Paşinyanın “sənəd açılışı”: Ermənistan siyasətində yeni qarşıdurma mərhələsi

Ermənistan baş naziri Nikol Paşinyanın Qarabağ danışıqları ilə bağlı arxiv sənədlərini ictimaiyyətə açıqlaması ölkənin siyasi həyatında yeni və gərgin bir dövrün başlanğıcını göstərir. Bu addım uzun illərdir münaqişə ətrafında formalaşdırılmış rəsmi narrativlərin sarsıdılmasına yönəlib və Ermənistan cəmiyyətində geniş rezonans doğurub. Sənədlərin məzmunu göstərir ki, əvvəlki hakimiyyətlərin danışıqlarda tutduğu xətt ictimaiyyətə təqdim olunan rəsmi versiyalarla tam üst-üstə düşməyib. Bu da Paşinyanın iddia etdiyi kimi, siyasi elitanın öz mövqelərini qorumaq üçün münaqişəni daxili siyasətdə alətə çevirdiyini bir daha gündəmə gətirir.

Bu sənədlərin açıqlanması həm də Ermənistan daxilində güc balansını dəyişmək məqsədi daşıyır. Keçmiş prezidentlərin komanda üzvləri materialların natamam olduğunu bildirərək hökuməti manipulyasiyada ittiham etsələr də, cəmiyyətin bir hissəsi açılan faktları əvvəlki hakimiyyətlərin danışıqlarda nə qədər qeyri-məhsuldar mövqe tutduğunun təsdiqi kimi qəbul edir. Münaqişənin həlli üçün illər boyu masada olmuş variantların reallaşdırılmaması, risklərin düzgün qiymətləndirilməməsi və “status-kvo”nun süni şəkildə uzadılması Ermənistanın sonrakı məğlubiyyətinə gətirib çıxaran əsas amillərdən biri kimi təqdim olunur. Bu çərçivədə Paşinyan yeni siyasi üstünlük əldə edərək rəqiblərini çətin vəziyyətə salmağa nail olur.

Eyni zamanda, sənədlərin yayımlanması Ermənistan siyasi sistemindəki dərin parçalanmanı daha da kəskinləşdirə bilər. Çünki bu proses təkcə keçmiş liderləri deyil, illərlə formalaşdırılmış milli kimlik və təhlükəsizlik yanaşmalarını da hədəfə alır. Paşinyan bu “mitsizləşdirmə” xəttini davam etdirərsə, ölkədə siyasi və ictimai qarşıdurmanın daha da artacağı istisna edilmir. Bununla belə, o, indiki mərhələdə öz bazasına mesaj verir ki, Ermənistan artıq köhnə yanaşmalarla idarə oluna bilməz və yeni siyasi kurs keçmiş illərin səhvlərinə görə cəmiyyət qarşısında açıq olmalıdır. Nəticədə, sənəd açıqlaması həm siyasi mübarizə alətinə çevrilir, həm də Ermənistanın regional reallıqları daha düzgün dərk etmək məcburiyyətində qaldığını göstərir.

Alim Nəsirov