Icma.az
close
up
RU
Pivə qədim Peru imperiyasının hakimiyyətini möhkəmləndirməyə kömək edib (ARAŞDRMA)

Pivə qədim Peru imperiyasının hakimiyyətini möhkəmləndirməyə kömək edib (ARAŞDRMA)

Qaynarinfo saytından verilən məlumata görə, Icma.az xəbər verir.

Yeni elmi tədqiqat göstərir ki, qədim Perunun inkaqədərki Uari (Wari) sivilizasiyasının yüksəlişində psixodelik maddələrlə qarışdırılmış pivənin mühüm rolu ola bilər.

Qaynarinfo xəbər verir ki, "Live Science" portalının məlumatına görə, Uari imperiyasının çiçəklənmə dövrü eramızın təxminən 600–1000-ci illərinə təsadüf edib. Bu sivilizasiya mumiyalanmış basdırma yerləri, insan qurbanları və qızıl, gümüş və bürüncdən hazırlanmış incə sənət nümunələri ilə tanınır. Uarilər Peru ərazisinin böyük hissəsinə, eləcə də Argentina və Çilinin bəzi bölgələrinə nəzarət ediblər.

Psixodeliklərlə qarışdırılmış pivə

"La Revista de Arqueología Americana" jurnalında dərc olunan araşdırmada alimlər bildirirlər ki, Uari rəhbərləri psixodelik təsirə malik maddələri pivəyə əlavə etməklə ictimai birliyi və siyasi gücü möhkəmləndiriblər. Onların fikrincə, bu içkinin uzunmüddətli psixoloji təsiri günlərlə, bəzən hətta həftələrlə davam edib və ortaq ziyafətlərdə onu içənlər arasında güclü sosial bağlar yaradıb.

Tədqiqatda "Anadenanthera colubrina" (yerli dildə "vilka” adlanan) bitkisinin toxumlarının qalıqları aşkar edilib. Bu bitki "Schinus molle" adlı bitkidən hazırlanmış pivə qalıqları ilə birlikdə tapılıb. "Vilka"nın tərkibində psixodelik maddələr mövcuddur və onun pivə ilə qarışdırılması təsiri yumşaltsa da, daha uzun müddət davam etdirmiş ola bilərdi.

Araşdırmanın müəlliflərindən biri, Kanada Ontario Kral Muzeyinin Cənubi Amerika arxeologiyası bölməsinin kuratoru Castin Cenninqs qeyd edib ki, bu içkilərin birgə içilməsi insanlar arasında empatiya və açıqlığı artıraraq sosial sabitliyə töhfə verib.

Möhkəmlənən sosial bağlar

Ziyafətlər adətən Uari rəsmilərinin iqamətgahlarında keçiriliv. Bu məkanlar qapalı, hündür divarlarla əhatələnmiş sahələr olub və burada onlarla insan saatlarla bir yerdə içir, danışır, dua edir və birlikdə vaxt keçiriv. Alimlərin fikrincə, bu cür birgə təcrübələr insanların bir-birinə bağlılığını artıraraq imperiyanın siyasi dayaqlarını möhkəmləndirib.

Araşdırmanın digər müəllifi, müstəqil alim Ceykob Kir hesab edir ki, belə içkilərin ildə bir neçə dəfə içilməsi uzunmüddətli psixoloji təsir göstərərək, cəmiyyətin kollektiv düşüncə tərzini formalaşdıra bilər. Bu, genişlənən imperiyada zorakılıq və düşmənçiliyi azaldan bir sosial mexanizm rolunu oynamış ola bilər.

Fərqli elmi baxışlar

Araşdırma elmi ictimaiyyətdə birmənalı qarşılanmayıb. Arizona Dövlət Universitetinin İnsan təkamülü və sosial dəyişikliklər məktəbinin direktoru Patrik Rayan Uilyams bildirib ki, bu "maraqlı hipotezdir", lakin hələlik "vilka"nın həqiqətən pivəyə əlavə edildiyinə dair sübut yoxdur. O qeyd edib:

"Sadəcə olaraq toxumların pivə qalıqlarının yaxınlığında tapılması, onların birgə istifadə olunduğu anlamına gəlmir. Pivə qablarının məsamələrində "vilka"nın kimyəvi izləri aşkarlansa, bu fərziyyə daha inandırıcı olar".

Arxeoloq və Kolumböncəsi Arxeologiya Tədqiqat Qrupunun prezidenti Meri Qlovatski isə araşdırmanı "düşündürən, lakin ehtiyatla yanaşılmalı” adlandırıb. O, erkən And sivilizasiyalarında müxtəlif sərxoşedici maddələrin, o cümlədən "vilka”nın siyasi danışıqlarda geniş istifadə olunduğunu xatırladıb və Uarilərin bu baxımdan digərlərindən çox da fərqlənmədiyini bildirib.

Aydın

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:194
embedMənbə:https://qaynarinfo.az
archiveBu xəbər 09 Oktyabr 2025 21:58 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see397

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see381

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see314

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see296

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see293

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see284

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see271

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see265

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see264

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see251

Hansı qan analizi Alsheymeri 10 il öncədən xəbər verir?

18 Noyabr 2026 16:56see235

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see234

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see229

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see228

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

18 Noyabr 2026 17:22see227

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see224

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see221

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see215

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see215

“PAŞA Sığorta”nın yeni mobil tətbiqi istifadəyə verilib

18 Noyabr 2026 12:12see208
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri