Professor Hüseyn Hüseynovun 75 illiyi: Elmdə yaşayan ömür

Professor Hüseyn Hüseynov Azərbaycan riyaziyyat elminin parlaq simalarından, ömrünü elmin inkişafına və gənc nəslin yetişdirilməsinə həsr etmiş görkəmli alimlərdən biri idi. Əgər bu gün aramızda olsaydı, 75 illik yubileyini qeyd edəcəkdi. Onun həyat yolu və elmi irsi bu əlamətdar tarixdə bir daha böyük ehtiramla xatırlanır.

Hüseyn Hüseynov 17 iyul 1951-ci ildə Azərbaycanın səfalı guşələrindən olan Ağsu rayonunun I Qaraqaşlı kəndində dünyaya göz açıb. Uşaqlıq illərindən elmə olan marağı onu riyaziyyatın mürəkkəb, lakin sonsuz imkanlarla dolu dünyasına gətirib. 1973-cü ildə Bakı Dövlət Universitetinin Mexanika-riyaziyyat fakültəsini uğurla bitirərək elmi fəaliyyətə ilk addımını atıb.

Onun istedadı və zəhməti Sovet İttifaqının ən nüfuzlu elm mərkəzlərindən biri olan Moskva Dövlət Universitetinə yol açdı. 1976-cı ildə aspiranturanı bitirərək fizika-riyaziyyat elmləri namizədi alimlik dərəcəsini aldı. Vətənə qayıtdıqdan sonra Azərbaycan Elmlər Akademiyasının Riyaziyyat və Mexanika İnstitutunda funksional analiz sahəsində elmi tədqiqatlarını davam etdirdi.

1980–1982-ci illərdə yenidən Moskvada elmi araşdırmalar aparan Hüseyn Hüseynov 1990-cı ildə fizika-riyaziyyat elmləri doktoru elmi dərəcəsini aldı. 1982–1992-ci illərdə Elmlər Akademiyasında Operatorların Spektral Nəzəriyyəsi şöbəsinə rəhbərlik etdi. Elmi nailiyyətləri ona 1986-cı ildə dosent, 1992-ci ildə isə professor elmi adlarını qazandırdı.

1993-cü ildən etibarən fəaliyyətini qardaş Türkiyədə davam etdirən alim TÜBİTAK proqramı çərçivəsində əvvəlcə Ege Universitetində, daha sonra Atılım Universitetində çalışdı. O, yalnız yüksək səviyyəli alim deyil, həm də tələbələrinə elmi düşüncə aşılamağı bacaran əsl müəllim idi. Onun rəhbərliyi ilə yetişən Nüket Aykut, Ferihe Atalan, İlkay Yaslan, Bəxtiyar Orunov, Filiz Aras, Şerife Faydaoğlu və İsmail Yaslan kimi alimlər bu gün də elmi fəaliyyətlərini uğurla davam etdirirlər.

Professor Hüseyn Hüseynov elmi layihələrə də rəhbərlik edib. 1997–1999-cu illərdə "Periodik Əmsallı Fərq Tənliklərinin Qərarlığı Problemi", 2007–2008-ci illərdə isə "Hermitik Olmayan Diskrit Schrödinger Tənliyi üçün Özdeyər Problemi və Tətbiqləri" adlı TÜBİTAK layihələrinin rəhbəri olub. Atılım Universitetində senat və idarə heyətinin üzvü kimi də universitetin inkişafına mühüm töhfələr verib.

Onun elmi araşdırmaları avtomorfik funksiyaların spektral nəzəriyyəsi, Riemann manifoldlarının həndəsəsi, xətti və qeyri-xətti funksional analiz, diferensial operatorların spektral problemləri, Korteweg-de Vries tipli tənliklər, zaman şkalası nəzəriyyəsi və xüsusilə Sturm-Liouville operatorları kimi mürəkkəb istiqamətləri əhatə edirdi.

100-dən çox elmi məqalənin müəllifi olan professor Hüseyn Hüseynovun əsərlərinə dünyanın müxtəlif ölkələrində 2000-dən artıq elmi istinad edilib. Bu göstərici onun beynəlxalq elmi nüfuzunun və tədqiqatlarının əhəmiyyətinin ən mühüm sübutlarından biridir.

Elm qədər ailəsinə də bağlı olan Hüseyn müəllim iki oğul atası idi. Sadəliyi, insanpərvərliyi və yüksək mənəvi keyfiyyətləri onu tanıyanların yaddaşında silinməz iz buraxıb.

20 mart 2015-ci ildə professor Hüseyn Hüseynov əbədiyyətə qovuşdu. Lakin onun yaratdığı elmi məktəb, əsərləri və yetişdirdiyi yüzlərlə tələbə bu gün də onun adını yaşadır.

Alimin xatirəsinə ehtiram əlaməti olaraq, 2016-cı ildə "International Society of Difference Equations" cəmiyyətinin prezidenti, tanınmış amerikalı riyaziyyatçı professor Martin Bohnerin təşəbbüsü ilə Türkiyədə professor Hüseyn Hüseynovun 65 illik yubileyinə həsr olunmuş ICAMA 2016 Beynəlxalq Konfransı keçirildi.

Professor Hüseyn Hüseynov Azərbaycan elminin gur işıqlı siması, həyatını riyaziyyatın sonsuz yollarına həsr etmiş böyük bir alim idi. O, yalnız sayların sirrini çözən elm adamı deyil, eyni zamanda düşüncənin dərin qatlarında yol tapan fikir öndəri, elmi sevən bir ürək sahibi idi.

Hər bir tənlikdə, hər bir elmi ideyada, hər bir dərsdə onun izi var. O, riyaziyyatın sətirlərinə həkk olunmuş bir imza, elmin yaddaşında əbədiyaşar bir ad olaraq qalacaq.

Bu gün – onun 75 illik yubileyi ərəfəsində professor Hüseyn Hüseynovun zəngin elmi irsi bir daha minnətdarlıqla xatırlanır. O, Azərbaycan riyaziyyat elminin tarixində silinməz iz qoymuş, elmi fəaliyyəti ilə ölkəsini beynəlxalq akademik mühitdə layiqincə təmsil etmiş görkəmli alim kimi daim hörmət və ehtiramla anılacaq.