Icma.az
close
up
RU
Menu

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

Bu ərazidə yeni üç mərtəbəli məktəb TİKİLƏCƏK 9 milyonluq LAYİHƏ

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

Qaraciyər xərçəngi: 60 faizinin qarşısını almaq olar Yeni tədqiqat

Qaraciyər xərçəngi: 60 faizinin qarşısını almaq olar Yeni tədqiqat

Qaynarinfo saytından alınan məlumata görə, Icma.az bildirir.

Yeni araşdırmaya görə, 2022-ci ildə dünyada təxminən 870 min nəfərə hepatoselüler karsinoma (HCC) diaqnozu qoyulub. 

Qaynarinfo-nun məlumatına görə, Dr. Veysel Umman "CNN Türkl"ə bildirib ki, bu rəqəmin 2050-ci ildə 1,5 milyonu keçəcəyi gözlənilir.

"HCC dünya üzrə ən çox rast gəlinən altıncı xərçəng növüdür və xərçəng səbəbli ölüm hallarının üçüncü ən geniş yayılmış səbəbidir. Yalnız yayılma tezliyi ilə deyil, yüksək ölüm göstəriciləri ilə də diqqət çəkir və buna görə də ciddi bir sağlamlıq problemi olaraq qalır", deyə mütəxəssis bildirib.

"Bu araşdırma, illərdir bu sahədə gördüyümüz gerçəkləri elmi məlumatlarla ortaya qoydu" deyən Veysel Ummanın sözlərinə görə, qaraciyər xərçəngi taleyin hökmü deyil, vaxtında aşkarlandıqda qarşısı alına bilən bir xəstəlikdir: "Hepatit peyvəndləri, çəkiyə nəzarət, alkoqol istehlakının azaldılması və mütəmadi tibbi müayinələrlə bu xərçəngin qarşısını almaq mümkündür".

Hepatit B daşıyıcılığının geniş yayılması səbəbindən qaraciyər xərçəngi hallarının böyük hissəsinin bu infeksiya ilə bağlı olduğunu qeyd edən Veysel Umman son illərdə artan MASLD (metabolik disfunksiya ilə əlaqəli steatotik qaraciyər xəstəliyi) - yəni qaraciyər piylənməsi probleminə diqqət çəkib. O, artıq çəki və diabetlə bağlı qaraciyər piylənməsi hallarının ciddi şəkildə artdığını vurğulayıb:

"Bu xəstəlik artıq çəki, insulin müqaviməti, yüksək qan təzyiqi və yüksək xolesterin kimi metabolik pozğunluqlarla yanaşı görülür. MASLD irəlilədikcə sirroza, daha sonra isə qaraciyər xərçənginə çevrilə bilər. Xüsusilə alkoqol istifadə etməyən, lakin qaraciyəri piylənmiş və sirrotik hala gəlmiş şəxslərdə də xərçəngin inkişaf edə bildiyini göstərməsi baxımından bu mühümdür".

Veysel Umman qaraciyər xərçənginin sürətlə artmasının başlıca səbəblərini Hepatit B və C viruslarının geniş yayılması, alkoqol istifadəsi, piylənmə, qaraciyər piylənməsi və diabetin çoxalması ilə izah edib. Onun sözlərinə görə, peyvəndləmə kimi önləyici tədbirlər xüsusilə inkişaf etməkdə olan ölkələrdə kifayət qədər həyata keçirilmir. İnkişaf etmiş ölkələrdə isə sağlam olmayan qidalanma və hərəkətsiz həyat tərzi, qaraciyərin piylənməsini ciddi risk faktoruna çevirir. Uzunmüddətli alkoqol istifadəsi də sirroz və nəticədə HCC-yə səbəb olur. Bu üç əsas faktor HCC hallarının 60 faizindən çoxunun səbəbidir və hamısı qarşısı alınan amillərdir.

"İndiyə qədər çoxları qaraciyər xəstəliklərini yalnız alkoqolla əlaqələndirirdi. Halbuki, yeni məlumatlar göstərir ki, sağlam olmayan qidalanma, artıq çəki və hərəkətsiz həyat da qaraciyərə eyni dərəcədə ziyan vurur. Hətta bəzi şəxslərdə xərçəng sirroz inkişaf etmədən də yarana bilər", deyə Umman bildirib.

O, artıq çəkili şəxslərin, şəkər, təzyiq, xolesterin xəstələrinin, qaraciyərində piylənmə aşkarlananların, ailəsində qaraciyər xəstəliyi olanların, hepatit virusu daşıyıcılarının və peyvənd olunmamış şəxslərin ildə ən azı bir dəfə qan testləri və qaraciyər müayinələri etdirməsinin vacibliyini vurğulayıb. Ən təsirli müalicə yollarından biri də çəki itkisi, aktiv həyat tərzi, sağlam qidalanma, alkoqolun məhdudlaşdırılması və hepatit peyvəndidir.

HCC-də də digər xərçənglərdə olduğu kimi erkən diaqnozun həyati əhəmiyyət daşıdığını deyən Umman, 6 ayda bir qaraciyər ultrasəs müayinəsinin riskli şəxslər üçün vacib olduğunu qeyd edib.

Hesabatın ən mühüm nəticələrindən biri də budur: qaraciyər xərçənglərinin ən azı 60 faizi hepatit B və C, metabolik xəstəliklər (MASLD) və alkoqol istifadəsinin qarşısı alınmaqla əngəllənə bilər.

Umman bildirib ki, bu problemin həlli üçün peyvəndləmə, tarama, sağlam həyat tərzinin təşviqi və dövlət səviyyəsində siyasətlər zəruridir. Qaraciyər yağlanmasının ciddi qəbul edilməsini və mütəmadi nəzarətin vacibliyini vurğulayan həkim deyib: "Əks halda 2050 çox tez gələ bilər və gec ola bilər".

Aydın

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:109
embedMənbə:https://qaynarinfo.az
archiveBu xəbər 12 Avqust 2025 18:59 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

17 Noyabr 2026 09:13see301

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see295

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see289

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see280

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

16 Noyabr 2026 12:36see270

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see264

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see255

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

16 Noyabr 2026 22:45see254

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see248

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see247

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

16 Noyabr 2026 14:44see244

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see235

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

16 Noyabr 2026 15:49see231

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

16 Noyabr 2026 20:15see228

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see228

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

16 Noyabr 2026 17:35see225

Bu ərazidə yeni üç mərtəbəli məktəb TİKİLƏCƏK 9 milyonluq LAYİHƏ

16 Noyabr 2026 18:22see215

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

17 Noyabr 2026 09:14see209

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see206

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

16 Noyabr 2026 23:35see202
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri