Icma.az
close
up
RU
Menu

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

Qəribə üz ifadələri, çılğın rəqslə parlamentdə çıxış Tarixi ifadə forması Haka VİDEO

Qəribə üz ifadələri, çılğın rəqslə parlamentdə çıxış Tarixi ifadə forması Haka VİDEO

Olke.az saytından alınan məlumatlara görə, Icma.az xəbər verir.

Haka Yeni Zelandiyanın yerli əhalisi olan maori xalqına məxsus ənənəvi rəqs və ifadə formasıdır. Bu rəqs təkcə bədən hərəkətlərindən ibarət deyil, eyni zamanda o, emosiyanın, kollektiv enerjinin və mənəvi gücün birləşdiyi bir mədəniyyət kodudur. Hakanın hər bir hərəkəti, hər bir səsi və üz ifadəsi qədim maori dünyagörüşünü, savaş ənənələrini və icma ruhunu yaşadır.

Tarixən haka savaşdan əvvəl döyüşçülərin özünü motivasiya etməsi, rəqibə güc nümayiş etdirməsi və birlik hissini artırmaq üçün icra edilirdi. Maori mədəniyyətində "müharibə çağırışı" və ya "müharibə qışqırığı" kimi tanınan haka ənənəvi olaraq müharibəyə getməzdən əvvəl kişilər tərəfindən ifa olunurdu. Təcavüzkar üz ifadələri rəqibləri qorxutmaq üçün nəzərdə tutulmuşdu, qışqırığın özü isə öz əhval-ruhiyyələrini qaldırmaq və qalib gəlmək üçün Tanrıdan kömək istəmək idi.

Bununla yanaşı, maorilər hakadan təkcə döyüşdə deyil, həm də qonaqları qarşılarkən, toy və dəfn mərasimlərində, icma toplantılarında və mühüm hadisələrdə istifadə ediblər. Yəni haka həm güc, həm də dərin mədəni hörmət ritualları ilə bağlıdır. Müasir haka hətta qadınlar tərəfindən də ifa olunur.

Hakada ifaçılar bir çox başqa bədən hərəkətləri və ifadələrindən istifadə edirlər, bunlara gözləri şişirmək (pukana), dilini çıxarmaq (whetero), ayaqları tapdalamaq (Waewae takahia) və əlləri ilə bədənə şillə vurmaq daxildir.

Dünyada ən çox tanınan haka “Ka Mate”dir. Bu rəqs XIX əsrdə maori lideri Te Rauparaha tərəfindən hazırlanıb. Bu, həyatın ölüm üzərində qələbəsini qeyd edən təntənəli hakadır. Bu gün “Ka Mate” daha çox Yeni Zelandiyanın məşhur “All Blacks” komandası tərəfindən oyunlardan əvvəl icra olunduğu üçün qlobal səviyyədə məşhurdur.

Hakadan maraqlı və əyləncəli şəkildə istifadə edən bir film də var. “Qəzəblilərin taleyi” filmində Dwayne Johnson qızının futbol komandası ilə birlikdə haka edərək öz ailə mənşəyinə hörmət göstərir. Bu səhnə həm gülməli görünür, həm də olduqca təsirli alınır.

2024-cü ildə Yeni Zelandiyada deputatların parlament iclasını pozaraq, maori xalqının ənənəvi haka rəqsini təqdim etməsi bütün dünyada maraqla qarşılanıb. Belə ki, Te Pati Maori partiyasının deputatları 1840-cı ildə britaniyalılar və maori başçıları arasında imzalanan Vaitangi Müqaviləsinin dəyişdirilməsi ilə bağlı qanun layihəsinə Haka rəqsi ilə etiraz ediblər. Parlamentdəki Haka rəqsi bütün dünyanın marağına səbəb olmuşdu.

Ötən ay yeni seçilmiş deputat Oriini Kaipara da parlamentdə çıxış etmək əvəzinə, maori ritual rəqsi oynamağa qərar verib. Haka rəqsi üzündən iclas yarımçıq dayandırılır. 

Bu gün haka təkcə maorilərə məxsus deyil, bütün Yeni Zelandiya cəmiyyətinin milli kimlik simvoluna çevrilib. İdman yarışlarında, dövlət tədbirlərində, diplomatik görüşlərdə də hakaya rast gəlmək olur. Bir çox məktəblər və universitetlər bu rəqsi şagirdlərinə mədəni irsin bir hissəsi kimi öyrədir.

Həmidə İbrahimova

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:131
embedMənbə:https://olke.az
archiveBu xəbər 10 Noyabr 2025 10:12 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see331

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see323

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see320

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see310

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see271

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

19 Noyabr 2026 09:27see260

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see257

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see253

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see249

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see245

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see222

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

19 Noyabr 2026 15:22see222

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see216

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see210

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see207

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see205

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see190

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see182

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

19 Noyabr 2026 18:45see175

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

19 Noyabr 2026 15:03see174
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri