Qalaksiyada yalşız gəzən satürn böyüklüyündə planet kəşf olunub

Gökbilimçilər qalaksiyada tək başına hərəkət edən, Satürn böyüklüyündə bir planet kəşf ediblər. Maraqlısı odur ki, bu planet əvvəllər bir ulduzun ətrafında formalanıb, amma ulduz sistemindən uzaqlaşaraq ulduzlararası kosmosa atılıb.

Bizimyol.info xəbər verir ki, bu kəşf, həm Yer üzündə, həm də kosmosdan aparılan müşahidələrin nadir bir birləşməsi sayəsində mümkün olub. Alimlər bu planetin kütləsini və qalaksiyadakı mövqeyini birbaşa ölçə biliblər ki, bu da belə sərbəst hərəkət edən obyektlər üçün nadir bir nailiyyətdir.

Adətən, belə “başsız” planetlər çox az işıq yaydığı üçün yalnız mikro ölçmə cihazı vasitəsilə aşkar olunur. Bu zaman planetin cazibəsi arxa plandakı ulduzun işığını qısa müddətə əyir və böyüdür. Lakin mikro ölçmə ilə məsafəni müəyyən etmək çətin olduğundan, planetin kütləsi və digər xüsusiyyətləri əvvəlki tədqiqatlarda qeyri-müəyyən qalırdı.

Araşdırmada Subo Dong və komandası hadisəni həm Yer, həm də "Gaia" kosmos teleskopu vasitəsilə eyni anda müşahidə edib. İşıq siqnalının bu uzaq müşahidə nöqtələrinə çatma müddətindəki kiçik fərqlər “mikro ölçmə paralaksı” hesablanmasına imkan verib. Bu metod sayəsində planetin həm kütləsi, həm də qalaksiyadakı dəqiq mövqeyi müəyyən olunub.

Planetin kütləsi Yupiterin təxminən 22%-i qədərdir və Samanyolu mərkəzindən 3 min parsek məsafədə yerləşir. Tədqiqatçılar hesab edirlər ki, bu planet Satürnə bənzər kütləyə malik olsa da, özbaşına yaranmayıb, bir ulduz sistemi daxilində formalaşıb. Daha sonra, digər planetlərin yaxınlaşması və cazibə təsirləri səbəbindən orbitindən kənarlaşaraq sərbəst hərəkət etməyə başlayıb.

Alimlər xüsusilə 2027-ci ildə NASA-nın kosmosa göndərəcəyi "Nancy Grace Roman Kosmos Teleskopu" missiyasının bu cür kəşflərin sayını artıracağını və planetlərin qalaksiyada necə formalaşdığı barədə anlayışımızı daha da dərinləşdirəcəyini bildirirlər.

Bu kəşf, sərbəst hərəkət edən planetlərin sirli dünyasına işıq salır və araşdırmaçıların qalaksiyamızın planet sistemlərinin dinamikasını anlamaqda mühüm imkan yaradır.

Qadir, Bizimyol.info