Icma.az
close
up
RU
Menu

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

İran parlamenti ABŞ la danışıqların başa çatdığını açıqlayıb

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

Gündə 50 qramdan çox təmiz etanol içmək demensiya riskini 29 faiz artırır

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

Qəhvənin toxunma qavrayışını dəyişdirə bildiyi məlum oldu

Qəhvənin toxunma qavrayışını dəyişdirə bildiyi məlum oldu

Icma.az xəbər verir, Milli.az saytına əsaslanaraq.

Yeni və kiçikmiqyaslı bir araşdırmaya görə, qəhvə beynin toxunmaya və insanın öz bədən hərəkətlərinə verdiyi reaksiyanı tədricən dəyişdirə bilər.

Milli.Az xəbər verir ki, dünya miqyasında milyonlarla insan gümrahlığı artırmaq, yorğunluğu azaltmaq, diqqət və konsentrasiyanı yaxşılaşdırmaq üçün hər sabah bir fincan qəhvə içir. Gündəlik təxminən bir və ya iki fincan qəhvə kimi normal dozalarda 50-400 mq aktiv kofein maddəsi olur. Lakin daha yüksək dozada qəhvənin beynin toxunma qavrayışına tam olaraq necə təsir etdiyi indiyədək kifayət qədər araşdırılmamış bir mövzu idi.

Yeni araşdırmada normal və yüksək dozada kofeinin beynin spesifik bir prosesinə necə təsir etdiyi incələnib. Bu proses "qısamüddətli afferent inhibisiya" (SAI) adlanan üsulla qiymətləndirilir. Bu metodda biləyə yüngül elektrik şoku verildikdən qısa müddət sonra beyinə maqnit impulsu göndərilir:

Biləkdəki duyğu siqnalı qol boyunca yuxarı hərəkət edərək beynin somatosensor (hissiyyat) nahiyəsinə daxil olur.

Bir neçə millisaniyə sonra maqnit impulsu yaxınlıqdakı motor korteksə (hərəkət mərkəzi) təsir edərək baş barmağın səyriməsinə (titrəməsinə) səbəb olur.

Hərəkətləri rəvan və nəzarət altında saxlamaq üçün filtr rolu oynayan bu beyin mexanizmi, beynin hər bir toxunmaya həddindən artıq reaksiya verməsinin qarşısını alır. Əzələ səyriməsini sıxışdırmaq üçün beyindəki müəyyən kimyəvi ötürücülərin koordinasiyalı fəaliyyətinə ehtiyac yaranır.

Tədqiqatçılar 20 sağlam könüllüyə 200 mq kofein və ya plasebo (təsirsiz maddə) verərək bu filtrasiya prosesini izləyiblər. Alimlər qeyri-invaziv (orqanizmə daxil olmadan) üsulla, maqnit impulsları vasitəsilə subyektlərin motor korteksini stimullaşdırıb və beyinlərinin necə reaksiya verdiyini ölçüblər.

Nəticədə kofeinin, toxunma hissindən sonra beynin əzələ reaksiyasını məhdudlaşdırmaq (tormozlamaq) qabiliyyətini artırdığı aşkar edilib. Bu isə qəhvənin SAI sistemini gücləndirə bildiyini göstərir.

Elm adamlarının fikrincə, kofein beyindəki adenozin reseptor zülallarını bloklayaraq təsir göstərir. Bu reseptorların bloklanması, duyğularımızla əzələ hərəkətlərimizin birlikdə işləməsini idarə edən asetilxolin adlı kimyəvi ötürücünün (neyromediatatorun) artmasına səbəb ola bilər.

Tədqiqatçılar qeyd edirlər: "Bu tapıntı, donepezil kimi kolinerjik sistemi gücləndirən dərmanların da SAI-ı artırdığı barədə məlumatlarla üst-üstə düşür. Kofeinin təsiri onun kolinerjik sistemi tənzimləməsindən qaynaqlana bilər". Bu kəşf, maddənin fizioloji təsir mexanizmini anlamağa və bunun Alzheimer və Parkinson kimi neyrodegenerativ xəstəliklərlə necə bağlı ola biləcəyinə dair mühüm ipucları verir.

Alimlər gələcəkdə 400 mq-dan çox kofein istifadə etməklə daha böyük iştirakçı qrupu üzərində yeni araşdırmalar aparmağı planlaşdırırlar. Həmçinin vurğulanır ki, bu nəticələr işığında, fərdlər SAI tibbi müayinələrindən əvvəl kofein qəbulundan mütləq uzaq durmalıdırlar.
Lalə Qüdrətova
Milli.Az

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:143
embedMənbə:https://news.milli.az
archiveBu xəbər 20 May 2026 07:08 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

15 Noyabr 2026 19:14see290

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see272

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see268

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

16 Noyabr 2026 01:15see236

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

15 Noyabr 2026 22:01see223

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see220

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see220

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

15 Noyabr 2026 21:02see220

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

16 Noyabr 2026 01:56see218

İran parlamenti ABŞ la danışıqların başa çatdığını açıqlayıb

15 Noyabr 2026 17:27see217

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

16 Noyabr 2026 00:05see207

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see207

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

16 Noyabr 2026 12:36see200

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see194

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see185

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see184

Gündə 50 qramdan çox təmiz etanol içmək demensiya riskini 29 faiz artırır

15 Noyabr 2026 20:52see181

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see178

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see174

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

16 Noyabr 2026 15:49see172
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri