Paşinyanın yeni 11 “təşəbbüsü” nəyə xidmət edir?

Paşinyan Azərbaycanla münasibətlərin guya normallaşdırılması üzrə 11 maddəlik təşəbbüslə çıxış etdi. Azərbaycanda isə siyasi analitiklər hesab edir ki, erməni baş nazirin yeni təşəbbüsləri sülhə yox, imitasiyaya xidmət edir.

Musavat.com xəbər verir ki, bu barədə siyasi şərhçi Aydın Quliyev bildirib. Onun sözlərinə görə, sayın nə qədər olması  önəmli deyil. Önəmli odur ki, təşəbbüs həqiqətən sülh xidmət etsin. Ancaq diqqət etdikdə Paşinyanın irəli sürdüyü təkliflərin əksəriyyəti bunun əksini deyir: “Əvvəla, şərti 11 təklifin yalnız ikisi Azərbaycanın son 2 ildə irəli sürdüyü 4 vacib şərtin bir hissəsidir. Paşinyan Minsk Qrupunun buraxılması və beynəlxalq hüquqi müstəvidə qarşılıqlı iddialardan imtina edilməsi şərtləri ilə razılaşıb. Həm də Azərbaycanın  sözügedən 4 şərti kompleks xarakterlidir və onlar  yalnız o halda praktik nəticəli ola bilər ki, yarımçıq yox, 4-ü də bütöv  qəbul və icra edilsin. Paşinyanın qəbul etmədiyi digər 2 şərt konstitusiyanın dəyişdirilməsi və sərhədlərdə 3-cü ölkələrin qüvvələrinin yerləşdirilməsindən imtina etməkdir...

Paşinyanın yerdə qalan 9 təklifinin 4-ü Azərbaycanın əvvəlki dövrlərdə imtina etdiyi və ya sülh sazişinə dəxli olmayan məsələlər sırasına atdığı ideyalardı. Bunlar 90 faiz razılaşdırılmış,  yəni yarımçıq hesab etdiyimiz sazişin imzalanması, Paşinyanın mifik "Dünya qovşağı" layihəsi, atəşkəsin pozulması faktlarının birgə araşdırılması mexanizminin işlənməsi və silahlanmaya birgə nəzarət  mexanizmi üzrə danışıqlar aparılması...Bu 4 təşəbbüsün hər  birindən imtina üzrə Azərbaycanın çox aydın arqumentləri var və bu barədə çox deyildiyi üçün təkrar etmirəm”.

A.Quliyev hesab edir ki, Paşinyanın yerdə qalan 5 təklifinin bəzisi  mənasızdır. Məsələn, gərginlik  yaradan nitqlərdən imtina, sülh sazişinin bütün müddəalarının tam və effektiv şəkildə icra edilməsi üzərində işləmək: “Bəzisi isə elə məsələlərdir ki, artıq onlarla bağlı razılaşmanın olmasına baxmayaraq Ermənistan onları icra etmir. Məsələn, itkin düşmüş şəxslərin taleyinin araşdırılması üzərində intensiv işləmək.

Paşinyanın digər 2 “təşəbbüsü” isə delimitasiya və qaçqınlarla bağlıdır ki, Azərbaycan bunların birini Ermənistana zorla qəbul etdirib (delimitasiya), qaçqınlarla bağlı isə Azərbaycanın kompleks təkliflərini Ermənistan hələ də sabotaj etməklə məşğul olur.

Göründüyü kimi, Paşinyanının “təşəbbüsləri” həqiqətdə prosesin irəlilədilməsinə xidmət etmir, əksinə sadəcə “təşəbbüskar” kimi görünmək cəhdidir.