Icma.az
close
up
RU
Menu

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

Bu ərazidə yeni üç mərtəbəli məktəb TİKİLƏCƏK 9 milyonluq LAYİHƏ

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

Pivə qədim Peru imperiyasının hakimiyyətini möhkəmləndirməyə kömək edib (ARAŞDRMA)

Pivə qədim Peru imperiyasının hakimiyyətini möhkəmləndirməyə kömək edib (ARAŞDRMA)

Qaynarinfo saytından verilən məlumata görə, Icma.az xəbər verir.

Yeni elmi tədqiqat göstərir ki, qədim Perunun inkaqədərki Uari (Wari) sivilizasiyasının yüksəlişində psixodelik maddələrlə qarışdırılmış pivənin mühüm rolu ola bilər.

Qaynarinfo xəbər verir ki, "Live Science" portalının məlumatına görə, Uari imperiyasının çiçəklənmə dövrü eramızın təxminən 600–1000-ci illərinə təsadüf edib. Bu sivilizasiya mumiyalanmış basdırma yerləri, insan qurbanları və qızıl, gümüş və bürüncdən hazırlanmış incə sənət nümunələri ilə tanınır. Uarilər Peru ərazisinin böyük hissəsinə, eləcə də Argentina və Çilinin bəzi bölgələrinə nəzarət ediblər.

Psixodeliklərlə qarışdırılmış pivə

"La Revista de Arqueología Americana" jurnalında dərc olunan araşdırmada alimlər bildirirlər ki, Uari rəhbərləri psixodelik təsirə malik maddələri pivəyə əlavə etməklə ictimai birliyi və siyasi gücü möhkəmləndiriblər. Onların fikrincə, bu içkinin uzunmüddətli psixoloji təsiri günlərlə, bəzən hətta həftələrlə davam edib və ortaq ziyafətlərdə onu içənlər arasında güclü sosial bağlar yaradıb.

Tədqiqatda "Anadenanthera colubrina" (yerli dildə "vilka” adlanan) bitkisinin toxumlarının qalıqları aşkar edilib. Bu bitki "Schinus molle" adlı bitkidən hazırlanmış pivə qalıqları ilə birlikdə tapılıb. "Vilka"nın tərkibində psixodelik maddələr mövcuddur və onun pivə ilə qarışdırılması təsiri yumşaltsa da, daha uzun müddət davam etdirmiş ola bilərdi.

Araşdırmanın müəlliflərindən biri, Kanada Ontario Kral Muzeyinin Cənubi Amerika arxeologiyası bölməsinin kuratoru Castin Cenninqs qeyd edib ki, bu içkilərin birgə içilməsi insanlar arasında empatiya və açıqlığı artıraraq sosial sabitliyə töhfə verib.

Möhkəmlənən sosial bağlar

Ziyafətlər adətən Uari rəsmilərinin iqamətgahlarında keçiriliv. Bu məkanlar qapalı, hündür divarlarla əhatələnmiş sahələr olub və burada onlarla insan saatlarla bir yerdə içir, danışır, dua edir və birlikdə vaxt keçiriv. Alimlərin fikrincə, bu cür birgə təcrübələr insanların bir-birinə bağlılığını artıraraq imperiyanın siyasi dayaqlarını möhkəmləndirib.

Araşdırmanın digər müəllifi, müstəqil alim Ceykob Kir hesab edir ki, belə içkilərin ildə bir neçə dəfə içilməsi uzunmüddətli psixoloji təsir göstərərək, cəmiyyətin kollektiv düşüncə tərzini formalaşdıra bilər. Bu, genişlənən imperiyada zorakılıq və düşmənçiliyi azaldan bir sosial mexanizm rolunu oynamış ola bilər.

Fərqli elmi baxışlar

Araşdırma elmi ictimaiyyətdə birmənalı qarşılanmayıb. Arizona Dövlət Universitetinin İnsan təkamülü və sosial dəyişikliklər məktəbinin direktoru Patrik Rayan Uilyams bildirib ki, bu "maraqlı hipotezdir", lakin hələlik "vilka"nın həqiqətən pivəyə əlavə edildiyinə dair sübut yoxdur. O qeyd edib:

"Sadəcə olaraq toxumların pivə qalıqlarının yaxınlığında tapılması, onların birgə istifadə olunduğu anlamına gəlmir. Pivə qablarının məsamələrində "vilka"nın kimyəvi izləri aşkarlansa, bu fərziyyə daha inandırıcı olar".

Arxeoloq və Kolumböncəsi Arxeologiya Tədqiqat Qrupunun prezidenti Meri Qlovatski isə araşdırmanı "düşündürən, lakin ehtiyatla yanaşılmalı” adlandırıb. O, erkən And sivilizasiyalarında müxtəlif sərxoşedici maddələrin, o cümlədən "vilka”nın siyasi danışıqlarda geniş istifadə olunduğunu xatırladıb və Uarilərin bu baxımdan digərlərindən çox da fərqlənmədiyini bildirib.

Aydın

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:185
embedMənbə:https://qaynarinfo.az
archiveBu xəbər 09 Oktyabr 2025 21:58 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see277

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see271

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see255

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

16 Noyabr 2026 12:36see252

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see245

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see237

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

16 Noyabr 2026 22:45see233

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see227

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

16 Noyabr 2026 14:44see227

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see227

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see220

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

16 Noyabr 2026 15:49see218

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see215

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

16 Noyabr 2026 20:15see214

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

16 Noyabr 2026 17:35see212

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

17 Noyabr 2026 09:13see202

Bu ərazidə yeni üç mərtəbəli məktəb TİKİLƏCƏK 9 milyonluq LAYİHƏ

16 Noyabr 2026 18:22see197

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see193

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

17 Noyabr 2026 09:14see191

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

16 Noyabr 2026 23:35see189
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri