bu mövqeyi Vaşinqtonda imzalanan sənədlərin, eləcə də bundan əvvəl əldə edilmiş razılaşmaların icrasına töhfə verə bilər. Ermənistanın Azərbaycanla münasibətlərdə konstruktiv xətt seçməsi bölgədə iqtisadi inteqrasiyanın, yeni kommunikasiya layihələrinin və təhlükəsizlik mexanizmlərinin yaranması üçün vacibdir. Bununla belə, Paşinyan üçün bu yanaşma ciddi risklər də daşıyır. O, seçki ərəfəsində yenidən ciddi daxili müqavimətlə üzləşə bilər. Ermənistanda hələ də revanşist düşüncələri bölüşən və keçmiş siyasətə qayıtmaq istəyən geniş bir kütlə mövcuddur. Bu qüvvələr daxilində Rusiyanın dəstəyi ilə “Qarabağ məsələsini yenidən gündəmə gətirmək” niyyəti olan qrupların aktivləşməsi gözləniləndir. Üstəlik, Avropa Birliyinin də müəyyən dairələrinin bu proseslərə dolayı dəstək göstərməsi Ermənistan daxilində siyasi balansı daha da mürəkkəbləşdirir.

Görünən odur ki, Ermənistan seçkiləri öncəsi yeni gərginlik mərhələsinə daxil olur. Paşinyanın qarşısında təhlükəsizlik riskləri də, siyasi təzyiq mexanizmləri də artır. Bununla belə, o, öz ardıcıl mövqeyi ilə bölgədə daha sabit, proqnozlaşdırılan və əməkdaşlığa əsaslanan mühitin formalaşmasına real töhfə verə bilər.

Ümid edək ki, seçkilərin nəticələri Ermənistanda radikalizmin deyil, məhz sülh və əməkdaşlıq xəttinin qalib gəlməsinə şərait yaradacaq. Bu isə Cənubi Qafqaz üçün daha stabil və təhlükəsiz gələcək deməkdir”.