Qədim Misirdə yaşamış insanın genomu deşifrə edilib...

...Arxeologiya tarixində ilk dəfə olaraq, təxminən 4500-4800 il əvvəl Qədim Misirdə yaşamış insanın tam genomunu deşifrə etmək mümkün olub.

SİA-nın məlumatına görə, genetik məlumat diş toxumasından çıxarılıb.

Misir iqlimi DNT-ni qədim qalıqlardan tez bir zamanda parçalamağa meylli olsa da, müasir texnologiya bu problemdən yan keçməyə imkan verib.

Arxeoloji sübutlar uzun müddətdir Misir və Yaxın Şərq, xüsusən də Mesopotamiya (indiki İraq) arasında güclü əlaqələr olduğunu göstərir.

Dulusçuya xas pozada uzun müddət qalmağı göstərən bu adamın əzalarının oynaqlarının vəziyyəti fərziyyələrə səbəb olur.

Bir versiyaya görə, o, dulusçu ola bilərdi, digəri isə dəfnin zənginliyinə əsaslanaraq onun yüksək statusunu təklif edir. Erkən və Köhnə Krallığın sərhəddində vəfat edərək, genomuna tarixi məlumatları həkk etdi: DNT-nin 80 faizi Şimali Afrikanın qədim sakinləri, 20 faizi Mesopotamiyadan olan insanlarla əlaqələndirilir.

Qədim qalıqların bu təhlili təkcə tarixi qeyd deyil. Bu, Qədim Dünyanın mədəni xəritəsini təşkil edən xalqların miqrasiya və qarışma proseslərini başa düşmək üçün bir vasitədir. Bununla belə, yekun nəticə çıxarmaq hələ tezdir.

Bir genom qədim misirlilərin həyatının tam mənzərəsini təqdim etmir. Tam və dəqiq mənzərə yaratmaq üçün zaman təbəqələri altında gizlənmiş onlarla, bəlkə də yüzlərlə digər genetik materialı öyrənmək lazımdır.

Əli Babayev