Icma.az
close
up
RU
Qəribə üz ifadələri, çılğın rəqslə parlamentdə çıxış Tarixi ifadə forması Haka VİDEO

Qəribə üz ifadələri, çılğın rəqslə parlamentdə çıxış Tarixi ifadə forması Haka VİDEO

Olke.az saytından alınan məlumatlara görə, Icma.az xəbər verir.

Haka Yeni Zelandiyanın yerli əhalisi olan maori xalqına məxsus ənənəvi rəqs və ifadə formasıdır. Bu rəqs təkcə bədən hərəkətlərindən ibarət deyil, eyni zamanda o, emosiyanın, kollektiv enerjinin və mənəvi gücün birləşdiyi bir mədəniyyət kodudur. Hakanın hər bir hərəkəti, hər bir səsi və üz ifadəsi qədim maori dünyagörüşünü, savaş ənənələrini və icma ruhunu yaşadır.

Tarixən haka savaşdan əvvəl döyüşçülərin özünü motivasiya etməsi, rəqibə güc nümayiş etdirməsi və birlik hissini artırmaq üçün icra edilirdi. Maori mədəniyyətində "müharibə çağırışı" və ya "müharibə qışqırığı" kimi tanınan haka ənənəvi olaraq müharibəyə getməzdən əvvəl kişilər tərəfindən ifa olunurdu. Təcavüzkar üz ifadələri rəqibləri qorxutmaq üçün nəzərdə tutulmuşdu, qışqırığın özü isə öz əhval-ruhiyyələrini qaldırmaq və qalib gəlmək üçün Tanrıdan kömək istəmək idi.

Bununla yanaşı, maorilər hakadan təkcə döyüşdə deyil, həm də qonaqları qarşılarkən, toy və dəfn mərasimlərində, icma toplantılarında və mühüm hadisələrdə istifadə ediblər. Yəni haka həm güc, həm də dərin mədəni hörmət ritualları ilə bağlıdır. Müasir haka hətta qadınlar tərəfindən də ifa olunur.

Hakada ifaçılar bir çox başqa bədən hərəkətləri və ifadələrindən istifadə edirlər, bunlara gözləri şişirmək (pukana), dilini çıxarmaq (whetero), ayaqları tapdalamaq (Waewae takahia) və əlləri ilə bədənə şillə vurmaq daxildir.

Dünyada ən çox tanınan haka “Ka Mate”dir. Bu rəqs XIX əsrdə maori lideri Te Rauparaha tərəfindən hazırlanıb. Bu, həyatın ölüm üzərində qələbəsini qeyd edən təntənəli hakadır. Bu gün “Ka Mate” daha çox Yeni Zelandiyanın məşhur “All Blacks” komandası tərəfindən oyunlardan əvvəl icra olunduğu üçün qlobal səviyyədə məşhurdur.

Hakadan maraqlı və əyləncəli şəkildə istifadə edən bir film də var. “Qəzəblilərin taleyi” filmində Dwayne Johnson qızının futbol komandası ilə birlikdə haka edərək öz ailə mənşəyinə hörmət göstərir. Bu səhnə həm gülməli görünür, həm də olduqca təsirli alınır.

2024-cü ildə Yeni Zelandiyada deputatların parlament iclasını pozaraq, maori xalqının ənənəvi haka rəqsini təqdim etməsi bütün dünyada maraqla qarşılanıb. Belə ki, Te Pati Maori partiyasının deputatları 1840-cı ildə britaniyalılar və maori başçıları arasında imzalanan Vaitangi Müqaviləsinin dəyişdirilməsi ilə bağlı qanun layihəsinə Haka rəqsi ilə etiraz ediblər. Parlamentdəki Haka rəqsi bütün dünyanın marağına səbəb olmuşdu.

Ötən ay yeni seçilmiş deputat Oriini Kaipara da parlamentdə çıxış etmək əvəzinə, maori ritual rəqsi oynamağa qərar verib. Haka rəqsi üzündən iclas yarımçıq dayandırılır. 

Bu gün haka təkcə maorilərə məxsus deyil, bütün Yeni Zelandiya cəmiyyətinin milli kimlik simvoluna çevrilib. İdman yarışlarında, dövlət tədbirlərində, diplomatik görüşlərdə də hakaya rast gəlmək olur. Bir çox məktəblər və universitetlər bu rəqsi şagirdlərinə mədəni irsin bir hissəsi kimi öyrədir.

Həmidə İbrahimova

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:104
embedMənbə:https://olke.az
archiveBu xəbər 10 Noyabr 2025 10:12 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Balıq bazarında bahalaşma var (Video)

14 Noyabr 2026 21:02see342

Yuğ Teatrında Ana tamaşasının premyerası keçirilib FOTOLAR

14 Noyabr 2026 20:23see321

Musiqi dünyasında tarixi ilk: İnsan deyil, amma ilin ən yaxşı ifaçısı seçildi

15 Noyabr 2026 00:00see287

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see280

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see276

Ermənistanı Avropa İttifaqının tərkibində görürəm Paşinyan

14 Noyabr 2026 19:50see271

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see260

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see257

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see251

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see251

Bitkoinin qiyməti 66 min dollardan aşağı düşdü

15 Noyabr 2026 01:34see222

Həftədə bir məşq fiziki formanı və sağlamlığı yaxşılaşdıra bilərmi?

14 Noyabr 2026 21:54see220

Məşhur model milyarderə ərə getdi

15 Noyabr 2026 00:26see213

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

15 Noyabr 2026 14:28see205

Türkiyəli aktyor ev sahibi ilə məhkəməni uddu Kirayə qalmaqalı

14 Noyabr 2026 22:18see202

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see201

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

15 Noyabr 2026 13:53see199

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

15 Noyabr 2026 13:13see198

Kayli Cennerin keçmiş işçisi məhkəməyə müraciət etdi Ağır ittihamlar

14 Noyabr 2026 23:23see186

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

15 Noyabr 2026 13:40see184
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri