Qaynana ilə necə yola getməli? Psixoloqdan məsləhət

Gəlin-qaynana problemi insanlıq tarixi qədər qədimlərə dayanır. Hələ yunan mifologiyasında gözəllik ilahəsi Afrodita oğlu Erosun əfsanəvi Psixeyanın gözəlliyinə aşiq olmasına dözə bilməyib, Psixeya üçün əlindən gələni edir. İlahə Afrodita ilə onun gəlini Psixeya arasındakı münaqişə bəşər tarixi qədər qədim olduğunun bariz nümunəsidir.
Patriarxal cəmiyyətlərdə gənc qadınların evdə bacarıqlı olması, qayğı göstərməsi və kişilərə tabe olması gözlənilir. Kişilərdən gözlənilən şey, evə çörək gətirmək və müəyyən statusa sahib olmaqdır.
Bəs qaynana nə istəyir?

Tribunainfo.az bu qədim münaqişənin köklərini və psixoloq məsləhətini təqdim edir.

Əgər qayınananız “canavar”dırsa, sonradan peşman olacaqsınız. Ailə terapevti Sarah M. Klein hesab edir ki, “zəhərli” qayınana ilə mübarizə aparmağın əsas yolu dili dişlərin arasında saxlamaqdır. Tövsiyə etdiyim strategiyalardan biri, antropoloq olduğunuzu təsəvvür etməkdir və siz sadəcə olaraq baş verənləri müşahidə edib təsvir edirsiniz. Bu, mühakimə səviyyəsini azaltmağa kömək edir.

Sarkastik bir ifadə vermək istəyirsinizsə, deyin: “Bu, oğlunuzun qərarıdır”.
Klein, “qayınananız evliliyinizə müdaxilə etdikdə məsuliyyəti başqasının üzərinə qoymaq təhlükəsi barədə xəbərdarlıq edir. “İttiham və utanc münasibətlərdə təsirli deyil. Onlar dialoqu bağlayırlar və müzakirəyə yer qoymurlar”, – deyib.

Bunun əvəzinə təklif edin: “Biz bu qərarı birlikdə verdik və buna necə gəldiyimizi izah etməkdən məmnunuq”.

Uşaq tərbiyəsinə gəlincə, ekspert qeyd edib ki, onları qayınananızdan fərqli böyütmək istəmək normaldır. Halbuki, “Uşaqlarımıza bunu heç vaxt etməzdik” və bu kimi ifadələr onların metodlarının birbaşa tənqidi kimi qəbul edilə bilər.

Klein məsləhət görür: “Uşaqlar hələ balaca olanda ekran vaxtını məhdudlaşdırmağa çalışırıq, bu, indi bizə uyğun gəlir. Amma kim bilir, altı aydan sonra” bu barədə məndən soruşun” deyə məsləhət görür.

2021-ci ilə görə Evolutionary Psychological Science-da dərc olunan araşdırmaya görə, “canavar qayınana” stereotipi təkamül mexanizmləri ilə idarə oluna bilər.

Məlum olub ki, insanların 44 faizi öz analarından daha çox qayınana ilə, əsasən pul və uşaq baxımı ilə bağlı münaqişələr yaşayır.

Kembric Universitetinin psixoloqu, “Məndən nə istəyirsən?” kitabının müəllifi doktor Terri Apter izah edib ki, arvad və qayınana arasında münaqişə çox vaxt hər iki qadının ailədə “baş qadın” olmaq istəyindən qaynaqlanır.

“Hər kəs öz statusunu qurmağa və ya müdafiə etməyə çalışır. Hər biri digəri tərəfindən təhlükə hiss edir”, – deyə Apter yazıb.

Dəniz Pənahova