Icma.az
close
up
RU
Menu

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

“Qarda sızaqda altı gün anamın məzarı başında qaldıq”

“Qarda sızaqda altı gün anamın məzarı başında qaldıq”

Sia Az portalından verilən məlumata əsasən, Icma.az bildirir.

Xocalı sakini AZƏRTAC-a soyqırımının dəhşətlərindən danışıb

Hər il fevralın 26-sı yaxınlaşanda o ağrı-acılı hissləri təzədən yaşayırıq. Elə bil ki, o günlərə qayıdırıq. Xocalı qəlblərdən silinməyən yaradır, acıdır. Heç vaxt unudulmaz. Çox çətin, acınacaqlı günlər yaşadıq, hələ də itkin qohumlarımız çoxdur, şəhidlərimizi dəfn edə bilmədik. O gecə insanların ah-naləsi, müsibəti... Yüzə yaxın insanı əsir götürmüşdülər, işgəncələr verirdilər, onların səsi hələ də qulağımızdan çəkilmir.

SİA-nın məlumatına görə, bu sözləri açıqlamasında 33 il əvvəl Xocalı soyqırımında öz doğma el-obasından didərgin düşmüş 53 yaşlı Tofiq Süleymanov deyib.

“Anam kürəyimdə donaraq, can verdi”

Bəşər tarixində misli görülməmiş vəhşilik və amansızlıqla həyata keçirilən Xocalı soyqırımından 33 il ötür. 600-dən çox insanın qətli, 1200-dən çoxunun itkin düşməsi, neçə-neçə azərbaycanlının yaralandığı soyqırımından danışan müsahibim Xocalıda keçirdiyi son gecəni belə xatırlayır: “O vaxt 20 yaşım var idi. Gecə ermənilər Xankəndidə yerləşən 366 motoatacı alayın köməyi ilə tanklarla Xocalıya hücuma keçdilər. Xocalıda isə silah-sursat yox idi deyə, davam gətirə bilmədi. Biz ancaq avtomat silahlarla döyüşürdük. Xocalını dörd bir yandan mühasirəyə almışdılar. Nə yaxşı ki, ondan əvvəlki gündə bacılarımı Ağdama aparmışdıq. Hara gedirdik, qarşımızı kəsirdilər. Kətik istiqamətinə çıxmışdıq, dəstələrə bölünmüşdük, yolboyu bütün dərələri tutmuşdular. Bizim dildə bizi çağırıraraq, avtomatla güllələyirdilər”.

Bütün bu müsibət və lənət dolu gecənin ardından Ağdama yol axtaran Xocalı sakininə ən ağır zərbə anasının dünyasını dəyişməsi olub: “Qardaşım anamı kürəyinə aldı, amma çayı keçəndə yıxıldılar, anamın ayaqları dondu. Hərəkət edə bilmədi. Anam kürəyimdə buz bağladı, can verdi. 39 yaşı var idi, məcbur onu orada dəfn etdik, üstünə də paltolarımızı örtdük. Qarda-sızaqda altı gün anamın məzarı başında qaldıq...”.

Mühasirədə keçən məşəqqətli 12 gün

Söhbətinə davam edən soyqırımının şahidi deyir ki, o məşəqqətli 12 günlük mühasirədə yaşadıqlarını unuda bilmir: “Ayaqyalın, ac-susuz idik, qar yeyirdik ki, taqətimiz olsun. Hara gedirdik erməni səsləri gəlirdi. Bizim dəstədə qadınlar da var idi, onlar daha çox qorxurdular. Ermənilərin yaşadığı kəndlərlə üzbəüz idik deyə, məcbur hava qaralanadək qarın içində gözləyirdik. Gecə olanda isə qar, duman imkan vermirdi ki, istiqaməti bilək. On iki gündən sonra güc-bəla ilə gəlib Ağdam qəbiristanlığına çıxdıq. Beləcə xilas olduq”.

Ayaqları donan Xocalı sakininin özünə gəlməsi aylar çəksə də, tezliklə yenidən orduya dönüb. 1993-cü ilin aprel ayında Ağdamda, Qarakənd istiqamətində döyüşlərdə iştirak edən Tofiq Süleymanov deyir ki, atasının təkidi ilə ordudan təxris olunub: “Yaralı idim, atamgil mənim təxris olunmam üçün Müdafiə Nazirliyinə müraciət etdi. Xocalıda yaşadıqlarım, 12 gün ayaqyalın qarda yeriməyim ayaqlarıma pis təsir etmişdi. Atam ayağımı kəsməyə icazə vermədi. Amma bu, ömürlük mənim xəstəliyim oldu, ayaqlarım yayda da üşüyür. Yayda da mən corabla gəzməli oluram”.

“Çox sevinirəm ki, Xocalı azad edildi”

Müsahibim deyir ki, 30 illik həsrətdən sonra 44 günlük Vətən müharibəsi başlayanda evində böyütdüyü 3 oğul övladından könüllü ordu sıralarına gedən də oldu. Onu qürurlandıran, amma eyni zamanda da kövrək məqamları yada salır: “44 günlük müharibədə torpaqlarımızı Prezidentimizin sayəsində işğaldan azad etdik. Oğlum da, qardaşım oğlu da bizim davamçılardır. Onlar da bu haqq müharibəsində layiqincə iştirak etdilər. Ata kimi də böyük qürur yaşadım. Övladım torpağın xilaskarı oldu. Ortancıl oğlum Füzuli, Şuşa, Xocavəndin azad edilməsi medalı ilə təltif olunub. Allah şəhidlərimizə rəhmət eləsin, qazilərimizə isə cansağlığı versin”.

Xocalıdan 20 yaşında çıxan Tofiq Süleymanov üçün o torpaqlara geri dönüş necə hissdir? O, bu sualı eşidəndə gözləri dolur: “Çox sevinirəm ki, Xocalı azad edildi, gedib ziyarət etmişəm. Düşmən evimizi dağıdıb. Ev yoxdur, həmin günləri orada da xatırladım, o gecəni oradan çıxmağımız anbaan gəlir gözümün qabağına. Amma qürurlanırıq ki, tökülən qanlar yerdə qalmadı. Çox şükür ki, torpaqlarımızı azad etdik, azad elin övladlarıyıq”.

“Xocalıda keçmişimizi unutmayaraq, güclü gələcək quracağıq”

Prezidentin Xocalının Ballıca kəndinə köçən sakinlərlə görüşünə televizorda baxan Tofiq kişinin özünün də ən böyük istəklərindən biri doğma el-obasına qayıtmaqdır: “Biz də növbəmizi gözləyirik, inşallah, tezliklə qayıdacağıq. Ora qayıdanları görüb çox sevinirəm. Xocalıda keçmişimizi unutmayaraq, güclü gələcək quracağıq. Bütün xocalılılar öz elinə-obasına qayıdacaq, orada firavan yaşayacaq”.

Bir də müsahibimin ən böyük arzusu anasının dəfn olunduğu yerə gedərək, onun qəbir üstünü düzəltməkdir. “Müraciət etmişik, o yeri gedib görmək istəyirəm. Bağrım çatlayır... Orada kütləvi məzarlıq var. Bizdən analiz də götürüblər. İnşallah ki, bu arzuma da çataram...”, - deyə o əlavə edib.

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:172
embedMənbə:https://sia.az
archiveBu xəbər 25 Fevral 2025 19:02 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

19 Noyabr 2026 09:27see307

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see304

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see282

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see279

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

19 Noyabr 2026 15:22see262

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see255

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see247

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see244

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see239

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see236

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

19 Noyabr 2026 18:45see235

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see223

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

19 Noyabr 2026 13:48see214

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see212

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

19 Noyabr 2026 15:03see209

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

20 Noyabr 2026 00:06see195

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

19 Noyabr 2026 17:30see193

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see188

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see187

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see186
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri