“Pezeşkianın bəyanatı ideoloji, geosiyasi mesaj daşıyır”

“İran Prezidenti Məsud Pezeşkianın Pakistan və Əfqanıstan arasında baş verən son hadisələrin xalqın iradəsinin təzahürü yox, islam düşmənləri və sionistlərin təxribat və intriqalarının nəticəsidir deməsində diqqətçəkən əsas məqam ondan ibarətdir ki, Pakistan–Əfqanıstan xəttində yaranan yeni gərginliklər təkcə yerli maraqların toqquşması deyil, həm də regionu sabitlikdən uzaqlaşdırmaq istəyən xarici qüvvələrin oyununun nəticəsi kimi qiymətləndirilir. Bu arqument, xüsusilə İran və digər region ölkələrinin son illərdə Qərb və İsrailin bölgədəki təsir dairəsini məhdudlaşdırmaq səyləri fonunda daha da aktuallaşır”.

Bu sözləri xalqcebhesi.az-a açıqlamasında siyasi elmlər üzrə fəlsəfə doktoru, politoloq Züriyə Qarayeva söyləyib.

Politoloqun sözlərinə görə, son aylarda Pakistan–Əfqanıstan sərhədində artan silahlı toqquşmalar, sərhəd keçidlərinin bağlanması və qarşılıqlı ittihamlar regiondakı radikal qruplaşmaların yenidən aktivləşməsi ilə eyni vaxta təsadüf edir: “Bu proseslərin arxasında həm kəşfiyyat müharibəsi, həm də enerji və nəqliyyat marşrutlarına nəzarət uğrunda rəqabət dayanır. ABŞ-nin 2021-ci ildə Əfqanıstandan çıxmasından sonra bölgədə yaranan boşluq müxtəlif güclər – o cümlədən Çin, Rusiya, İran və Qərb blokları arasında təsir uğrunda mübarizəni dərinləşdirib”.

Z.Qarayeva belə vəziyyətdə sionist amilinin gündəmə gətirilməsinin, əslində, İranın regional siyasətində ənənəvi “xarici düşmən konsepsiyasının” davamı olduğunu deyib: “Tehran hesab edir ki, müsəlman ölkələri arasında qarşıdurma Qərb üçün “parçala və hökm sür” strategiyasının tərkib hissəsidir. Bununla belə, gərginliyin yalnız xarici amillərlə izah edilməsi də tam mənzərəni əks etdirmir, çünki Pakistan və Əfqanıstanın öz daxilindəki etnik, sərhəd və radikalizm problemləri bu böhranı dərinləşdirən əsas daxili faktorlardır. Nəticə etibarilə, Pezeşkianın bəyanatı həm ideoloji, həm də geosiyasi mesaj daşıyır: İran bir tərəfdən İslam həmrəyliyinə çağırır, digər tərəfdən bölgədə Qərb və İsrailin təsirinə qarşı alternativ güc mərkəzi kimi öz mövqeyini möhkəmləndirmək istəyir”.

Röya İsrafilova