Paytaxtın yükü: Bakı bizə dar gəlir?

Bakı həm tariximiz, həm də bugünümüzdür. Lakin etiraf etməliyik ki, bu gün Bakı sadəcə paytaxt deyil, ölkənin demək olar ki, hər şeyidir. İqtisadiyyatın, təhsilin, səhiyyənin və əhalinin böyük bir hissəsinin tək bir nöqtədə cəmləşməsi Bakını "nəhəng bir başı olan, lakin bədəni zəif qalan" orqanizmə bənzədir. Bəs paytaxtın köçürülməsi bu problemi həll edə bilərmi?

Paytaxtın köçürülməsi ideyasının arxasında bir neçə ciddi arqument dayanır. Birincisi Bakı həddindən artıq yüklənib. Tıxaclar, infrastruktur çatışmazlığı və ekoloji gərginlik pik həddədir. Paytaxtın başqa şəhərə (məsələn, Gəncəyə, Bərdəyə və ya işğaldan azad edilmiş Ağdama) köçürülməsi həmin regionda sürətli canlanmaya, yeni iş yerlərinin açılmasına və investisiya axınına səbəb ola bilər.

İkincisi isə Bakının ekoloji vəziyyəti və içməli su problemi gələcəkdə şəhərin daha çox əhalini qəbul etməsini qeyri-mümkün edəcək.

Tarixdə buna bənzər uğurlu və uğursuz nümunələr çoxdur. Məsələn, Qazaxıstan paytaxtı Almatıdan Astanaya köçürməklə ölkənin şimal regionunu canlandıra bildi. Braziliya isə Rio-de-Janeyrodan Braziliaya köçməklə daxili rayonların inkişafına nail oldu. Digər tərəfdən, bu proses çox böyük maliyyə vəsaiti və onilliklərlə vaxt tələb edən bir layihədir.

Paytaxtın köçürülməsi sadəcə binaların yerini dəyişmək deyil, bir düşüncə inqilabıdır. Bakı bizim göz bəbəyimizdir, amma Azərbaycan sadəcə Bakıdan ibarət deyil. Ölkənin hər bir guşəsinin paytaxt enerjisi ilə canlanması, gələcək nəsillər üçün daha tarazlı və yaşana bilən bir Azərbaycan deməkdir. Bəlkə də artıq "Bakı mərkəzli" düşüncədən uzaqlaşıb, bütün ölkəni mərkəzə çevirməyin vaxtıdır.

Leyla Mirzə, Bizimyol.info