Icma.az
close
up
RU
Qaraciyər xərçəngi: 60 faizinin qarşısını almaq olar Yeni tədqiqat

Qaraciyər xərçəngi: 60 faizinin qarşısını almaq olar Yeni tədqiqat

Qaynarinfo saytından alınan məlumata görə, Icma.az bildirir.

Yeni araşdırmaya görə, 2022-ci ildə dünyada təxminən 870 min nəfərə hepatoselüler karsinoma (HCC) diaqnozu qoyulub. 

Qaynarinfo-nun məlumatına görə, Dr. Veysel Umman "CNN Türkl"ə bildirib ki, bu rəqəmin 2050-ci ildə 1,5 milyonu keçəcəyi gözlənilir.

"HCC dünya üzrə ən çox rast gəlinən altıncı xərçəng növüdür və xərçəng səbəbli ölüm hallarının üçüncü ən geniş yayılmış səbəbidir. Yalnız yayılma tezliyi ilə deyil, yüksək ölüm göstəriciləri ilə də diqqət çəkir və buna görə də ciddi bir sağlamlıq problemi olaraq qalır", deyə mütəxəssis bildirib.

"Bu araşdırma, illərdir bu sahədə gördüyümüz gerçəkləri elmi məlumatlarla ortaya qoydu" deyən Veysel Ummanın sözlərinə görə, qaraciyər xərçəngi taleyin hökmü deyil, vaxtında aşkarlandıqda qarşısı alına bilən bir xəstəlikdir: "Hepatit peyvəndləri, çəkiyə nəzarət, alkoqol istehlakının azaldılması və mütəmadi tibbi müayinələrlə bu xərçəngin qarşısını almaq mümkündür".

Hepatit B daşıyıcılığının geniş yayılması səbəbindən qaraciyər xərçəngi hallarının böyük hissəsinin bu infeksiya ilə bağlı olduğunu qeyd edən Veysel Umman son illərdə artan MASLD (metabolik disfunksiya ilə əlaqəli steatotik qaraciyər xəstəliyi) - yəni qaraciyər piylənməsi probleminə diqqət çəkib. O, artıq çəki və diabetlə bağlı qaraciyər piylənməsi hallarının ciddi şəkildə artdığını vurğulayıb:

"Bu xəstəlik artıq çəki, insulin müqaviməti, yüksək qan təzyiqi və yüksək xolesterin kimi metabolik pozğunluqlarla yanaşı görülür. MASLD irəlilədikcə sirroza, daha sonra isə qaraciyər xərçənginə çevrilə bilər. Xüsusilə alkoqol istifadə etməyən, lakin qaraciyəri piylənmiş və sirrotik hala gəlmiş şəxslərdə də xərçəngin inkişaf edə bildiyini göstərməsi baxımından bu mühümdür".

Veysel Umman qaraciyər xərçənginin sürətlə artmasının başlıca səbəblərini Hepatit B və C viruslarının geniş yayılması, alkoqol istifadəsi, piylənmə, qaraciyər piylənməsi və diabetin çoxalması ilə izah edib. Onun sözlərinə görə, peyvəndləmə kimi önləyici tədbirlər xüsusilə inkişaf etməkdə olan ölkələrdə kifayət qədər həyata keçirilmir. İnkişaf etmiş ölkələrdə isə sağlam olmayan qidalanma və hərəkətsiz həyat tərzi, qaraciyərin piylənməsini ciddi risk faktoruna çevirir. Uzunmüddətli alkoqol istifadəsi də sirroz və nəticədə HCC-yə səbəb olur. Bu üç əsas faktor HCC hallarının 60 faizindən çoxunun səbəbidir və hamısı qarşısı alınan amillərdir.

"İndiyə qədər çoxları qaraciyər xəstəliklərini yalnız alkoqolla əlaqələndirirdi. Halbuki, yeni məlumatlar göstərir ki, sağlam olmayan qidalanma, artıq çəki və hərəkətsiz həyat da qaraciyərə eyni dərəcədə ziyan vurur. Hətta bəzi şəxslərdə xərçəng sirroz inkişaf etmədən də yarana bilər", deyə Umman bildirib.

O, artıq çəkili şəxslərin, şəkər, təzyiq, xolesterin xəstələrinin, qaraciyərində piylənmə aşkarlananların, ailəsində qaraciyər xəstəliyi olanların, hepatit virusu daşıyıcılarının və peyvənd olunmamış şəxslərin ildə ən azı bir dəfə qan testləri və qaraciyər müayinələri etdirməsinin vacibliyini vurğulayıb. Ən təsirli müalicə yollarından biri də çəki itkisi, aktiv həyat tərzi, sağlam qidalanma, alkoqolun məhdudlaşdırılması və hepatit peyvəndidir.

HCC-də də digər xərçənglərdə olduğu kimi erkən diaqnozun həyati əhəmiyyət daşıdığını deyən Umman, 6 ayda bir qaraciyər ultrasəs müayinəsinin riskli şəxslər üçün vacib olduğunu qeyd edib.

Hesabatın ən mühüm nəticələrindən biri də budur: qaraciyər xərçənglərinin ən azı 60 faizi hepatit B və C, metabolik xəstəliklər (MASLD) və alkoqol istifadəsinin qarşısı alınmaqla əngəllənə bilər.

Umman bildirib ki, bu problemin həlli üçün peyvəndləmə, tarama, sağlam həyat tərzinin təşviqi və dövlət səviyyəsində siyasətlər zəruridir. Qaraciyər yağlanmasının ciddi qəbul edilməsini və mütəmadi nəzarətin vacibliyini vurğulayan həkim deyib: "Əks halda 2050 çox tez gələ bilər və gec ola bilər".

Aydın

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:114
embedMənbə:https://qaynarinfo.az
archiveBu xəbər 12 Avqust 2025 18:59 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see343

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see330

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see315

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see308

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see285

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

17 Noyabr 2026 14:52see272

Dişlər yaddaş kartımızdır?

17 Noyabr 2026 13:42see267

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

17 Noyabr 2026 23:18see250

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

17 Noyabr 2026 12:44see238

İki zəhərli ilanı təyyarəyə keçirmək istədi

17 Noyabr 2026 23:17see231

Azerbaijan’s macro economy 2025 2026 and future prospects

17 Noyabr 2026 13:48see230

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see226

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

18 Noyabr 2026 00:46see218

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see214

45 min dollardan Walmart rəflərinə: Bir qadının qəhvə alternativi biznesi

17 Noyabr 2026 14:53see213

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

18 Noyabr 2026 01:52see211

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

18 Noyabr 2026 01:24see211

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

18 Noyabr 2026 02:56see204

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see202

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see191
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri