Putin Əliyevin bu seçimi ilə razılaşıb Düşənbə görüşünün bilinməyənləri

Prezident İlham Əliyevlə rusiyalı həmkarı Vladimir Putin arasında baş tutan Düşənbə görüşündə bir məqam diqqət çəkib. Belə ki, Kreml sahibinin barışıq məsələsinə xüsusi razılıq və məmnunluqla yanaşması nəzərdən yayınmayıb. Analitiklər hesab edirlər ki, Moskvanın Bakının şərtlərini qəbul etməsi inanılmaz görünsə də, bu addım regionda yeni siyasi mərhələnin başlanğıcı ola bilər.

Azərbaycan Putin üçün niyə bu qədər önəmlidir?

Globalinfo.az-a danışan politoloq Fərhad Məmmədov deyib ki, Düşənbə görüşünün formatı xüsusilə diqqət çəkir:

“Bu dəfəki danışıqlar Rusiya ərazisində deyil, Tacikistanda, Prezident Emoməli Rəhmonun iqamətgahında baş tutub. Əvvəllər, məsələn, Pekində Putin görüşləri Rusiya səfirliyində keçirir və bu, qarşı tərəfin onun yanına gəlməsi kimi qiymətləndirilirdi. Bu dəfə isə liderlər otağa birlikdə daxil olublar, yəni heç biri ev sahibi rolunda çıxış etməyib. Bu, Azərbaycanın diplomatik detallara xüsusi önəm verdiyini və Rusiya tərəfinin də bununla razılaşdığını göstərir. Digər mühüm məqam odur ki, AZAL təyyarəsinin qəzaya uğradığı tarix – 25 dekabr yaxınlaşır. Beynəlxalq Aviasiya Komitəsinin qaydalarına əsasən, ilkin hesabat qəza baş verdikdən 30 gün sonra, yekun hesabat isə bir il ərzində açıqlanmalıdır. Bu dövrə qədər komissiyanın araşdırması ilə bağlı yeni fakt üzə çıxmamalıdır. Əgər tərəflər bu müddət ərzində razılığa gəlməsələr, yekun hesabat dərc edildikdən sonra beynəlxalq qurumlara müraciət etmək imkanı yaranacaq. Bu baxımdan, əgər Rusiya dekabra qədər mövqeyini dəyişməsə, Azərbaycan beynəlxalq məhkəmələrə müraciət edə bilər. Prezident İlham Əliyev də yay aylarında bu barədə açıq şəkildə bəyanat vermişdi. Artıq vaxt keçib və rəsmi Bakının mövqeyi dəyişməz qalıb. Bu vəziyyət Moskvanı seçim qarşısında qoyub: ya məsuliyyəti inkar edəcək, ya da münasibətlərin normallaşması üçün addımlar atacaq. Görüş zamanı Putinin söhbətə təyyarə məsələsindən başlaması və ətraflı məlumat verməsi də təsadüfi deyildi”.

Fərhad Məmmədov

Politoloq qeyd edib ki, bu prosesdə digər əsas məsələ geosiyasi məqamdır:

“Həmin dövr ərzində ABŞ-la danışıqlar nəticəsiz qalıb, Ukrayna müharibəsində irəliləyiş əldə edilməyib, əksinə, Kiyevin zərbələri enerji böhranını dərinləşdirib. Bu amillər də Putinin Azərbaycanla barışıq yolunu seçməsinə və Bakının şərtlərini qəbul etməsinə təsir göstərib. Kreml anlayır ki, təyyarə hadisəsi və Azərbaycanın bu məsələ ilə bağlı tələbləri rəsmi Bakı üçün son dərəcə önəmlidir, həmçinin diqqətlə izlənilir”.

F.Məmmədov komissiyanın araşdırma apardığı dövr ərzində regionda müşahidə olunan ciddi dəyişikliklərdən də bəhs edib:

“Son 7-8 ayda Azərbaycan və Ermənistan arasında sülh gündəliyi formalaşıb, Ankara-İrəvan münasibətlərinin normallaşması gözlənilir, kommunikasiyaların açılması isə Cənubi Qafqazın siyasi mənzərəsini dəyişir. Belə şəraitdə Rusiyanın Azərbaycanla münasibətlərini gərgin saxlamaq istəməməsi məntiqlidir. Əks halda, Moskvanın regiondakı mövqeyi daha da zəifləyə bilər. Bu faktor da Rusiya liderinin Prezident İlham Əliyevə fərqli yanaşmasına gətirib çıxardı və təyyarə məsələsi ilə bağlı Bakənın gözləntilərinin yaxın zamanda reallaşacağına işarə etdi”.

Ləman İmran
Globalinfo.az