Qırmızı Bazar Xocavəndin strateji qəsəbəsi

Sentyabrın 11-də Xocavənd rayonunun Qırmızı Bazar qəsəbəsinə ilk köç olacaq. 
Modern.az-ın məlumatına görə, Qırmızı Bazar Qarabağ bölgəsinin ən məşhur yaşayış məntəqələrindən biridir. 1992-ci ildən 10 noyabr 2020-ci ilə kimi Ermənistan Silahlı Qüvvələrinin işğalı altında olub. İkinci Qarabağ müharibəsinin nəticələri əsasında imzalanmış 10 noyabr 2020-ci il tarixli üçtərəfli bəyanata uyğun olaraq Qırmızı Bazar qəsəbəsi Rusiya Sülhməramlı Qüvvələrinin nəzarətinə keçmişdi. 2023-cü il sentyabrın 19–20-də Azərbaycan Ordusunun Qarabağda keçirdiyi antiterror əməliyyatı nəticəsində Qırmızı Bazar qəsəbəsi Azərbaycanın nəzarətinə qaytarılıb.
Qəsəbə keçmişdə bazar yeri olub. Yerli məlumata görə, 1924-cü ildə ilk dəfə burada 1 may Həmrəylik günü keçirilib və həmin vaxtdan da bu yer Qırmızı Bazar adlanıb. 
Yaşayış məntəqəsi 1947-ci ildə şəhər tipli qəsəbə statusu alıb.
Sovet dövründə burada şərab və yağ–pendir zavodu fəaliyyət göstərib. 
Xocavənd rayonunun dağlıq hissəsində yerləşən bu qəsəbə, coğrafi mövqeyi, tarixi keçmişi və strateji əhəmiyyəti baxımından xüsusi əhəmiyyətə malikdir. Qırmızı Bazar qəsəbəsi həm təbii relyefi, həm də yerləşdiyi yol qovşaqları baxımından bölgənin mühüm yaşayış məntəqələrindən biri kimi tanınıb.
Qırmızı Bazar Xocavənd rayonunun mərkəzi ilə digər bölgələr, o cümlədən Ağdərə rayonu və Xankəndi  arasında əlaqə yaradan mühüm yolların kəsişməsində yerləşir. Bu da onu logistik baxımdan mühüm nöqtəyə çevirir. Burada nəzarətə sahib olmaq ətraf ərazilərin təhlükəsizliyinə və kommunikasiya imkanlarına təsir edir.
Qəsəbənin ərazisi təbii sərvətlər, meşə zolaqları və şirin su ehtiyatları ilə zəngindir. İşğaldan əvvəl qəsəbədə gövdəsinin diametri 600 santimetr, hündürlüyü 25 metr, yaşları min və iki min il olan iki Şərq çinarı qədim təbiət abidəsi kimi qorunurdu.
Qəsəbə, eyni zamanda, kənd təsərrüfatı və turizm potensialına malikdir.
Qırmızı Bazar qəsəbəsi bağçılıq və maldarlıq üçün əlverişli ərazidir. Burada su ehtiyatları, meşə zolaqları və məhsuldar torpaqlar mövcuddur. Regionun bərpası və yenidən qurulması çərçivəsində qəsəbənin də iqtisadi və sosial potensialı artmaqda davam edir.
Azərbaycan hökuməti tərəfindən azad olunmuş ərazilərdə aparılan genişmiqyaslı bərpa və yenidənqurma işləri çərçivəsində Qırmızı Bazar da diqqət mərkəzindədir. Bura infrastrukturun (yollar, elektrik xətləri, su və kanalizasiya sistemləri) bərpası, sosial obyektlərin tikintisi və keçmiş sakinlərin geri dönüşü üçün şəraitin yaradılması daxildir.
A.Qorxmaz