Qaşlar insan bədənindəki digər tüklər kimi niyə uzanmır?

İnsan bədənindəki tüklər bir-birindən həm quruluşuna, həm də böyümə prosesinə görə fərqlənir.
Bizim.Media xəbər verir ki, ən çox diqqət çəkən nüanslardan biri isə qaş və kirpiklərin saç kimi uzanmaması, müəyyən uzunluqda dayanmasıdır.
Bəs bunun elmi səbəbi nədir?
1. Tüklərin böyümə mərhələləri fərqlidir
Hər bir tük – istər baş saçları, istər bədən tükləri, istərsə də qaş – üç əsas mərhələdən keçir:
Anagen – aktiv böyümə fazası, Katagen – keçid fazası, Telogen – dincəlmə və tökülmə fazası
Qaşların böyümə fazası (anagen mərhələsi) çox qısadır – cəmi 4–6 həftə. Müqayisə üçün: baş saçlarında bu faza 2–6 il davam edir. Buna görə də saçlar uzana-uzana metrlərlə ölçülə bilər, qaşlar isə təbii olaraq bir neçə millimetrdən artıq böyümür.
2. Genetik proqramlaşdırma
Qaşların uzunluğu genetik olaraq bədən tərəfindən proqramlaşdırılıb. Hər bölgədəki tüklərin genetik kodu fərqlidir.
Məhz buna görə saçlar qalın və uzun böyüyür, qaş tükləri daha sərt, qısa və müəyyən formadadır, kirpiklər isə həm qısa, həm də qalın olur, lakin uzanmır.
Orqanizmdə “qaşların maksimum uzunluğu” biologiya tərəfindən əvvəlcədən müəyyən edilib.
3. Qaş və kirpiklərin qoruyucu funksiyası var
Qaşların əsas funksiyası gözləri qorumaqdır, tər damcılarının gözə axmasının qarşısını almaq, toz və kiçik hissəcikləri yönləndirmək, Günəş şüələrinə qarşı müəyyən səviyyədə sipər olmaq.
Uzun qaş bu funksiyanı pozardı. Buna görə təkamül prosesində qaşlar qısa və sərt tüklər kimi inkişaf edib.
4. Hormonların rolu
Tüklərin uzanma sürəti hormonal fondan asılıdır. Qaş bölgəsi androgen hormonlarına (xüsusən testosterona) baş saçından daha az həssasdır.
Bu da onların daha yavaş böyüməsinə, daha tez dayanmasına səbəb olur. Məhz buna görə hormonal dəyişikliklər bəzən qaşların seyrəkləşməsinə və ya bir qədər qalınlaşmasına təsir etsə də, onların uzunluğunu kəskin artırmır.
5. Qaşlar niyə kəsildikdə belə yenə qısa böyüyür?
Çünki kəsilmiş tük anagen fazasının uzunluğunu dəyişmir. Tük kökündən aldığı siqnalı təkrarlayır: müəyyən uzunluğa çatdıqdan sonra böyümə dayanır. Buna görə qaşları kəsmək onları saç kimi uzanan tükə çevirmir.
Qaşların saç kimi uzanmamasının əsas səbəbi qısa böyümə fazası (anagen), genetik kod, hormonal təsirlər və qoruyucu funksiyalar ilə bağlıdır.
Yəni qaşlar insan bədənində təsadüfi deyil, müəyyən məqsəd və bioloji mexanizmə uyğun şəkildə formalaşıb.
Bizim.Media