Icma.az
close
up
RU
Menu

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

Dişlər yaddaş kartımızdır?

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

Azerbaijan’s macro economy 2025 2026 and future prospects

İki zəhərli ilanı təyyarəyə keçirmək istədi

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

45 min dollardan Walmart rəflərinə: Bir qadının qəhvə alternativi biznesi

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

Pivə qədim Peru imperiyasının hakimiyyətini möhkəmləndirməyə kömək edib (ARAŞDRMA)

Pivə qədim Peru imperiyasının hakimiyyətini möhkəmləndirməyə kömək edib (ARAŞDRMA)

Qaynarinfo saytından verilən məlumata görə, Icma.az xəbər verir.

Yeni elmi tədqiqat göstərir ki, qədim Perunun inkaqədərki Uari (Wari) sivilizasiyasının yüksəlişində psixodelik maddələrlə qarışdırılmış pivənin mühüm rolu ola bilər.

Qaynarinfo xəbər verir ki, "Live Science" portalının məlumatına görə, Uari imperiyasının çiçəklənmə dövrü eramızın təxminən 600–1000-ci illərinə təsadüf edib. Bu sivilizasiya mumiyalanmış basdırma yerləri, insan qurbanları və qızıl, gümüş və bürüncdən hazırlanmış incə sənət nümunələri ilə tanınır. Uarilər Peru ərazisinin böyük hissəsinə, eləcə də Argentina və Çilinin bəzi bölgələrinə nəzarət ediblər.

Psixodeliklərlə qarışdırılmış pivə

"La Revista de Arqueología Americana" jurnalında dərc olunan araşdırmada alimlər bildirirlər ki, Uari rəhbərləri psixodelik təsirə malik maddələri pivəyə əlavə etməklə ictimai birliyi və siyasi gücü möhkəmləndiriblər. Onların fikrincə, bu içkinin uzunmüddətli psixoloji təsiri günlərlə, bəzən hətta həftələrlə davam edib və ortaq ziyafətlərdə onu içənlər arasında güclü sosial bağlar yaradıb.

Tədqiqatda "Anadenanthera colubrina" (yerli dildə "vilka” adlanan) bitkisinin toxumlarının qalıqları aşkar edilib. Bu bitki "Schinus molle" adlı bitkidən hazırlanmış pivə qalıqları ilə birlikdə tapılıb. "Vilka"nın tərkibində psixodelik maddələr mövcuddur və onun pivə ilə qarışdırılması təsiri yumşaltsa da, daha uzun müddət davam etdirmiş ola bilərdi.

Araşdırmanın müəlliflərindən biri, Kanada Ontario Kral Muzeyinin Cənubi Amerika arxeologiyası bölməsinin kuratoru Castin Cenninqs qeyd edib ki, bu içkilərin birgə içilməsi insanlar arasında empatiya və açıqlığı artıraraq sosial sabitliyə töhfə verib.

Möhkəmlənən sosial bağlar

Ziyafətlər adətən Uari rəsmilərinin iqamətgahlarında keçiriliv. Bu məkanlar qapalı, hündür divarlarla əhatələnmiş sahələr olub və burada onlarla insan saatlarla bir yerdə içir, danışır, dua edir və birlikdə vaxt keçiriv. Alimlərin fikrincə, bu cür birgə təcrübələr insanların bir-birinə bağlılığını artıraraq imperiyanın siyasi dayaqlarını möhkəmləndirib.

Araşdırmanın digər müəllifi, müstəqil alim Ceykob Kir hesab edir ki, belə içkilərin ildə bir neçə dəfə içilməsi uzunmüddətli psixoloji təsir göstərərək, cəmiyyətin kollektiv düşüncə tərzini formalaşdıra bilər. Bu, genişlənən imperiyada zorakılıq və düşmənçiliyi azaldan bir sosial mexanizm rolunu oynamış ola bilər.

Fərqli elmi baxışlar

Araşdırma elmi ictimaiyyətdə birmənalı qarşılanmayıb. Arizona Dövlət Universitetinin İnsan təkamülü və sosial dəyişikliklər məktəbinin direktoru Patrik Rayan Uilyams bildirib ki, bu "maraqlı hipotezdir", lakin hələlik "vilka"nın həqiqətən pivəyə əlavə edildiyinə dair sübut yoxdur. O qeyd edib:

"Sadəcə olaraq toxumların pivə qalıqlarının yaxınlığında tapılması, onların birgə istifadə olunduğu anlamına gəlmir. Pivə qablarının məsamələrində "vilka"nın kimyəvi izləri aşkarlansa, bu fərziyyə daha inandırıcı olar".

Arxeoloq və Kolumböncəsi Arxeologiya Tədqiqat Qrupunun prezidenti Meri Qlovatski isə araşdırmanı "düşündürən, lakin ehtiyatla yanaşılmalı” adlandırıb. O, erkən And sivilizasiyalarında müxtəlif sərxoşedici maddələrin, o cümlədən "vilka”nın siyasi danışıqlarda geniş istifadə olunduğunu xatırladıb və Uarilərin bu baxımdan digərlərindən çox da fərqlənmədiyini bildirib.

Aydın

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:188
embedMənbə:https://qaynarinfo.az
archiveBu xəbər 09 Oktyabr 2025 21:58 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

17 Noyabr 2026 09:13see447

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see318

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see310

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

17 Noyabr 2026 09:14see295

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see294

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see286

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see265

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

17 Noyabr 2026 14:52see249

Dişlər yaddaş kartımızdır?

17 Noyabr 2026 13:42see245

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

17 Noyabr 2026 23:18see225

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

17 Noyabr 2026 12:44see224

Azerbaijan’s macro economy 2025 2026 and future prospects

17 Noyabr 2026 13:48see215

İki zəhərli ilanı təyyarəyə keçirmək istədi

17 Noyabr 2026 23:17see214

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see211

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

18 Noyabr 2026 00:46see202

45 min dollardan Walmart rəflərinə: Bir qadının qəhvə alternativi biznesi

17 Noyabr 2026 14:53see200

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

18 Noyabr 2026 01:24see197

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

18 Noyabr 2026 01:52see196

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

18 Noyabr 2026 02:56see188

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see182
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri