Icma.az
close
up
RU
Qardaşlıq dəyişmir, amma suallar yaranır: AŞPA səsverməsinin analizi

Qardaşlıq dəyişmir, amma suallar yaranır: AŞPA səsverməsinin analizi

Bakivaxti saytından verilən məlumata görə, Icma.az xəbər verir.

Azərbaycan və Türkiyə münasibətləri uzun illərdir “bir millət, iki dövlət” prinsipi üzərində qurulub. Bu model təkcə ikitərəfli münasibətlərin deyil, həm də regionun geosiyasi sabitliyinin əsas sütunlarından biri hesab olunur.

Son illərdə Qarabağ müharibəsi, enerji layihələri, müdafiə sənayesi və beynəlxalq təşkilatlarda nümayiş etdirilən qarşılıqlı dəstək bu strateji tərəfdaşlığı daha da möhkəmləndirib.

Lakin son günlər AŞPA müstəvisində baş verən hadisələr Azərbaycan ictimaiyyətində müəyyən suallar yaradıb. Azərbaycana qarşı qəbul edilən qətnamənin müzakirəsi zamanı Türkiyə nümayəndə heyətinin gözlənilən qədər fəal mövqe nümayiş etdirmədiyi barədə müzakirələr aparılır. Eyni zamanda, adı müxtəlif dövrlərdə FETÖ ilə bağlı ittihamlar kontekstində hallandırılan CHP-li deputat Yunus Emrenin Azərbaycana dair hesabatın lehinə səs verməsi də diqqət çəkən məqamlardan biri kimi qiymətləndirilir. Bu hadisələr Türkiyə-Azərbaycan münasibətlərinə necə təsir göstərə bilər? 

Əslində, bu sualın cavabını axtararkən Türkiyənin daxili siyasi dinamikasını da nəzərə almaq lazımdır. Müxalifət və iqtidarın xarici siyasət məsələlərində hər zaman eyni mövqedən çıxış etmədiyi məlumdur. Xüsusilə də Kamal Kılıçdaroğlunun rəhbərlik etdiyi dövrdə CHP-nin bəzi xarici siyasət yanaşmaları Azərbaycanda birmənalı qarşılanmayıb. Müxtəlif dövrlərdə partiyanın ayrı-ayrı nümayəndələrinin Ermənistanla münasibətlər, regional proseslər və Cənubi Qafqaz siyasəti ilə bağlı verdiyi bəyanatlar da bu müzakirələrin əsasını təşkil edib. Vaxtilə təqdim edilən bəzi siyasi xəritələrdə Azərbaycanın yer almaması da həmin dövrdə geniş tənqid edilib.

Bununla belə, bu kimi nümunələr əsasında bütövlükdə Türkiyə dövlətinin və ya bütün siyasi sisteminin Azərbaycana münasibətinin dəyişdiyini iddia etmək düzgün olmazdı. Türkiyənin rəsmi dövlət siyasəti son illər ərzində Azərbaycanın ərazi bütövlüyünə və suverenliyinə ardıcıl dəstək üzərində qurulub. Prezident Rəcəb Tayyib Ərdoğan administrasiyası, Türkiyə Xarici İşlər Nazirliyi və digər dövlət institutlarının mövqeyi bu baxımdan kifayət qədər aydındır.

Ancaq digər tərəfdən, ayrı-ayrı siyasi dairələrdə və fərqli ideoloji qruplarda Azərbaycana münasibətdə fərqli baxışların mövcudluğu da inkar edilə bilməz. Demokratik siyasi sistemlərdə parlamentlərdə müxtəlif yanaşmaların olması təbii hesab olunur. Məhz buna görə də hər hansı beynəlxalq platformada baş verən səsvermə və ya çıxış təkcə həmin şəxsin deyil, bəzən təmsil etdiyi siyasi xəttin də göstəricisi kimi qiymətləndirilir.

Bu baxımdan AŞPA-da yaşanan son hadisələr Ankara üçün də müəyyən siqnal sayıla bilər. Çünki Türkiyə-Azərbaycan münasibətləri yalnız hökumətlərarası əməkdaşlıqla məhdudlaşmır. Bu münasibətlərin parlament diplomatiyasında, siyasi partiyalar arasında, beynəlxalq təşkilatlarda və ictimai diplomatiya müstəvisində də eyni həssaslıqla qorunması strateji tərəfdaşlığın davamlılığı baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır.

Azərbaycan ictimaiyyətində tez-tez xatırladılan məqamlardan biri də Prezident İlham Əliyevin illər əvvəl səsləndirdiyi “Türkiyə burada yoxdu, mən buradayam” ifadəsidir. Bu fikir Azərbaycanın müxtəlif  beynəlxalq platformalarda Türkiyənin maraqlarını açıq şəkildə müdafiə etdiyini göstərən siyasi mesaj kimi yadda qalıb. Məhz buna görə də cəmiyyətdə qarşılıqlı siyasi həmrəyliyin beynəlxalq təşkilatlarda da eyni prinsip əsasında nümayiş etdirilməsi ilə bağlı gözləntilər yüksəkdir.

Mövcud hadisələr göstərir ki, Azərbaycan-Türkiyə münasibətlərinin strateji xarakteri dəyişməz qalsa da, parlament diplomatiyası və beynəlxalq təşkilatlardakı fəaliyyət daim diqqətdə saxlanılmalıdır. Ayrı-ayrı siyasətçilərin fərdi mövqeləri bütöv dövlət siyasəti ilə eyniləşdirilməməlidir. Bununla yanaşı, iki qardaş ölkənin ortaq maraqlarına zidd görünən addımların səbəblərinin diqqətlə təhlil edilməsi, siyasi dialoqun və koordinasiyanın gücləndirilməsi gələcəkdə oxşar anlaşılmazlıqların qarşısının alınması baxımından vacib görünür. Belə bir yanaşma həm strateji tərəfdaşlığın möhkəmlənməsinə, həm də beynəlxalq platformalarda qarşılıqlı dəstəyin daha ardıcıl və effektiv şəkildə nümayiş etdirilməsinə xidmət edə bilər.

Züriyə Qarayeva

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:119
embedMənbə:https://bakivaxti.az
archiveBu xəbər 01 İyul 2026 12:40 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see348

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see346

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see337

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see336

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see320

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see315

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

20 Noyabr 2026 21:27see303

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see301

YAP Nizami rayon təşkilatının növbəti yeni ərazi partiya təşkilatı təsis edilib

20 Noyabr 2026 20:43see300

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see297

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see287

Liderlər razılığa gəldi: Süni intellektin hərbi əməliyyatlara müdaxiləsi məhdudlaşdırılır

20 Noyabr 2026 21:29see286

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

20 Noyabr 2026 21:24see279

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

20 Noyabr 2026 22:29see269

“Xəstələr bilmir hara getsin, hara qaçsın” Onkoloji müalicə ilə bağlı ÇAĞIRIŞ

20 Noyabr 2026 17:30see267

Ağdamda yaradıcı master klas təşkil olundu FOTO

20 Noyabr 2026 21:05see259

Cennifer Lopesdən ETİRAF: “Altı ay dayanmadan ağladım”

20 Noyabr 2026 19:20see254

Qazax şəhərində beşinci İdman Festivalının açılış mərasimi keçirilib FOTO

20 Noyabr 2026 21:35see239

3 Tesla MRT SAF Hospitalda Nə zaman həyat əhəmiyyətlidir? (VİDEO)

20 Noyabr 2026 15:57see234

Nəhəng gəmidə NAMƏLUM XƏSTƏLİK yayıldı 150 yə yaxın insanda QORXULU ƏLAMƏTLƏR

20 Noyabr 2026 15:17see210
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri